Nie wdając się w debatę na temat winy muzy pomarańczowej rewolucji z 2004 r., skazanej w październiku 2011 r. na siedem lat więzienia za nadużycia władzy, zwolennicy bojkotu pragną w ten sposób zaprotestować przeciwko złemu traktowaniu, którego jest ofiarą w więzieniu, oraz represjom stosowanym wobec opozycji.

Przypadek Julii Tymoszenko jest symbolem autorytarnego odchylenia reżimu Wiktora Janukowycza i pogorszenia się stosunków z UE. Od wyborów, w 2008 r., szef Partii Regionów nie ustaje we wzmacnianiu kontroli nad wierną sobie gwardią, rosyjskojęzyczną populacją zamieszkałą we wschodniej części kraju, nad państwem oraz w zakładaniu kagańca opozycji. I niczym chorągiewka na wietrze zmienia sympatie wobec swoich trudnych do zignorowania sąsiadów, Rosji i Unii.

Ten pierwszy sąsiad, do którego Ukraina jest kulturowo zbliżona, chciałby utrzymać ją w kręgu swoich wpływów i zrobić z niej coś w rodzaju Białorusi południa, narzucając jej swoje warunki. Z tym drugim łączy ją umowa stowarzyszeniowa, która tylko czeka na podpisanie i inna umowa, celna, rodzaj „członkostwa light” i ta z kolei jest już mocno zaawansowana. Chodzi tu także o przyłączenie Ukrainy do jej kręgu historycznego i kulturowego (zachodnia część Ukrainy stanowiła w XVI–XVIII wieku wraz z Polską, Litwą i obecną Białorusią Rzeczpospolitą Obojga Narodów), korzystając z aury soft power, jaką Unia promieniuje na kraje z nią sąsiadujące. 

Przeciwnicy bojkotu obawiają się, że może on rzucić Kijów w ramiona Moskwy. Pokusa istnieje, ale byłaby ona sprzeczna z gospodarczymi interesami Ukrainy i zrujnowałaby całkowicie dopiero co odzyskaną niepodległość. Ale większość mieszkańców Ukrainy widzi swoją przyszłość w Unii, wcześniej czy później, i powinna się ona poczuć w obowiązku, aby tych oczekiwań nie zawieść.

I dlatego bojkot ze strony polityków, nie ze strony całych ekip, jest stosowny. I będzie on jeszcze bardziej efektywny, jeśli zostanie połączony z gospodarczymi środkami nacisku (zastosowaniem prawa przeciwko praniu brudnych pieniędzy wobec kapitałów ukraińskich zdeponowanych w UE) i celnych (odmowa przyznawania wizy przywódcom reżimu odpowiedzialnym za nadużycia, ułatwienia wizowe dla studentów, naukowców, biznesmenów i turystów) jak również wysiłek pedagogiczny, aby wyjaśnić przyczyny takiego stanu rzeczy mieszkańcom Ukrainy. Wreszcie, przy okazji przewidzianych na październik wyborów parlamentarnych, z inspiracji UE i OBWE kraj powinna zalać armia obserwatorów, aby dla nikogo nie ulegało wątpliwości, że odbywają się one bez zarzutu.

Wybór następuje w niezwykle istotnym momencie, pisze komentator mołdawskiego dziennika George Damian, bo, jak twierdzi,

nie jest dla nikogo tajemnicą, że Rosja pragnie widzieć w Kiszyniowie rządy akceptujące obecność rosyjskich wojsk w Naddniestrzu. […] Ta sytuacja wyjaśnia wszystkie wydarzenia niepokojące Mołdawię.

Inną drogą, konkluduje publicysta, byłoby

utrzymanie obecnej koalicji [Sojusz na rzecz Integracji Europejskiej – SIE], zwracając się zarazem ku Unii Europejskiej […], bo mimo wszystkich swoich problemów Mołdawia może w niedalekiej przyszłości dołączyć do UE […] Unia się zmienia, znów dyskutuje się o zasadach, poszukuje się rozwiązań, ale przecież ona nie zniknie i Mołdawia ma szansę dołączyć do tej wspólnoty państw.

Powiedzmy to wprost: jeśli Europa wysyła na rekonesans i powierza próbę podjęcia rozmów równie elokwentnej, co bezsilnej Catherine Ashton, jeśli Barack Obama od kilku miesięcy zaostrza ton w sprawie irańskiej, to jest to wyłączna zasługa Izraelczyków, którzy prężą muskuły i zachowują się tak, jakby wymykali się spod jakiejkolwiek kontroli. […]  Gdyby [Izraelczycy] byli tak samo ostrożni jak większość państw, Teheran miałby bez trudu w niedługim czasie dostęp do bomby. […] W sytuacji nadzwyczajnej to Zachód będzie musiał odebrać broń jądrową irańskim przywódcom.

była to chwila, kiedy przestał być po prostu wybranym przywódcą, aby stać się kimś, kto może pójść gładko w kierunku dożywotniej prezydentury. Po starannym obejściu reguł, gdy objął stanowisko premiera (rosyjscy przywódcy nie mogą sprawować władzy prezydenckiej dłużej niż przez dwie kolejne kadencje) Putin może teraz ciągnąć to w nieskończoność. Breżniew przetrwał osiemnaście lat, a Stalin – 31. Mimo pogłosek o rewolucji u bram Kremla, kto chciałby obstawić przeciw Władimirowi-Leonidowi? Stojąc w obliczu widma pomarańczowej rewolucji, Putin ma dwie możliwości: uspokoić protestujących niejasnymi obietnicami liberalnych reform albo zastosować te same ponure, rodem z KGB, metody, które przydały się przy poprzednich okazjach: czarne listy czołowych opozycjonistów, aresztowania i stałe oskarżanie swoich wrogów o to, że są zdrajcami na usługach Zachodu i agenturą wspieraną przez Waszyngton. Putin wydaje się skłaniać się ku tej drugiej, bardziej brutalnej opcji.

A jeśli nowy lokator Kremla chce uniknąć rewolucji, pisze Westdeutsche Zeitung, to musi

nauczyć się zawierać kompromisy i przeobrazić się z autorytarnego władcy w pragmatycznego lidera. Były sowiecki prezydent Michaił Gorbaczow w bardzo trafny sposób opisał dylemat Putina: ‘Jeżeli on sam się nie przełamie i nie zmieni stanu rzeczy, skończy się to na ulicy’. Społeczność międzynarodowa nie ma interesu w tym, żeby w ślad za arabską wiosną nastąpiło rosyjskie lato. W szczególności Niemcy są uzależnione od tego kraju jako stabilnego partnera w dziedzinie surowców i handlu. Do tej pory nie musieliśmy się niepokoić o dostawy ropy naftowej i gazu na nasz rynek. Ale nie chowajmy głowy w piasek: zaczął się zmierzch rosyjskiego cara.

W tym samym tonie filozof i historyk idei Marcin Król zauważa we Wprost, że

Europa, jej marni obecnie polityczni przywódcy, ale też przywódcy niegdysiejsi, którzy wydawali się politycznymi kolosami, wszyscy zawsze byli za tym, żeby w Rosji panował spokój. Dlatego Putin stanowi dla Europy doskonałe rozwiązanie, z czego zdaje on sobie doskonale sprawę i nie obawia się specjalnie wewnętrznej opozycji. Owszem, Europa ucieszyłaby się z demokratyzacji Rosji, ale pod warunkiem, że odbyłaby się ona pokojowo, bez rozlewu krwi i zakłóceń w stosunkach międzynarodowych. Innymi słowy: Europa ucieszyłaby się, gdyby władza w Rosji przeszła w ręce całkowicie demokratycznych sił, ale nie kiwnie w tym celu palcem.

Opinię tę podziela również na łamach Corriere della Sera były korespondent w Moskwie Arrigo Levi, który zastanawia się, „co Europa powinna zrobić” z Rosją. Dwadzieścia lat po upadku ZSRR wciąż nie wiadomo, czy Rosjanie „nauczyli się robić dobry użytek z wolności”, jak mówił ostatni sowiecki przywódca Michaił Gorbaczow:  

nadzieja, że Rosja stanie się z dnia na dzień wielopartyjną demokracją była być może nieco na wyrost. […] Wydaje się, że reformatorskie chęci, które tak mocno zamanifestowały się w stolicy, nie są podzielane przez resztę tego ogromnego kraju. […] Ale skoro taki jest właśnie stan rzeczy, to w interesie Europy leży utrzymywanie stabilnych stosunków opartych na pokojowym współistnieniu oraz współpracy gospodarczej i politycznej, bez względu na uwarunkowania.

„Warunki, w jakich Putin musiał wydrzeć dla siebie ten powrót na Kreml, […] bez wątpienia pozostawiły u niego poczucie niesmaku”, zauważa wreszcie Le Monde:  

w Moskwie nie zdobył on większości. Wbrew pozorom Putin nie jest już jedynym gospodarzem na własnym podwórku. Musiał walczyć jak nigdy, aby odnieść to zwycięstwo. Rosja się zmieniła. Bezprecedensowy ruch protestu, który wstrząsnął stolicą i kilkoma dużymi miastami po splamionych oszustwem wyborach parlamentarnych z 4 grudnia, obrazuje przebudzenie nowej kategorii obywateli, z którą pan na Kremlu będzie musiał się liczyć. Ta nowa, miejska i dobrze poinformowana klasa średnia paradoksalnie wyłoniła się i rozwinęła za rządów Putina. […] Jeżeli chce on […] zmodernizować Rosję, zdywersyfikować tamtejszą gospodarkę i uczynić z niej kraj liczący się na arenie międzynarodowej, […] to powinien pracować wespół z tą buntowniczą klasą średnią [i] pokazać, że skoro Rosja się zmieniła, to i on także jest zdolny do ewolucji.

A przecież w przededniu wyborów prezydenckich w Rosji, w wyniku których – co nie będzie dla nikogo zaskoczeniem – premier Władimir Putin powróci na Kreml – przewodniczący komisji spraw zagranicznych parlamentu estońskiego Taavi Roivas zwrócił niedawno uwagę, że „jednym z powodów, dla których Estonia z takim zapałem wprowadziła euro, było to, że pozwalało jej to wydobyć się w nieco większym stopniu spod rosyjskich wpływów”.

Czy tego chcemy, czy nie, Rosja jest dla Europy partnerem, którego nie da się pominąć i którego nie wolno nie doceniać. Już dziś jest głównym dostawcą gazu dla UE, a po uruchomieniu gazociągów South Stream i Nord Stream jej pozycja jeszcze się pod tym względem umocni. To kraj, skąd wywodzi się wielu posiadaczy ogromnych fortun, którzy zainwestowali w europejski biznes (piłka nożna, kasyna, media, itd.) I jeden z wierzycieli UE…

Spodziewany powrót Putina do steru władzy może tylko wzmocnić pozycję kraju. Władimir Władimirowicz będzie miał szansę zrealizować niektóre zapowiadane w ostatnich latach projekty, takie jak utworzenie do 2015 r. unii euroazjatyckiej, liberalizacja przepisów paszportowych obowiązujących współobywateli, dozbrojenie armii… Wiele wskazuje na to, że w nadchodzących latach niczego się nie da zrobić bez Moskwy. Ani wewnątrz UE, ani w jej bliskim sąsiedztwie. Wielce wymowny jest pod tym względem przypadek Syrii – stanowcza rezolucja ONZ spotkała się z chińsko-rosyjskim wetem.

Europejczycy są niejako współuczestnikami kremlowskiej taktyki „dziel i rządź”, przedkładając, na przykład, narodowe interesy energetyczne ponad interesy wspólnotowe lub reagując w sposób mało skoordynowany na prawdziwe bądź domniemane groźby Moskwy.

„Rosja jest nieodłączną, organiczną częścią Europy i europejskiej cywilizacji. Nasi obywatele uważają się za Europejczyków. […] To dlatego właśnie Rosja proponuje utworzenie wspólnego obszaru gospodarczego i humanitarnego, od Atlantyku po Pacyfik, wspólnotę pod nazwą Unia Europy”, zapowiedział pod koniec lutego w tekście zamieszczonym przez Ria Novosti Putin.

Wobec takich ambicji Europa, po spodziewanej reelekcji Putina, powinna raczej liczyć z Rosją ambitną, potrafiącą swoje ambitne cele zrealizować. Lepiej więc wyzbyć się nieufności i wzgardy wobec niej i traktować ją nie jako zagrożenie, lecz jako równoprawnego partnera.

Wszystko dzięki umowie o małym ruchu granicznym, którą dziś podpiszą w Moskwie ministrowie spraw zagranicznych Rosji i Polski. „To pierwszy konkretny sukces Moskwy w stosunkach z UE, którym rosyjska dyplomacja może się pochwalić. Rosja od lat nie zawarła z Unią żadnej umowy, […] dialog między nami był [dotąd] głównie rytualny”, podkreśla w wypowiedzi dla GW polski dyplomata. Szef rosyjskiej dyplomacji Siergiej Ławrow wyraża zaś nadzieję, że umowa będzie „zwiastunem [wprowadzenia] pełnego ruchu bezwizowego między Rosją a Unią”.

Ale wybory te otwierają nowy etap w rządach Władimira Putina. Po kilku latach niepewności (choć raczej względnej, ale jednak) co do tego, który z dwóch ludzi – osławiony modernizator Dmitrij Miedwiediew czy imperialny Putin – pokieruje przyszłością Rosji, były prezydent premier zostanie najprawdopodobniej w marcu przyszłego roku prezydentem. A to nieść będzie oczywiście za sobą konsekwencje dla Unii Europejskiej.

Zakładając Sankt Petersburg, miasto bardziej zachodnie niż Moskwa carów, Piotr Wielki chciał zakotwiczyć Rosję w Europie. Trzy wieki później petersburczyk Putin zdaje się zmierzać w przeciwnym kierunku.

Pomysł Unii Euroazjatyckiej, jaki przedstawił 4 października, niejednemu wygląda na chęć odtworzenia czegoś w rodzaju ZSRR dwadzieścia lat po jego upadku. A ZSRR pomysłodawca tego nowego projektu uznał kiedyś za „największą katastrofę geopolityczną XX wieku”. Teraz zakłada rozszerzenie unii celnej łączącej Rosję, Białoruś i Kazachstan na inne byłe republiki radzieckie, takie jak Tadżykistan czy Kirgistan, a może nawet na Ukrainę, gdyby ta opowiedziała się raczej za Rosją niż za UE.

Ale Unia Euroazjatycka to nie tylko tęsknota za przeszłością. To znak, że Putin chce uczynić z Rosji kontynentalne mocarstwo w połowie drogi między Europą, której nie traktuje już jako poważnego partnera, a Azją, która zapewnia mu rynki zbytu dla gazu i ropy i stanowić może odskocznię do uprawiania alternatywnej dyplomacji światowej. Z punktu widzenia Kremla Chiny, Iran, Indie i Afganistan są dziś o wiele ważniejsze niż dwadzieścia siedem krajów członkowskich Wspólnoty, od dawna podzielonych w sprawie postawy, jaką należałoby przyjąć wobec Rosji, a dziś dodatkowo osłabionych kryzysem.

Jednak Rosja nie zaniedbuje całkowicie swojej zachodniej flanki. Jest coraz bardziej obecna na Ukrainie, w kraju, który Europa próbowała wciągnąć do swojej strefy wpływów, ale dziś w tych działaniach ponosi porażkę. To Rosja także sprawuje gospodarczy nadzór nad Białorusią, umożliwiając w ten sposób przetrwanie dyktatorskiego reżimu Aleksandra Łukaszenki, co jest równoznaczne z klęską europejskich wartości. Szykuje się do zainstalowania rakiet balistycznych w Kaliningradzie, rosyjskiej enklawie między Polską a Litwą. Krótko mówiąc, Rosja, która zwraca się ku Azji, jest nadal problemem dla Europy.

Ale nie oznacza to wcale, że musi tak być. Europejczycy nie będą mogli traktować wiecznie Rosjan jak sąsiadów, którym nie wolno ufać. Władimir Putin, wyglądający na człowieka, który dobrze wie, czego chce, pozostanie z pewnością jeszcze długo u władzy. Unia Europejska, świadoma tej długiej perspektywy, powinna potrafić ją wykorzystać i zdecydować, czego ona z kolei chce. Musi określić twardą, lecz otwartą politykę wobec Moskwy, jeśli nie chce zostać jeszcze bardziej zmarginalizowana.

PS. Francuskojęzyczni czytelnicy, którzy chcieliby się dowiedzieć czegoś więcej o Rosji, mogą sięgnąć po ostatni numer Courrier International zatytułowany „Back in the USSR” lub po numer specjalny „Rosja. Autoportret”.

Dziennik podkreśla jednak, że Nord Stream, będący owocem partnerstwa przemysłowego między rosyjskim gazowym gigantem a największymi europejskimi koncernami (E.ON, BASF, GDF Suez, Gasunie), pozostaje w równym stopniu projektem politycznym, „gdyż już sama jego trasa jest aktem nieufności wobec Polski i trzech krajów bałtyckich – przechodząc pod Morzem Bałtyckim, omija on te cztery kraje członkowskie UE, co można uznać za wyraz lekceważenia” ze strony jego projektodawców. Gazprom, uczestniczący także w europejsko-rosyjskim konsorcjum budującym South Stream, który omija Ukrainę, a więc już choćby przez to „nie może pozbyć się wizerunku zbrojnego ramienia Rosji”, dodaje Le Monde.

A jednak, jak zauważa Newsweek Polska, „Władimir Putin myli się, sądząc, że za pomocą gazociągu idącego po dnie Bałtyku będzie dyktował europejską politykę”. To raczej kraje zachodnie będą mieć dzięki Nord Streamowi większy wpływ na politykę Kremla. Dlaczego? Ponieważ, jak wyjaśnia polski tygodnik, niemieckie i rosyjskie firmy mają ten sam cel: „zdominowanie europejskiego rynku gazu”. Plan Gazpromu jest ambitny i dalekosiężny, ma na celu podbój francuskiego i brytyjskiego rynku oraz dostarczanie gazu do Austrii i na Bałkany poprzez rurociąg South Stream. Ale będzie to w coraz większym stopniu uzależniać Rosję „od współpracy z europejskim biznesem” i zmusi ją, czy on sama tego chce, czy nie, do poddania się europejskim regulacjom. 

Kredyty, jak sadzi Expansión, przyznane przez kraje takie jak Chiny, Rosja i może Norwegia oraz MFW za pośrednictwem „Special Purpose Vehicle” [instrumentu specjalnego przeznaczenia] mogłyby się przyczynić do zwiększenia środków Europejskiego Funduszu Stabilizacji Finansowej, który osiągnąłby 2000 miliardów euro. Takie rozwiązanie nie wymagałoby zatwierdzenia przez niemiecki parlament, co „przyniosłoby ulgę” Angeli Merkel. Ale „niektórzy analitycy patrzą z niepokojem na perspektywę kredytów z krajów takich jak Chiny czy Rosja”, które mogłyby chcieć z tego wyciągnąć korzyści polityczne, podsumowuje dziennik.

„Zobaczyć, jak polscy inspektorzy KE zabierają komputer rosyjskiemu wiceprezesowi EuRoPol Gazu (w 48% należy do Gazpromu) Jurijowi Kałużskiemu... Bezcenne”, entuzjazmuje się rozmówca Gazety Wyborczej. Jeśli oskarżenia o manipulowanie rynkiem zostaną potwierdzone, to takie przedsiębiorstwa jak niemiecka RWE lub E.ON będą musiały zapłacić kary w wysokości około 10 % ich rocznych obrotów.

„Zależność Europy od Gazpromu rośnie”, martwi się GW i ostrzega, że przed końcem tego roku ruszy Gazociąg Północny, którym Gazprom będzie zaopatrywał Niemcy, i że wkrótce, dzięki rurze South Stream, rosyjski potentat może „zamknąć wnyki monopolu rosyjskiego gazu w Europie Środkowej”. „Czyżby to było niespodzianką?”, dziwi się Die Presse. „Na razie jakakolwiek alternatywa jest zbyt kosztowna. Polityka klimatyczna zmusza do zamykania elektrowni węglowych, a katastrofa w Fukushimie ostudziła ‘renesans jądrowy’”.   

Wydana w tych dniach książka „1968. Oczyma Sowietów” pióra czeskiego historyka Josefa Pazderki jest pierwszą na tamtejszym gruncie próbą ukazania praskiej wiosny i jej szybkiego zakończenia z radzieckiej perspektywy. „Dziś nie musimy już demonizować Rosji, pisze Euroskop, ale lepiej nie ufać zanadto krajowi, który nie potrafił do dziś dokonać przemyśleń na temat okupacji z 1968 r. – nawet w środowiskach rosyjskiej inteligencji utrzymuje się stereotyp, zgodnie z którym Czechosłowację uratowano przed drugą napaścią niemiecką”. Dziennik Mladá Fronta DNES zauważa zaś, że część radzieckiego społeczeństwa, zwłaszcza intelektualiści i dysydenci, śledziła z uwagą przebieg burzliwych wydarzeń w Czechosłowacji w 1968 r. Mieli oni nadzieję, co podkreśla gazeta, na to, iż praska wiosna ogarnie również ZSRR. „Dla nich interwencja wojskowa stanowiła ideologiczne zerwanie z systemem komunistycznym”, akcentuje praski dziennik.

W istocie „kilka miesięcy później Gorbaczow podał się do dymisji”, przypomina w swym komentarzu szwajcarski dziennik, by za chwilę ulec pokusie „porównania arabskiej wiosny z końcem komunizmu.(...) Za każdym razem byliśmy świadkami wyłaniania się dążeń do wolności w skostniałych systemach politycznych. (…) Koniec epoki ZSRR czy też rewolucje arabskie sprawiają wrażenie, że Historia znów jest wprawiona w ruch, po długim okresie lodowacenia”.

La Tribune de Genève pisze w zakończeniu o kontraście między wizerunkiem, jaki ma u Rosjan ostatni przywódca ZSRR, a „naszym spojrzeniem”. Nie widzą oni bowiem w Gorbaczowie bohatera w walce o wolność, którego my wielbimy. Tak jak my nie widzimy w Bractwie Muzułmańskim prawdziwych wyzwolicieli. Tymczasem to właśnie oni pobudzają do działania w Kairze. Może warto o tej lekcja historii pamiętać.

To roszczenie jest uzasadnione, bo rynki wschodzące są za słabo reprezentowane w instytucjach międzynarodowych – dla przykładu w MFW kraje BRICS dysponują 11,06 proc. głosów, podczas gdy wytwarzają blisko 20 proc. światowego PKB. Europa ma z kolei 35,6 proc. głosów, a zapewnia ponad 30 proc. światowego PKB (Stanom Zjednoczonym przysługuje 16,8 proc. głosów, choć reprezentują prawie 30 proc. światowego PKB). O ile jednak stosunek liczba głosów : znaczenie ekonomiczne jest niesprawiedliwy wobec krajów BRIC, a sama reforma jest pożądana, nie zmienia to faktu, że Europa to najbardziej wpływowy blok w ramach MFW.

Nie ma więc żadnego powodu, aby zrezygnowała z walki o zachowanie tego jakże strategicznego stanowiska, zwłaszcza w momencie, gdy kilka krajów europejskich prowadziło lub nadal prowadzi negocjacje, aby uzyskać pomoc. Ale w tym celu raz jeszcze musi ona mówić jednym głosem i wystawić kandydata – albo kandydatkę – mogącego najlepiej bronić jej interesów. Jeżeli ponadto Europa chce uniknąć sytuacji, w której MFW znowu zacznie się jawić jako złowieszczy strażnik neoliberalnej ortodoksji, to w jej interesie leży, aby ten, kogo wysunie, był obdarzony wrażliwością i kreatywnością. Tak, aby pigułki, które będzie miał obowiązek przepisywać, były jak najmniej gorzkie.

Po raz kolejny państwa członkowskie, każde z osobna, postępowały raczej, za podstawę działania biorąc wymogi własnej polityki wewnętrznej, niż w imię potrzeby przedsięwzięcia czegoś wspólnie. Ale kryzys libijski zwrócił też uwagę na inny aspekt groźnego braku koordynacji w Europie – na politykę energetyczną.

Interwencję w Libii uzasadniono humanitarną koniecznością obrony ludności cywilnej przed masakrami zapowiedzianymi przez pułkownika Kaddafiego.

Ale wiarygodność tego argumentu osłabła ze względu na obojętność, jaką Europa wykazuje wobec tych krajów arabskich, w których ludowe bunty są brutalnie tłumione.

Chodzi o Jemen i Bahrajn, a tam wysłannik UE posunął się aż do usprawiedliwienia policji, która strzela do demonstrantów ostrą amunicją – przecież „w tego typu sytuacjach, wypadki się zdarzają”.

Powód stosowania tych podwójnych standardów jest prosty – kryzys libijskie i awaria jądrowa w Fukushimie. Na tę ostatnią zareagowały Niemcy, niczego nie konsultując z europejskimi partnerami i wprawiając ich w zakłopotanie.

Zbieżność tych wydarzeń spowodowała już wzrost cen ropy naftowej. A pozostała zdolność wydobycia Arabii Saudyjskiej jest obecnie ostatnią zaporą przed kryzysem naftowym. Należy więc ocalić stabilność represyjnego reżimu w Rijadzie i jego satelitów, nawet za cenę utraty twarzy.

Jak zauważa Financial Times, to Rosja szczególnie korzysta na tej zbieżności. Jej dochody z ropy naftowej wzrosły i już zaproponowała ona zwiększenie eksportu gazu do Japonii i Europy, żeby zrekompensować zamknięcie elektrowni atomowych.

I podczas gdy realizacja europejskiego gazociągu Nabucco kuleje, jego rosyjski rywal South Stream nadal posuwa się naprzód. W nieustannym przeciąganiu liny o Europę Środkową wszystko to, co wzmacnia Moskwę, osłabia Brukselę.

UE wydała astronomiczne sumy, aby ustanowić Europejską Służbę Działań Zewnętrznych i na sfinansowanie partnerstwa z krajami położonymi na wschód i południe od swoich granic, ale zależność energetyczna uniemożliwia jej prowadzenie asertywnej i spójnej polityki zagranicznej.

Aby wyjść z impasu potrzebna byłaby całościowa wizja. Ale niestety w Brukseli tylko lobbyści przemysłu naftowego ją mają, a im zależy przede wszystkim na tym, by wszystko zostało po staremu.