Książka jest „niesmaczna i przedstawia kłamliwe argumenty”, oskarża Frankfurter Rundschau. Ktoś, kto pracował dla MFW, w niemieckim ministerstwie finansów i dla Bundesbanku, powinien wykazać się znajomością tematu, ale „jakoś mu się to nie udaje”, zauważa niemiecki dziennik:

Sarrazin buduje opozycję między skuteczną Europą Północną a bałaganiarskim Południem – między ludźmi pracowitymi a próżniakami, białymi a smagłoskórymi. Nazywa ‘klubem wakacyjnym’ państwa, którym przypisuje niepoważne zachowanie. Gdzie widzi Francję? Właśnie w tym klubie! […] Sprawa jest jasna, mamy do czynienia z przeciwnikiem euro, któremu się wydaje, że wie, dlaczego Niemcy zajmowały dotąd postawę proeuropejską – uporczywie entuzjastycznego podejścia Niemiec do Europy nie można wytłumaczyć inaczej niż moralnym brzemieniem czasów nazistowskich. Książka jest jednym wielkim kłamstwem. […] Oby sczezła w księgarniach!

Gdyby radykalna lewica miała wygrać 17 czerwca wybory i dotrzymać obietnicy, a to znaczy – odrzucić plan pomocy wysokości 130 miliardów i łączące się z nim cięcia budżetowe, Grecja mogłaby pozostać w strefie euro, ale pod warunkiem, że wprowadzi walutę równoległą. ‘Geuro’ opierałoby się na wekslach własnych, rodzaju wyemitowanych przez rząd papierów dłużnych, które można by odsprzedać. Miałoby ono znacznie mniejszą wartość niż euro, ale pozwoliłoby rządowi zyskać na czasie i umożliwić wdrażanie reform oraz przegłosowanie cięć budżetowych. […] Podstawowym warunkiem pomyślnej realizacji tego scenariusza jest dalsza pomoc ze strony innych krajów strefy euro i MFW. […] Ratunkiem dla greckich instytucji finansowych, pozbawionych płynności, byłoby również utworzenie ‘złego banku’ na poziomie europejskim.

Ta „bezprecedensowa decyzja” została podjęta w miesiąc po drugiej reformie sektora bankowego oraz w trakcie trwania burzy finansowej wywołanej w Hiszpanii wątpliwościami dotyczącymi przetrwania Grecji w strefie euro. Według dziennika gospodarczego

rząd zdał sobie wreszcie sprawę, że (…) ani Europa, ani rynki międzynarodowe nie mają zaufania do banków hiszpańskich, nie ufają również środkom zastosowanym, by je ratować.

Audyt EBC, który zostanie ukończony za dwa miesiące, ma już teraz swoje następstwa, gdyż, jak podkreśla gazeta, jest świadectwem „głębokiej niewiary w rolę Banku Hiszpanii” odsuniętego od kierowania reformą całego sektora. Niemniej, jak zauważa gazeta,

chcąc przekonać instytucje i inwestorów o wielkim wysiłku, jaki włożyła Hiszpania w uzdrowienie własnego sektora bankowego i zagwarantowania mu wypłacalności, współpraca z CBE może się okazać bardziej cenną pomocą, niż wynikać z konieczności.

 

Rentowność dziesięcioletnich hiszpańskich i włoskich bonów skarbowych gwałtownie wzrosła do najwyższego poziomu w tym roku, podczas gdy oprocentowanie dziesięcioletnich obligacji niemieckich spadło jeszcze niżej niż dotąd, co spowodowało rekordowe zwiększenie różnic między kosztami zadłużenia poszczególnych europejskich krajów. Europejskie giełdy również odnotowały największe spadki od trzech tygodni.

Problemy te pogłębiła w poniedziałek wieczorem agencja ratingowa Moody’s, która obniżyła notowania 26 instytucjom finansowym Włoch – od jednego do czterech punktów, także koszty ubezpieczenia w razie niewypłacalności Hiszpanii osiągnęły rekordowe wartości.

Finansowa zapora ogniowa – Europejski Mechanizm Stabilizacji  – to system ratunkowy ustanowiony przez europejskich przywódców, a dysponujący kapitałem 500 miliardów euro. Niektórzy analitycy powątpiewają, czy to wystarczy, aby ocalić największe gospodarki w obszarze ryzyka, czyli hiszpańską i włoską. Luke Spajić, jeden z głównych menadżerów w Pimco Bond Investors powiedział dziennikarzowi Financial Times:

To wszystko wygląda teraz alarmująco. Rynek stara się w istocie ustalić koszy niekontrolowanego wyjścia Grecji [ze strefy euro].

FT uzupełnił tę uwagę informacją, że rządzący w Europie są coraz głośniej wzywani do podjęcia zdecydowanych kroków, aby uniknąć „wciągania w grecką tragedię” krajów o większym znaczeniu dla całego systemu.

„Berlin sytuację w Grecji porównuje się do Republiki Weimarskiej”, powstałej po zakończeniu pierwszej wojny światowej w Niemczech. Osłabiona brakiem stabilności, stała się kolebką nazizmu, pisze Spiegel, nawiązując do powszechnych tutaj obaw co do niewielkich szans greckich partii politycznych na utworzenie rządu po wyborach parlamentarnych 6 maja.

W Niemczech odczuwano jako ‘wstyd’ (warunki narzucone przez) traktat wersalski, a teraz w podobny sposób widzi się w Grecji cele polityki uzdrowienia finansowego stawiane przez Brukselę. I, tak jak w latach 20. w Niemczech, korzystają z tego partie skrajnie lewicowe i prawicowe.

Nawet jeśli należałoby sobie życzyć, aby Grecja opuściła strefę euro, pisze Spiegel

Nikt nie może jej tego narzucić. Jest jednak jasne, że byłoby to w jej własnym interesie.(…) Wyjście Grecji z eurolandu jest jedynym sposobem na to, aby stanęła na nogi. Grecy mieliby wówczas swoją własną walutę, którą mogliby dewaluować. Tym samym droższy stałby się import i tańszy eksport.(…)Solidarność pomiędzy krajami europejskimi nie ma związku z przynależnością do euro, i dlatego pozostałe kraje będą i tak musiały udzielić Grecji dużego wsparcia.

Inny argument wysuwany przez tygodnik dotyczy wystąpienia Grecji z unii walutowej „będzie to silne ostrzeżenie dla innych krajów-bankrutów: Europa nie da się szantażować”.

Unia fiskalna może byś stworzona w dziesięć lat, sugerował M. Draghi, by stwierdzić, że oznaczać to będzie przekazanie suwerenności poszczególnych krajów unijnej władzy centralnej. Taki też będzie, według Daghiego, wymiar polityczny paktu na rzecz wzrostu.

Le Figaro uważa, że pakt na rzecz wzrostu zalecany przez Draghiego, ma być odpowiednikiem paktu budżetowego przyjętego przez 25 spośród 27 krajów członkowskich i służącego uzdrowieniu ich finansów. Ten wzrost ma być osiągnięty poprzez „reformy strukturalne ‘ułatwiające działalność przedsiębiorców’”, zauważa francuski dziennik, według którego „szef EBC podsumował w trzech słowach swoją doktrynę ożywienia gospodarczego: ‘Elastyczność, mobilność, uczciwość’”.

La Stampa uważa, ni mniej, ni więcej, iż „jednolita waluta stara się zmienić swój wizerunek”, przy czym precyzuje:

jeśli obietnice ostatnich dni zostaną zrealizowane, rozpocznie się istotne odwracanie podstawowych funkcji pomiędzy UE i krajami członkowskimi: po pierwsze w sprawie odpowiedzialności za wydatki, a po drugie w kwestii kontroli budżetów. [Poprzez Europejski Bank Inwestycyjny] UE będzie mogła finansować wielkie projekty infrastrukturalne, zdolne do zwiększenia zatrudnienia za o wiele niższą cenę, aniżeli płaconą obecnie przez Rzym lub Madryt, nie mówiąc o Atenach czy Lizbonie.

Niemiecki minister finansów nie jest urodzonym kandydatem na przewodniczącego eurogrupy. Na przeszkodzie temu stoi przede wszystkim arytmetyka dotycząca podziału władz w Europie. W normalnych czasach byłoby po prostu wykluczone, aby przedstawiciel już i tak najsilniejszego w niej kraju, który ponadto chce narzucić całej Unii swoją narodową kulturę oszczędności, sprawował dodatkowo kontrolę nad wspólnotą walutową.

W obliczu braku konkurentów, jako że Włoch Mario Monti i Fin Jyrki Katainen zostali już skreślani z listy, gdyż ich rodacy zajmują już inne kluczowe stanowiska (Mario Draghi w EBC i Olli Rehn odpowiedzialny za sprawy walutowe w Komisji Europejskiej), Schäuble miałby przynajmniej odpowiednią posturę, komentuje monachijski dziennik. Juncker, którego kadencja kończy się w czerwcu 2012 r., dał w styczniu do zrozumienia, że nie chce jej przedłużać. Sam Schäuble stwierdził, że jego następca powinien pochodzić z kraju mającego najwyższą ocenę agencji ratingowych (AAA), zawężając tym samym możliwości wyboru do Niemiec, Finlandii i Holandii. Na razie będzie on musiał zaczekać na wsparcie Francji, co może nastąpić dopiero po wyborach prezydenckich i parlamentarnych w czerwcu.

Europejscy partnerzy dążą przede wszystkim do utrzymania wiarygodności polityki cięć budżetowych, by złagodzić niekończący się kryzys euro. Europa daje jasno do zrozumienia, że nie ma nic ważniejszego niż oszczędzanie […] i odpowiada na wyzwanie Rajoya.(…). Hiszpania wyznacza w UE nową granicę strachu, gdyż jest zbyt duża, by upaść, zbyt duża, by ją ratować i za duża, by rynki zignorowały dokonany na niej lincz za nieprzestrzeganie planów ograniczenia deficytu w 2012 r. […] Cios dorównuje wyzwaniu: wszyscy się spodziewali reprymendy [i zatwierdzenia wskaźnika 5,8%], tymczasem Komisja pokazała, że nie pójdzie na ustępstwa.

Dziennik El Mundo uważa natomiast, że decyzja eurogrupy to „zemsta Olli Rehna”, komisarza ds. gospodarczych i walutowych, który „wziął Hiszpanię na muszkę”:

Biurokraci z Brukseli fatalnie odebrali to, że zapowiedź [Rajoya] zbiegła się w czasie z podpisaniem europejskiego paktu fiskalnego. [Rehn] próbował wzmocnić swój autorytet poprzez nowy pakt fiskalny i taki właśnie argument przedstawił państwom członkowskim, by przekonać je, że powinny podjąć salomonową decyzję i ukrócić nieco zapowiedziane przez Rajoya odstępstwo od wyznaczonego celu. Wynik jest taki, że powstała z tego łatanina w wydaniu brukselskim […] Dziwić może pośpiech, z jakim eurogrupa narzuciła Hiszpanii owe dodatkowe 0,5%, bo przecież budżet na 2012 r. nie został jeszcze uchwalony.

Innymi słowy: ponad 80% pakietu finansowego wpływa na konta kredytodawców, to znaczy banków znajdujących się poza Grecją oraz EBC. Miliardy podatników nie ratują Grecji, ale banki.

Według niemieckiego kwartalnika, zamiar obniżenia zadłużenia kraju ze 160% do 120% PKB do 2020 r. jest „iluzją”.

Wilders zlecił badanie Lombard Street Research, eurosceptycznemu londyńskiemu biuru analiz gospodarczych, i na jego wynikach się opiera.

De Volkskrant ocenia, że w tym raporcie, który nazywa „tendencyjnym”, Lombard Street Research „nie potrafiło wyeliminować początkowych wątpliwości co do bezstronności badania”.

Gazeta dodaje, że raport „nie jest dostatecznie przekonujący, gdy chodzi o wykazanie korzyści płynących z powrotu do guldena”. Ponadto naukowcy dokonali błędnych obliczeń [holenderski wkład do Europejskiego Funduszu Stabilności Finansowej stanowi 5,9 proc., a nie 10 proc.] i udzielają „skąpych informacji odnośnie kosztów wynikających z opuszczenia strefy euro”, takich jak ujemne skutki dla eksportu i wzrostu gospodarczego.

Gazeta konkluduje, że sensownym jest zastanawianie się nad przyszłością wspólnej waluty, ale z omawianego dokumentu pożytki są tu niewielkie:

Te przeoczenia sprawiają, że raport jest mało przydatny w poważnej debacie na temat ewentualnego powrotu do guldena. Ale zważywszy na niepokój wokół euro, nie szkodzi, aby polityczni przywódcy rozważali wszelkiego rodzaju scenariusze, w tym dotyczące konsekwencji przywrócenia guldena.

„Postawa premiera Petra Nečasa, który uważa, że pakt fiskalny nie przynosi nam żadnych korzyści, jest kwintesencją naszej żałosnej postawy wobec Unii: ‘brać i nie dawać’”, ubolewa Tomáš Sedláček. A przecież, jak przypomina:

Po 1989 r. głównym priorytetem międzynarodowym Czechosłowacji, a potem dwóch powstałych z niej państw było wyjście ze ‘strefy’, z tego, co pozostało po rozpadzie Związku Radzieckiego. Weszliśmy do OCDE, do NATO i do UE, by dać jasny sygnał, do którego obozu należymy.

Czeskie „nie” dla europejskich reguł budżetowych nie niesie dla kraju żadnego ryzyka, ocenia na łamach tej samej gazety inny ekonomista, Pavel Kohout. Uważa on, że „traktat nie rozwiązuje żadnego z problemów kryzysu euro”, ale „może ułatwić wprowadzenie harmonizacji fiskalnej”. Jednak jeśli nawet harmonizacja odpowiadałaby Francji i Niemcom, byłaby zgubna dla konkurencyjności czeskiej.

Grzeczne dreptanie w stadzie oznacza płacenie za błędy innych, na przykład francuskich czy niemieckich bankierów. Tylko ci, którzy stawiają jasno sprawę, mogą coś uzyskać.

Minister spraw zagranicznych, Karel Schwarzenberg, który broni paktu fiskalnego, uprzedził, że Republika Czeska, „która tak głośno się opowiada za pozostaniem na peryferiach Unii, może zmienić zdanie i złożyć swój podpis pod paktem najpóźniej w tym roku lub w roku przyszłym”.

W ten sposób Jens Weidmann

ostrzegł [prezesa EBC] przed wzrastającym ryzykiem zagrażającym systemowi euro i zaproponował powrót do reguł bezpieczeństwa sprzed kryzysu finansowego.

Siostrzany dziennik Süddeutsche Zeitung wyraził w tej sprawie opinię, że Mario Draghi, koncentrując się raczej na ratowaniu euro niż na kontrolowaniu inflacji, staje się politykiem, który podejmuje zbyt duże ryzyko. Chociaż jego podejście, według tej gazety, bezsprzecznie wspiera jednolitą walutę poprzez obniżkę oprocentowania i stabilizację banków krajów południowej Europy, to jednak temu planowi ratowania jednolitej waluty zagraża poważne niebezpieczeństwo. Ta polityka – idąca za przykładem decyzji byłego szefa rezerw federalnych Stanów Zjednoczonych Alana Greenspana –

wprowadza na rynek masę pieniędzy, które powodują najpierw niemalże magiczny wzrost cen grupy produktów, ceny te następnie gwałtownie spadają, co skutkuje w taki oto sposób: miliony na całym świecie tracą pracę, banki muszą być ratowane za pomocą miliardów euro podatników. Niskooprocentowane miliardy Draghiego zagrażają powstaniem kolejnej bańki finansowej.

Jedynym więc rozwiązaniem dla uniknięcia tej nowej zapaści będzie wycofanie tych pieniędzy przez EBC, zanim trafią na rynki i sparaliżują gospodarkę. Ale to na pewno nie będzie łatwe...

Pani kanclerz i jej minister finansów próbowali pomniejszyć parlament. Wydatki rzędu wielu miliardów euro miały być zatwierdzanie przez dziewięciu figurantów. Trybunał Konstytucyjny nie mógł i nie powinien był tego zaakceptować.

Komisja Europejska będzie mogła jednostronnie wysyłać swoich ekspertów do krajów potrzebujących dofinansowania, aby służyli jako doradcy techniczni, podobnie jak ‘zespół zadaniowy’ wspomagający rząd Grecji poprzez nadzorowanie wdrażania reform narzuconych mu przez UE.

FT dodaje, że według nowych reguł –

… Komisja będzie miała szersze prerogatywy wydawania zaleceń dotyczących podatków i polityki wydatków państwowych, czyli podejmowania działań, których na ogół unika wobec krajów przestrzegających istniejących reguł dotyczących deficytu.

Obecność zespołów UE w krajach „doświadczających poważnych trudności” jest „potencjalnie upokarzającym epizodem dla sprawujących władzę”, zauważa dziennik.

Autor artykułu, Eric Bonse, uważa, że ta pomoc, będąca „bezlitosnym dyktatem”, opłaca się głównie sektorowi bankowemu, który dzięki odsetkom od pożyczek greckiego państwa uchroni się przed krachem:

Schäuble i spółka uratowali prywatnych wierzycieli, nie Greków. Skorzystają na tym banki, ubezpieczenia i fundusze emerytalne w Niemczech, we Francji i w Wielkiej Brytanii. W razie bankructwa [Grecji] straciliby wszystko. […] Prywatni wierzyciele, którzy, według Schäuble’ego, też powinni byli wystąpić jako poręczyciele, znaleźli się gremialnie w uprzywilejowanej sytuacji. To świetny interes dla banków, fatalny dla Europy.

... nawet jeśli sprawdzi się najbardziej optymistyczny scenariusz, polityka oszczędności, jaką narzucono Atenom, grozi recesją tak głęboką, że Grecja nie będzie w stanie się z niej wydostać przez kolejne trzy lata, podczas których krajowi wypłacana będzie kolejna, wynosząca 170 miliardów euro (136 mld plus 36 mld z poprzedniego bailoutu), pomoc.

Ale to nie wszystko. Raport pokazuje również, że dwa spośród warunków, jakimi obwarowano następne wsparcie finansowe, mogą jeszcze pogorszyć sytuację.

Narzucanie Grecji polityki oszczędności może sprawić, że dług wzrośnie. Z kolei restrukturyzacja tego istniejącego, wynoszącego dwieście miliardów euro, sprawić może, iż Grecja nie odzyska już nigdy pozycji na światowych rynkach. Będzie to spowodowane tym, że w przyszłości prywatni inwestorzy zostaną skutecznie odstraszeni.

Następna przestroga autorów analizy jest taka – dług Grecji zmniejszać się będzie znacznie wolniej, niż na początku myślano, i w 2020 r. wyniesie „160 procent; będzie to o wiele gorszy wynik niż wymagane przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy 120 procent. Jeśli taki scenariusz się sprawdzi, Grecja będzie potrzebowała pomocy opiewającej na 245 miliardów euro. Tymczasem w poniedziałek, podczas spotkania ministrów strefy euro, mówiło się o 170 milionach”, przypomina gazeta.

Misja Montiego dotyczy wszystkich – od finansistów z Wall Street do chińskich robotników. Jest tak, gdyż problemy Włoch stały się problemami całego świata, a Monti musi je uzdrowić, aby uniknąć kolejnego globalnego kryzysu finansowego. […] Nawet jeśli kryzys w Europie szaleje od dwóch lat, to jednak Włochy [których dług publiczny przekracza 120% PKB] zdają się być największym zagrożeniem dla osłabionej jednolitej waluty. Kraj tej jest paradoksalnie jednocześnie zbyt duży, aby mógł zbankrutować i zbyt duży, aby można go było ocalić. […] A jeśli stanie się niewypłacalny, to będzie to mogło skutkować potokiem zdarzeń – zburzą one unię walutową i zagrożą demokratycznej integracji, której budowa zajęła pół wieku.

Sukces Montiego ma również zasadnicze znaczenie dla światowej gospodarki. Konsekwencją braku wypłacalności Włoch – i jeszcze gorzej, zawalenia się euro – są wręcz niewyobrażalne. Może to być przyczyną jeszcze głębszego kryzysu finansowego od tego, który w 2008 r. wywołany został przez upadek banku Lehman Brothers. Fala wstrząsu przelałaby się przez rynki finansowe całego świata, zmywając banki i całe gospodarki. Recesja w Europie, kontynencie zaludnionym przez miliony dobrze sytuowanych konsumentów, może zdławić ożywienie gospodarcze w Stanach Zjednoczonych i spowolnić postęp krajów rozwijających się. Losy Mario Montiego, Europy i światowej koniunktury są już nierozerwalnie związane.

Przypomniawszy, że partie polityczne, niezależnie od orientacji, „zaprowadziły kraj na skraj katastrofy”, To Ethnos ocenia, że porozumienie, o którym mowa,

to niewątpliwie szansa na uniknięcie groźby bankructwa. Ale porozumienie to wymaga od narodu greckiego, zwłaszcza od najsłabszych ekonomicznie warstw społecznych, ogromnych, bolesnych wyrzeczeń. Przywódcy muszą wciąż o tym pamiętać, starać się wyciągnąć, co najlepsze, z porozumienia, unikać błędów i nieskutecznych działań z przeszłości, by pokonać kryzys.

Rozmowy między Atenami a „trójką” z jednej strony i z wierzycielami z drugiej mają być kontynuowane w tym tygodniu w celu uniknięcia bankructwa o nieprzewidywalnych skutkach.

Wezwał on Berlin do zwiększenia wkładu i zagwarantowania pomocy, mających doprowadzić do rozwiązania kryzysu euro. W sposób bardzo dosadny wyrażał swój sprzeciw wobec wprowadzenia podatku od usług finansowych, który to pomysł nazwał „po prostu szaleństwem”. Jego przemówienie, według Financial Times –

…odzwierciedlało od dawna i głęboko odczuwaną frustrację brytyjskiej administracji wobec niemieckiego przywództwa na obszarze jednolitej waluty. Brytyjski premier nawoływał do wzmocnienia środków zabezpieczających, które miałyby zapobiec rozprzestrzenianiu się kryzysu w strefie euro, do ustanowienia wspólnych europejskich obligacji, jak też do tego, by silne kraje zobowiązały się ograniczyć nadwyżki handlowe, tak jak kraje najbardziej dotknięte kryzysem starają się minimalizować swoje deficyty budżetowe.

Tymczasem, jak zauważa The Times, premier jest wplątany w „kolejną rundę sporów” z Francją. Cameron wraz z burmistrzem Londynu Borisem Johnsonem obawiają się, że francuski socjalista François Hollande, typowany na zwycięzcę  prezydenckich wyborów, które odbędą się w maju br., może „zniweczyć plan ratunkowy dla gospodarki UE i podkopać City,” stwierdza londyński dziennik.

W manifeście opublikowanym 26 stycznia i składającym się z trzydziestu punktów, Hollande „obiecuje zerwać traktat fiskalny UE, który ma być przyjęty w poniedziałek”, zauważa The Times. On także, jak twierdzi gazeta, uznał branżę finansową -

… za główny cel swoich działań, obiecując 15 procentowy wzrost podatku od zysków bankowych, wprowadzenie zakazu handlu ‘toksycznymi’ instrumentami finansowymi, zakazu wprowadzania opcji na akcje, ograniczenia premii i szybko egzekwowanego podatku  od „wszystkich transakcji finansowych.

Burmistrz Londynu oskarżył Hollande’a o „krótkoterminową polityczną mściwość”.

… przewodniczył on Komisji, która została rozwiązana w 1999 r., po opublikowaniu druzgocącego raportu ujawniającego oszustwa i nepotyzm i oskarżającego ten organ wykonawczy UE o poważne uchybienia w zarządzaniu. Wszystkich 20 członków Komisji złożyło dymisję, co określano wówczas jako największy kryzys w historii Unii Europejskiej.

Chociaż oczyszczony z bezpośredniego udziału w matactwie, Santer był krytykowany za „swoją niezdolność do narzucenia właściwego porządku w Komisji”, zauważa The Telegraph.

Broniąc tej decyzji, przewodniczący eurogrupy i premier Luksemburga Jean-Claude Juncker oświadczył, że Santer, który sam był luksemburskim premierem, „służył zarówno Europie, jak i swojemu krajowi w możliwie najlepszy sposób”. Jednak według Martina Callanana, lidera konserwatywnych deputowanych brytyjskiego Parlamentu ‒

Wybór Jacquesa Santera na szefa organizacji pozyskującej fundusze to tak jakby wybrać Draculę na szefa banku krwi. Pomagierzy Santera wyciągnęli go z emerytury, aby zapewnić mu jeszcze jedną ciepłą posadkę w UE.

Dokładnie w czasie, gdy Draghi udzielał wypowiedzi, agencja ratingowa Standard & Poor’s obniżyła notowania Europejskiego Funduszu Stabilności Finansowej z AAA na AA+, podobnie jak to uczyniła 13 stycznia wobec wielu krajów, które ten Fundusz finansują.

Il Sole wyraża żal, że choć sytuacja nagli, prezydent Francji odłożył na czas nieokreślony spotkanie z premierem Włoch Mario Montim, które miało się odbyć w najbliższych dniach:

po zadeklarowaniu, że Francja odgrywa kluczową rolę w planach ratowania euro i Europy, Nicolas Sarkozy zdaje się przełożył tę kwestię na później. Sprawą najwyższej wagi nie jest już podejmowanie z partnerami z Włoch i Niemiec działań w celu opanowania kryzysu zadłużeniowego i tym samym udzielenie jasnej i mocnej odpowiedzi eurosceptykom, ale unikanie głośnej debaty wyborczej w swoim kraju. Nie ma w tym nic nowego, tak już było z kanclerz Merkel. Jeszcze raz Europa i kryzys finansowy mogą poczekać. […] To właśnie z powodu tych opóźnień grecka zapaść będzie kosztowała o wiele więcej, aniżeli kosztować mogła. Kryzys dałoby się też łatwiej rozwiązać, gdyby spekulanci i agencje wątpliwych notowań nie tworzyli prawa na rynkach.

Gdyby chodziło tylko o spłacanie cudzego długu, mogliby odmówić. Ale zdają sobie sprawę, że rynki, na tej samej zasadzie, na jakiej udzielały zbyt tanich kredytów krajom, które wydawały sporo przed kryzysem, dziś przepłacają za egoizm krajów najbardziej oszczędnych. Im większy kryzys, tym więcej Niemcom udaje się zaoszczędzić, płacąc przesadnie niskie odsetki. Odpowiedzialność oznacza też nieprzyjmowanie zbyt drogich prezentów.

W Lizbonie Diário de Notícias jest zdania, że główną konsekwencją obniżenia ratingu Francji jest to, iż

 

13 stycznia padła oś Paryż-Berlin. Ren jednak nadal będzie płynął z wielką siłą. Mocy nabierze walka o zmiany w polityce Europejskiego Banku Centralnego. Nie można oczekiwać niczego dobrego od zdesperowanego Sarkozy'ego i terroryzowanej Merkel, niemogącej opuścić wyspy, która tonie pod ciężarem oszczędności Europejczyków. Stary Kontynent mógłby mieć przed sobą przyszłość - federalizm oraz dobrobyt; unię polityczną oraz zaufanie. Tymczasem jest odwrotnie, Europa rozpada się od środka, jest bliska ubóstwa i wojny. Wrogiem nie są rynki, lecz polityczna głupota.

W Pradze zaś Hospodářské Noviny podają, że S&P ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że „król jest nagi”, gdyż spodziewano się spadku ratingu dziewięciu krajów strefy euro: „agencja ujawniła coś, o czym inwestorzy wiedzą już od dawna - że Europa jako całość nie funkcjonuje zbyt dobrze. […] Jeśli chce przeżyć, musi się zmienić”. Oto inna konsekwencja tej seryjnej obniżki - Europejski Fundusz Stabilizacji Finansowej (EFSF) „traci swoją moc oddziaływania”.

Według ekspertów, wiadomość ze strony S&P zwiększy presję, aby europejski mechanizm stabilności, który i tak miał od pierwszego lipca zastąpić EFSF, zaczął działać jak najszybciej. Zaletą tego mechanizmu jest to, iż nie zależy on od ratingu krajów, gdyż dysponuje własnym kapitałem. […] Obniżenie ratingu Francji wzmocni rolę Niemiec w akcji ratowania strefy euro. Sarkozy jest coraz słabszy, tak więc ratowaniem eurolandu kierować będzie Merkel.

W Austrii prasa nie oszczędza tymczasem władzy, w Wiedniu bowiem Die Presse rozlicza rząd, nakłaniając go, by

 

zmieniono kierunek działań, zanim dojdzie do tego, do czego doszło we Włoszech. Lecz rząd, oceniając obniżenie ratingu jako 'niezrozumiałe', nie ma zamiaru tego zrobić i dalej pędzi ku kolejnej obniżce.

Takie same nastroje wydają się panować w Bratysławie, gdzie Hospodárske Noviny zauważają, że piątek trzynastego przyniósł strefie euro pecha:

 

Politycy nie robią wystarczająco dużo, aby poprawić sytuację. Tak więc Słowacja płaci za przystąpienie do strefy euro. […] Jesteśmy zestresowani ratowaniem Grecji oraz udziałem w EFSF. A efektem jest niestabilność polityczna i przyspieszone wybory.

I wreszcie, zauważa Corriere della Sera, „seryjne zdeklasowanie” stanowi deklarację nieufności wobec euro, co jest umotywowane politycznie, gdyż wychodzi „ze strony kraju od zawsze sceptycznie nastawionego do przyszłości wspólnej waluty”. Innymi słowy, „prawdziwym problemem” według mediolańskiego dziennika

 

jest to, że te ratingi, które powinny alarmować inwestorów, sygnalizując im ryzyko, którego jeszcze nie dostrzegli, pojawiają się w chwili, gdy te sygnały są już całkowicie zauważalne na rynkach. […] Dobrze znany przekaz od S&P wzmacnia stwierdzenie: w Europie panuje głęboki kryzys, którego nie da się opanować prostymi rozwiązaniami. Przed nami długa i pełna przeszkód droga.

Wbrew intencjom Berlina wiele krajów, takich jak Irlandia, Dania czy Francja, powołały się na prawne lub polityczne trudności uniemożliwiające dokonanie zmian w ich ustawach zasadniczych, tym samym pojawiają się wątpliwości dotyczące ratyfikacji nowego paktu stabilności UE. Jego projekt, temat dyskusji między przedstawicielami poszczególnych krajów podczas spotkania w Brukseli 12 stycznia, ma zapewnić każdemu z nich prawo wyboru dalszego postępowania.

Według lizbońskiego dziennika nowe zasady wprowadzone zostaną 1 stycznia 2013 r. Kraje strefy euro będą wtedy nie tylko zobligowane do usunięcia obecnych deficytów budżetowych, ale też do zapewnienia, by od tego czasu uchwalano jedynie zrównoważone budżety.

Jesteśmy „bliżej europejskiego konsensusu”, stwierdza Público w swoim artykule redakcyjnym. Wyraża w nim również opinię, że traktat zostanie przyjęty przed końcem stycznia przez wszystkie kraje UE za wyjątkiem Wielkiej Brytanii:

Sprawy nie będą postępowały dokładnie tak, jak życzą sobie tego Niemcy. Poczyniono ustępstwa … aby osiągnąć główny cel, jakim jest podpisanie nowego uzgodnienia budżetowego możliwie jak najszybciej. Wytyczony przez Niemcy plan pokonywania kryzysu euro wymaga pośpiechu, by nowe zasady stały się trwałą częścią prawodawstwa krajów członkowskich.

Włochy Mario Montiego podobają się Niemcom; zarys obecnie omawianego traktatu europejskiego nie wydaje się już zagrożeniem. […] A dokładniej, Monti pojechał powiedzieć Angeli Merkel, że dobrze rozumie upór Niemców, kiedy żądają trzymania się w ryzach i skuteczności od pozostałych krajów strefy euro, nawet za cenę pozostawienia ich na dłuższy czas na skraju przepaści. Szef rządu w Rzymie ostrzegł jednak niemiecką kanclerz, że nie należy zbytnio przesadzać z podejmowaniem tego rodzaju ryzyka, tłumacząc przy tym, jaki jest próg wytrzymałości Włoch.

La Repubblica zaś wspomina o „lekkim otwarciu Niemiec”, uważając, że mimo iż Montiemu udało się wynegocjować, by w traktat o wzmocnionej unii ekonomicznej zawierał bardziej elastyczną kontrolę budżetową - o traktacie tym będzie się dyskutowało pod koniec stycznia  –  

postępy na polu rozwiązań europejskich mających na celu uspokoić rynki są na prawdę minimalne. Peany ze strony kanclerz Merkel wychwalające osiągnięcia rządu Montiego […] wykazują, jak bardzo Europa obawiała się finansowego upadku Włoch oraz jak wielka ulgę spowodował fakt, że kraj ten wreszcie jest rządzony w sposób odpowiedzialny. Lecz to nie wystarczy, aby uratować kraj. Prawdopodobnie nie wystarczy też, aby uratować euro.

Innego zdania jest Il Sole 24 Ore - dla Europy „problemem nie są już Włochy”, ale Niemcy. Podczas gdy Europie i Niemcom grozi recesja a do gospodarczego odrodzenia potrzeba wspólnych europejskich działań. 

 

Słowa i tylko słowa - oto, co Merkel zaproponowała Włochom Montiego. […] Kiedy niemiecka kanclerz tyle mówi o Europie, aby w efekcie nic nie powiedzieć i jeszcze mniej zrobić, mimo że cały czas ważą się losy euro, kiedy kanclerz uważa, że ma bezpośrednią kontrolę nad polityką budżetową swoich partnerów, nic nie dając w zamian, naprawdę jest czym się martwić. Między innymi dlatego, że ta gra trwa już zbyt długo i nie sprawdza się, jak na to wskazują rynki. Do tego stopnia się nie sprawdza, że zamiast nadal wyciągać konsekwencje wobec krajów śródziemnomorskich, które z trudnością zaczynają poddawać się rygorom, płacąc przy tym wysoką cenę społeczną, trzeba by przyjrzeć się brakowi odpowiedzialności Niemiec (chyba że ich celem jest doprowadzenie do upadku euro, a nie do jego uratowania).

Jeśli zaś chodzi o Niemcy, Frankfurter Allgemeine Zeitung też popiera pochwały kanclerz dotyczące reform rozpoczętych przez rząd Montiego, radząc przy tym włoskiemu szefowi gabinetu, aby odważył się opodatkować ogromne prywatne fortuny we Włoszech. Konserwatywnemu dziennikowi kością w gardle stoi to, że Monti chciałby, aby jego kraj miał możliwość zaciągania pożyczek na rynku z niższym oprocentowaniem:

 

partnerzy UE zawsze byli aż zanadto cierpliwi wobec faktu, że Włochy oddalają się od tolerowanego poziomu zadłużenia. Włosi nie skorzystali bowiem z najcenniejszego prezentu danego przez euro: niezwykle niskich stóp oprocentowania w celu poprawy kondycji finansów publicznych. [...] Zatem to nie UE jest winna Włochom niższe odsetki, ale Rzym jest winien swoim partnerom redukcję swojego zbyt wysokiego długu.

Uporczywie forsowane przez Niemcy zaciskanie pasa z trudem jest akceptowane w Europie, zauważa Der Spiegel Online. Pierwszą tego konsekwencją są zmiany rysujące się w relacjach między przywódcami państw UE: „Dwóch przeciwko Merkel”, jak głosi tytuł w internetowym wydaniu gazety, twierdzącym, że istnieje „duet”, składający się z Nicolasa Sarkozyego i Mario Montiego, niezgadzający się z niemiecką kanclerz:

 

Czasami ktoś, kto daje nadzieję, może stać się niewygodny. [...] Monti nie chce już oszczędzać. Chce innej polityki, nie takiej, jaką prowadzi Angela Merkel. [...] Wszystkiego, czego chce Monti, Paryż domagał się już od dawna. [...] Dotychczas Merkel udawało się narzucać swoje zdanie przeciw woli prezydenta Francji. Teraz natomiast ten ostatni jest wspierany przez Włochy, które mimo wszystko pozostają trzecią gospodarką w strefie euro. Pod koniec zeszłego tygodnia Monti złożył wizytę Nicolasowi Sarkozy'emu, aby omówić wspólny plan działań. Plotki głoszą, że spotkanie odbyło się w harmonijnej atmosferze.

To Ethnos zaś zauważa, że „wobec dylematu, euro czy drachma, nikt nie pozostaje obojętny, nawet partie lewicowe, które mają inny pogląd na tę sprawę. A to dlatego, że za dylematem tym kryje się oczywista prawda. Posunięcia i plany ratunkowe wymuszone w dwóch ostatnich latach przez UE i grecki rząd w imię [pozostania w strefie] euro i wszystko to, czegośmy nie zrobili dla dobra kraju, zbliżyły nas do drachmy”. Ale chociaż „większość Greków nie chce drachmy, wielu z nich nie okazuje już najmniejszego zainteresowania toczącą się na ten temat debatą”, ubolewa dziennik.

Tymczasem, jak podkreśla portal informacyjny protagon.gr, „powrót do drachmy doprowadziłby do zubożenia 90% społeczeństwa. Trzeba zatem zdać sobie sprawę, że czy tego chcemy, czy nie, musimy zrobić wszystko, by pozostać w klubie euro, żeby nie stać się biednym, małym sąsiadem ‘Wielkiej Turcji’. Czeka nas mnóstwo pracy, ogromne wyrzeczenia, ale wybór należy do nas”.