Parlament Europejski nie jest przekonany, że tekst w wystarczającym stopniu szanuje prawa obywateli i postanowił przekazać go do europejskiego trybunału, ażeby wypowiedział się on w tej sprawie. Europosłowie twierdzą, że zgadzają się co do meritum tej umowy handlowej […] ale są nieufni, jeśli chodzi o potencjalne skutki jej stosowania.

Jak zauważa El País, debaty, które poprzedzą głosowanie nad zgodą europarlamentu, przewidziane na 12 marca, powinny skupić się na fakcie, że:

umowa obciąża dostawców dostępu do Internetu odpowiedzialnością ze treści rozpowszechniane w sieci, co zdaniem jej krytyków otwiera furtkę do swoistej cyfrowej cenzury.

Zresztą europejska komisarz ds. sprawiedliwości Viviane Reding w artykule opublikowanym na portalu CNN wysłała sygnał ostrzegawczy pod adresem Google, przestrzegając [amerykańskiego giganta] w związku z „wkradaniem się do prywatności obywateli”, donosi The Guardian.

Głosy krytyki są coraz bardziej liczne od czasu wprowadzenia przez Google od 1 marca nowej polityki. The Guardian pisze, że francuski organ zajmujący się ochroną danych, czyli Krajowa Komisja Informatyki i Wolności wysłała już list do słynnej wyszukiwarki, informując ją, że:

nie spełnia wymogów dyrektywy europejskiej [z 1995 r.] w sprawie ochrony danych. Wprowadzone zmiany nie tylko upraszczają proces rejestracji, oznaczają również, że Google może zbierać dane o wynikach wyszukiwania i materiałach wideo zarejestrowanych użytkowników, a także przeglądanych mapach i stronach internetowych, wyklikiwanych reklamach oraz inne informacje w celu lepszego dopasowania usług i reklam do korzystających z niego.

„Kłamstwa, odmowa przeprowadzania dochodzeń... jej skłonność do przyjmowania wygodnej postawy wobec władzy” – złe nawyki francuskiej prasy są przesiewane przez sito Quatremera. W 2007 r., w momencie, gdy DSK został powołany na szefa MFW, dziennikarz natychmiast odnotował, że: „Jedynym prawdziwym problemem Straussa-Kahna, i jego stosunku do kobiet, jest to, że jest zbyt natarczywy, często je dotyka, prawie że molestuje.

Znane mediom spostrzeżenia, ale pozostające bez komentarza (tak jest we Francji)”. Uwagi, które przejdą niezauważone aż do czasu, gdy wskazany przez sondaże najpopularniejszy kandydat partii socjalistycznej na wybory prezydenckie w 2012 r. zostaje zaaresztowany w Nowym Jorku i oskarżony o próbę gwałtu. „Mamy przed i po DSK”, pisze dziennik:

Trzeba spojrzeć świeżym okiem na zbyt lękliwe funkcjonowanie naszych mediów. Jest przecież prawdą, że dziennikarze są kolegami polityków. ‘Trzymajcie się z dala od władzy !’, to ponoć pierwsza zasada amerykańskiego dziennikarstwa. We Francji spotykają się przy biesiadnym stole, wyjeżdżają razem na wakacje, ma się w tym gronie aferę miłosną, chodziło się do tych samych szkół, itp. Nie ma tradycji dziennikarstwa śledczego, wchodzącego w sfery prywatnego życia polityków. […] Konsekwencje publiczne życia osobistego prezydenta pozostają w cieniu. Raczej w charakterze dodatkowego smaczku, aniżeli brutalnej informacji. Dzieje się tak z przyczyny braku niezależności telewizji publicznej. Przypomnijmy, że prezydent Republiki powołuje szefów stacji i że swoim królewskim gestem wskazuje dziennikarzy, którzy uzyskają przywilej przeprowadzenia wywiadu z monarchą.

Teraz także Niemcy, jeden z głównych jego orędowników, zaczynają się zastanawiać, czy je ratyfikować, a to – jak czytamy w Polska the Times – oznacza, że „ACTA jest już martwa”. Klęskę tej umowy zapewne przypieczętuje w czerwcu Parlament Europejski.Zdaniem dziennika „ten zimny prysznic był potrzebny politykom, którzy zaczęli zapominać, że powinni słuchać głosu ludu”.

Gazeta Wyborcza zauważa tymczasem, że odrzucenie ACTA nie przybliży nas do rozwiązania problemu, jakim jest zapewnienie twórcom „godziwego wynagrodzenia”:

Prawo autorskie jest niedoskonałe i rodzi patologie, […] możemy je uznać za szkodliwy relikt przeszłości i zezwolić na kopiowanie wszystkim wszystkiego. Ale wtedy trzeba wymyślić inny sposób na wynagradzanie pracy twórczej. 

Reportaże i analizy dziennikarzy tych sześciu dzienników (mających w sumie, jak przypomina El País, 10 milionów czytelników) próbują znaleźć odpowiedzi na nurtujące Europę pytania, szukają ich też politycy i intelektualiści.

Spośród tych ostatnich brytyjski socjolog Anthony Giddens i grecki pisarz Petros Makaris, przedstawiają „słodko-kwaśny obraz Brukseli”. Czyni to też włoski semiolog Umberto Eco, który stwierdza, że „to kultura, poza wojną, tworzy naszą osobowość”. Osobowość określaną przez niego po angielsku jako „shallow” – płytką, w pół drogi, którą trzeba „głębiej zakorzenić, zanim kryzys całkowicie jej nie zniszczy”.

Jeśli chodzi o polityków, to znaleźć można artykuły byłych premierów Gordona Browna z Wielkiej Brytanii i Filipa Gonzáleza z Hiszpanii. Ale najbardziej ucieleśnia „prawdziwą władzę w Europie” wywiad udzielony temu dodatkowi przez Angelę Merkel. Niemiecka kanclerz przedstawia w nim swoją wizję przyszłości Europy. A jest nią „unia polityczna”,  

w której coraz większa ilość prerogatyw będzie przenoszona do Komisji, ta zaś w odniesieniu do kwestii europejskich funkcjonować będzie jak europejski rząd. Zakłada to silne umocowanie parlamentu. Rada złożona z przywódców poszczególnych rządów stworzy jak gdyby drugą izbę. W celu dopięcia całości będziemy też mieli europejski trybunał sprawiedliwości jako najwyższą instancję sądowniczą. Taka mogłaby być konstrukcja przyszłej politycznej Unii Europejskiej.

By rzecz nazwać inaczej, chodzi o to, czy mamy prawo usunąć z sieci rzeczy, które nas dotyczą; zamieszczone przez nas samych – być może dawno temu, ale również te puszczone w obieg przez innych i wprawiające nas w zakłopotanie? Odpowiedź jest zawarta w dwóch zespołach reguł, które zostaną dzisiaj przedstawione w Parlamencie Europejskim.

Pierwszy z nich, w postaci dyrektywy, dotyczy wykorzystywania danych osobowych przez władze sądownicze i policję; drugi, w formie rozporządzenia, określa zasady, na podstawie których osoby prywatne będą mogły zarządzać danymi na swój temat w kontaktach z administracją, przedsiębiorstwami i w sieciach społecznościowych. Przewidziane są kary, mogące sięgać aż 1 proc. wartości przychodów, w przypadku ich naruszenia.

Czy to wystarczy, aby zapewnić „prawo do zniknięcia”? Przypuszczalnie nie, zauważa na swoim blogu Luna, według którego

prawo do zniknięcia z sieci nie istnieje, tak samo jak nie ma prawa do zniknięcia ze świata. W prawdziwym życiu […] można próbować się ulotnić, ale zawsze pozostaną jakieś dokumenty, które coś o nas mówią, jak również pamięć innych ludzi. Tych rzeczy nie można wykasować jednym kliknięciem. Ani za pomocą europejskiego albo nawet międzygalaktycznego prawa. Prawo do usunięcia konta z Facebooka […], do surfowania bez pozostawiania śladów […], do bycia poinformowanym, że nasze dane będą przechowywane i przetwarzane w celach komercyjnych już teraz istnieją i bardzo szczegółowe europejskie prawo nie przynosi żadnej rewolucji, a służy jedynie wzmocnieniu zasady, podstawowego prawa jednostki […] Natomiast prawo do usunięcia wszelkich artykułów albo wpisów na blogach na nasz temat, do czego roszczą sobie prawa niektórzy, nie istnieje: to się nazywa historia.

W sobotę hakerzy z grupy Anonymous sparaliżowali wszystkie rządowe witryny, a wczoraj, po włamaniu się na stronę premiera członkowie organizacji Polish Underground umieścili na niej film z „panią Basią” ucharakteryzowaną na generała Wojciecha Jaruzelskiego. Protestujący przeciwko ACTA, zarzucają rządowi, że nie konsultował z nimi treści porozumienia i domagają się publicznej debaty o prawach autorskich. Ta toczy się już w mediach.

„Broniąc praw autorskich, ACTA posługuje się bombą atomową, skutków wybuchu której nie sposób przewidzieć. Zawiera szereg niejasno opisanych procedur, które mogą prowadzić do masowego łamania prywatności internautów”, ocenia Gazeta Wyborcza i rzuca propozycję, aby traktatem zajął się Europejski Trybunał Sprawiedliwości. 

Projekt dyrektywy skupiający się na kwestii usuwania danych uprzednio przekazywanych przez użytkownika obejmuje też „prawo do swobody wypowiedzi”, „prawo dostępu” użytkownika do swoich danych wykorzystywanych w Internecie przez przedsiębiorstwa, „możliwość składania reklamacji” oraz „prawo domagania się zmiany lub usunięcia” danych. Tymczasem, zauważa Público, „eksperci i prawnicy zgadzają się co do tego, że to samo narzędzie może służyć ochronie prawa do prywatności lub też ograniczaniu w sieci wolności słowa”. Grzywny nakładane na firmy, które nie będą przestrzegać nowych przepisów będą mogły sięgać 5% ich obrotów, precyzuje gazeta.

Ta inicjatywa, podjęta sześć lat po opublikowaniu karykatur Mahometa w duńskim dzienniku Jyllands-Posten, nie wszystkim przypadła do gustu. W nocy z pierwszego na drugiego listopada lokale tygodnika zostały podpalone, a jego strona internetowa zaatakowana przez piratów. W 2006 r. Charlie Hebdo przedrukował duńskie karykatury.

Portal gazety jest jednym z wielu, do tego grona należą także koncerny prasowe, wśród uczestniczących w inicjatywie zgłoszonej przez operatorów internetowych. Podejmując tę inicjatywę, branża chce pokazać holenderskim władzom, że „wydawcy i reklamodawcy poważnie traktują prywatność internautów, a przedstawiony mechanizm samoregulacji mógłby być alternatywą dla ‘ustawy ciasteczkowej’, która czeka na zielone światło ze strony senatu”. Ta kontrowersyjna ustawa – byłaby ona najbardziej restrykcyjna w Europie – budzi zaniepokojenie branży internetowej obawiającej się, że zmniejszy „wygodę korzystania z Internetu”, a niektóre wielkie firmy, takie jak Google i Yahoo, „wycofają się z holenderskiego rynku w razie zastosowania surowszych regulacji”. Gazeta podkreśla też, że za sprawą tej ustawy „internauci będą prawdopodobnie musieli zamykać dziesiątki wyskakujących okien”, gdyż „niektóre przeglądarki, takie jak Firefox i Internet Explorer, nie będą dostosowane do nowych przepisów”. 

Jak zauważa Independent, oznaczałoby to, że w całą sprawę zamieszany jest również Andy Coulson, ówczesny redaktor naczelny dziennika, a potem… doradca Davida Camerona ds. mediów. Poza tym, list „rodzi wątpliwości co do kluczowych fragmentów zeznań” , które Rupert i James Murdoch złożyli przed komisją parlamentarną w zeszłym miesiącu. Komentarz redakcyjny jest bezlitosny i domaga się, by cała trójka „pojawiła się przed Izbą Gmin, by się wytłumaczyć”. Dziennik nawołuje: „Dość wymówek, dość zwlekania”.

Po ujawnieniu informacji o śmierci dziewczynki, News of the World wraz z matką Sary Payne nawoływały do wprowadzenia „ustawy Sary”. Ta sprawa wzbudziła wielkie emocje w Wielkiej Brytanii. „Kampania, aby rodzice mieli prawo wiedzieć, czy pedofile mieszkają w ich okolicy, była wspierana przez NOTW, w szczególności przez byłą redaktorkę naczelną Rebekę Brooks” . W tym samym czasie News of the World podejmowała kontrowersyjne działania, polegające na „ujawnianiu i kompromitowaniu” domniemanych pedofilów, których nazwiska i zdjęcia ukazywały się na pierwszej stronie gazety. Tam też opublikowana została fotografia matki Payne stojącej obok Brooks, która 15 lipca zrezygnowała z funkcji dyrektora naczelnego News International, a następnie została zaaresztowana i przesłuchana przez policję.

Wydawany w Londynie dziennik pisze, że „Ruport Murdoch twardo obstawał we wtorek przy swoim. Twierdził, że nie jest odpowiedzialny za to, co nazwał ‘odrażającym i przerażającym wtargnięciem w ludzką prywatność, którego dopuściła się jego firma. Murdoch mówił, że zdradzili go haniebnie zachowujący się współpracownicy, ale żadnych nazwisk nie wymienił. Magnat utrzymywał, że o włamaniach do prywatnych telefonów nic nie wiedział”.

Ostatnie dwa tygodnie były na Wyspach gorące. Stanowiska stracili wysoko postawieni ludzie z News International i szefowie policji. Samobójstwo popełnił były pracownik koncernu. „To dla mnie dzień pokory”, stwierdził Rupert Murdoch. Mimo to przypomniał przesłuchującym go posłom, że niedzielny tabloid News of the World, zamknięty po tym, jak afera wyszła na jaw, to zaledwie 1% jego medialnego imperium.

Nagłówki większości dzisiejszych gazet akcentują upokorzenie Murdocha. Ale The Independent skupia się na innym wątku sprawy – ten skandal uderzy też pośrednio w samego Davida Camerona. Szef rządu zatrudniał zamieszanego w sprawę byłego naczelnego News of the World, Andy Coulsona. „Afera podsłuchowa coraz bliżej premiera”, kwituje sprawę dziennik. Niedawno okazało się przecież, że dla lidera konserwatystów pracował też inny redaktor zlikwidowanego teraz brukowca, zatrzymany w zeszłym tygodniu przez policję Neil Wallis. To właśnie on doradzał Cameronowi przed ostatnimi wyborami parlamentarnymi.

„To nie jedyne kłopoty premiera”, dodaje gazeta. „Okazuje się, że we wrześniu zeszłego roku Ed Llewellyn, czołowy doradca Camerona, wysłał wiadomość do Scotland Yardu, by ten nie wspominał premierowi o sprawie włamań podczas zbliżającego się spotkania na Downing Street. Było to na cztery miesiące przed rezygnacją Coulsona”.

Coraz częściej pojawiają się sugestie, że premier musiał wiedzieć o podejrzeniach w stosunku do dziennikarzy. Jeśli tak było, jego dobór doradców wydaje się mocno niefortunny. The Independent pisze, iż „stronnicy premiera uważają, że Cameron jest coraz bardziej osamotniony i martwią się tym, że nie uzyskał on zdecydowanego wsparcia ani od kanclerza skaerbu George’a Osborne’a, ani przewodniczącej partii Sayeed Warsi”.

Daily Mail pisze dziś o „prawdziwym skandalu, który posłowie ignorują”. Dziennik sugeruje, że w tle przesłuchania – przerwanego w pewnym momencie przez komika, który rzucił w Murdocha „ciastkiem” z kremem zrobionym z pianki do golenia – rozgrywa się prawdziwy dramat. „Podczas gdy w Westminster zajmowano się wrzawą wokół podsłuchów, europejska gospodarka trzęsła się w posadach”, ostrzega tabloid. „Jakby tego było mało, okazuje się, że ludzie, którym zawdzięczamy kryzys, bankierzy i pracownicy sektora finansowego, zgarnęli w zeszłym roku premie i nagrody opiewające w sumie na czternaście miliardów funtów”, irytuje się gazeta.

Rezygnacja szefa londyńskiej policji nastąpiła podczas dramatycznego weekendu, kiedy Rebekah Brooks, dyrektor naczelna, News International także podała się do dymisji. W trakcie postępowania prowadzonego przez Scotland Yard w związku z nielegalnymi podsłuchami została później aresztowana jako podejrzana o popełnienie przestępstwa. Brooks, wraz z właścicielem News International, Rupertem Murdochem, mają stanąć przed izbą deputowanych we wtorek, 19 lipca, aby w związku ze skandalem odpowiedzieć na pytania brytyjskich parlamentarzystów. Rezygnacja Stephensona przysporzy kolejnych kłopotów premierowi Davidowi Cameronowi, który zatrudnił jako swojego doradcę ds. wizerunku szefa News of the World Andy Coulsonona, również jednego z głównych podejrzanych w śledztwie, o którym tutaj mowa. Premier ma „skrócić swoją podróż do Afryki i odwołać wizytę w Rwandzie, aby jak najszybciej powrócić do kraju”, zauważa londyński dziennik.

Neil Wallis, zwany „wilkołakiem”  z powodu gwałtownego temperamentu, pracował w brukowcu, gdy ten w 2006 r. był po raz pierwszy objęty śledztwem w sprawie podsłuchów. Policja zatrudniała go w latach 2009–2010, jako doradcę public relations. W tym tygodniu został aresztowany w związku z nowym dochodzeniem. Rewelacje dotyczące zatrudnienia Wallisa, stwierdza Telegraph, doprowadziły do dalszych oskarżeń o niewłaściwe związki miedzy policją a gazetą Murdocha. Krytycy komisarza nie są usatysfakcjonowani jego oświadczeniem, że „nie wierzy”, aby działał nieprawidłowo. „To wygląda na zmowę”, powiedział Chris Bryant, deputowany opozycji, który utrzymuje, że jego telefon był podsłuchiwany przez News of the World. 

I to jeszcze nie wszystko, trzęsienie ziemi w brytyjskim światku mediów trwa nadal. Okazuje się, że w nielegalne pozyskiwanie prywatnych informacji na temat Browna i jego rodziny zamieszany był nie tylko tabloid The Sun, ale też stateczny Sunday Times. „Najbardziej poruszająca jest informacja dotycząca syna Gordona Browna Frasera, u którego wkrótce po urodzeniu zdiagnozowano mukowiscydozę”, czytamy w Daily Telegraph. „Informacje o stanie zdrowia chłopca ujawnione zostały przez stronę internetową The Sun w listopadzie 2006 r. Fraser miał wtedy cztery miesiące”.

Okazuje się też, że osoba zatrudniona przez Sunday Times sześciokrotnie podszywała się pod Browna, by w ten sposób wykraść jego dane bankowe. „Te doniesienia odwrócą uwagę od oskarżeń dotyczących podsłuchów telefonicznych. Być może zamiast tego mamy do czynienia z – potencjalnie nielegalną – praktyką zwaną blaggingiem, czyli zdobywaniem informacji za pomocą podstępu i oszustwa”, pisze wydawany w Londynie dziennik. Na Wyspach mówi się, że tego typu technika wykorzystana była przez dziennikarzy The Sun w celu pozyskania informacji o tym, że pierwsze dziecko państwa Brown – Jennifer – przeszło krwotok śródmózgowy. Gazeta opublikowała tekst na ten temat na dwa dni przed śmiercią Jennifer w 2002 r. 

Prawnicy Ryana Giggsa, wszczynając procedury prawne przeciwko serwisowi społecznościowemu Twitter, rozpętali debatę pod hasłem: ochrona czyjegoś osobistego życia kontra wolność słowa. W liście do Daily Telegraph lord Wakeham, były przewodniczący Komisji Zażaleń Prasowych (Press Complaints Commission), określa pęd do wydawania sądowych nakazów ochrony prywatności jako „niedopuszczalny” i wzywa do zmiany brytyjskiej ustawy z 1998 r. o prawach człowieka, której postanowienia „dają sędziom władzę decydowania o tym, co wolno, a czego nie wolno wiedzieć obywatelom”. Wakeham nakłania Parlament do zmienienia prawa tak, aby sędziowie mogli wydawać takie zakazy jedynie w sprawach „wpływających na działalność urzędów publicznych i organów państwa”.

Anonimowe sensacje na mikroblogowym portalu, dotyczące żonatego piłkarza, dwóch aktorów i słynnego kucharza, podważają sens „istnienia superzakazowego prawa”, pisze londyński dziennik, dorzucając, że ujawnione informacje dotyczą tylko i wyłącznie „spraw o charakterze seksualnym” i akcja ta może przynieść szkodę tym, którzy naprawdę bronią wolności słowa. Według wydawcy Index on Cenzorship, organu wolnej prasy, „Jeśli debatę –prawo do prywatności a wolność słowa – sprowadzi się do kwestii, kto z kim sypia, to na dalszy plan zejdą sprawy najważniejsze, gdzie zachodzi realna potrzeba ujawniania informacji i naruszenia sfery życia prywatnego, bo tego będzie się domagał interes publiczny”.