Tymczasem poniosła porażkę. Od początku konferencji było jasne, że prym w dyskusjach wiodą Waszyngton i Pekin – „G2” największych trucicieli środowiska. Nicolas Sarkozy, Gordon Brown, Angela Merkel i duńscy organizatorzy, mimo może i najlepszych intencji, grali każdy na własną rękę, zamiast stworzyć wspólny front z innymi przywódcami krajów członkowskich.

Szwedzka prezydencja Unii nie stworzyła dla nich, dla „G2” i dla krajów wschodzących (Brazylia, Indie, Południowa Afryka) dostatecznej przeciwwagi, przewodniczącemu Komisji José Manuelowi Barroso też nie starczyło do tego kompetencji. A obecność przewodniczącego Unii Hermana Van Rompuya również by prawdopodobnie niewiele zmieniła.

Co więc dalej będzie się dziać z klimatem? Wynik spotkania jest taki, że dopięte na siłę w wąskim gronie porozumienie nie określa dalekosiężnych celów w sprawie emisji CO2, przewiduje dla krajów rozwijających się zbyt małą pomoc by mogły korzystać z bezpiecznych dla środowiska technologii, a przede wszystkim w żaden sposób nie wiąże sygnatariuszy. Tak więc w ciągu dwunastu dni konferencji wyemitowano ponad 46 000 ton dwutlenku węgla (wyliczenia firmy Deloitte) zupełnie niepotrzebnie.

Jeśli chodzi o konsekwencje polityczne, to wygląda na to, że największa światowa potęga gospodarcza z 600 milionami obywateli mogąca coś zrobić dla dobra przyszłych pokoleń, pozostała na ławce rezerwowych. Płynie z tego wciąż ta sama lekcja – podzieleni Europejczycy niewiele znaczą na światowej scenie. Czy ich przywódcy już to sobie uświadomili?

G.P.A.

Zresztą Stany Zjednoczone dotąd nie ratyfikowały protokołu z Kioto w sprawie ograniczenia emisji gazów cieplarnianych. Tymczasem Stary Kontynent już ogłosił, że jest gotów wnieść odpowiedni wkład w realizację celów, które konferencja wytyczy. Także w stworzenie różnych form pomocy krajom najuboższym, by te mogły mniej zanieczyszczać atmosferę, a jednocześnie nie rezygnować z rozwoju.

Wyniki, jakie osiąga UE w redukcji emisji, zasługują na uznanie. I nawet różnorakie sztuczki przeliczeniowe, a także to, że niektóre kraje – np. Włochy i Hiszpania ‒ trochę z tym marudzą, nie zmienią tego obrazu. Dlatego Wspólnota ma teraz szansę i obowiązek dać innym przykład tak w negocjacjach, jak w zdefiniowaniu zobowiązań.

Klimat i środowisko należą do nielicznych dziedzin, w których Europejczycy potrafią się porozumieć. Powinni zatem głośno o tych sprawach mówić i energicznie działać. Tym bardziej że opinia publiczna od dawna już pogodziła się z myślą, że to wyzwanie wymaga wyrzeczeń i zmiany stylu życia, za które trzeba zapłacić określoną cenę (chodzi zwłaszcza o podatki).

G.P.A.

Na pierwszej stronie Politiken widzimy Connie Hedegaard w towarzystwie swojej następczyni na fotelu ministra, Lykke Friis, kobiety naukowca, znanej ze swoich umiejętności popularyzowania tematyki europejskiej. Gazeta wyraża pogląd, że wybór tak silnej osobowości na stanowisko, które miało zniknąć po szczycie w Kopenhadze, świadczy o tym, że premier Lars Løkke Rasmussen nie zamierza zaniechać energicznych działań w tej dziedzinie.

„Stanowiska największych światowych potęg są tak rozbieżne, że podpisanie podobnego dokumentu zajmie jeszcze co najmniej rok”, konkluduje londyński dziennik. Problemy nie zostały rozwiązane pomimo tego, że ostatnie dwa lata przed spotkaniem w Kopenhadze 10 tysięcy urzędników ze 192 krajów ciężko pracowało, by zdążyć na czas. 

„Nie ma co udawać, sytuacja jest zbyt poważna”, wyjaśnił francuski prezydent, a zarządzenie uznał za „historyczne”. Ale debata nie skoncentrowała się nie tym, jakie będą konkretne efekty wprowadzenia takiego podatku, jeśli chodzi o samo zmniejszenie emisji, lecz wokół tego, jak to się odbije na kieszeni podatników.

Szkoda, bo – jak zaznacza niemiecki dziennik Süddeutsche Zeitung – „chodzi tu o prawdziwy podatek węglowy”. Dyskusja ugrzęzła zatem w wewnątrzfrancuskich sporach, gdy tymczasem powinna mieć wymiar europejski. A w Brukseli propozycje Komisji, jako że nie wnoszą ich polityczni przywódcy, pozostają na razie li tylko technokratycznymi zapowiedziami.

Angela Merkel, Gordon Brown i Nicolas Sarkozy podpisali się pod wspólnym listem mającym wnieść na obrady zbliżającego się szczytu G20 uzgodnione europejskie stanowisko w sprawie premii bankowych. Następny szczyt Rady Europejskiej, który odbędzie się w październiku, mógłby być okazją dla tych trzech przywódców, ich odpowiedników z innych krajów i szwedzkiej prezydencji do tego, aby w równie konkretny sposób zmobilizować się do walki o ochronę środowiska. Dzięki temu Europa pojechałby do Kopenhagi nie tylko z pomysłami, ale również z jasną wolą polityczną, z którą obywatele mogą się identyfikować.