Chociaż debata nie jest wiążąca i Komisji przysługuje ostatnie słowo, może spełnić  rolę „głośnego dzwonka alarmowego”, uważa El País. Każdy Europejczyk marnuje rocznie 

179 jadalnych i zdrowych kilogramów jedzenia [...], z czego bardzo dużo – 42% – wyrzucają sami konsumenci (z tych odpadów domowych 60% nadawałoby się do spożycia). Producenci są na drugimi miejscy w tym mało szczytnym działaniu – 39%; branża cateringowa – 14%; dalej na liście rozrzutnych figurują dystrybutorzy – 5%.

Ponieważ wiadomo, że 16 milionów mieszkańców Starego Kontynentu jest wspomaganych przez organizacje charytatywne, raport sugeruje

przekazywanie niespożytego jedzenia uboższym, zamiast wyrzucania go na śmietnik.

Dokument ten sporządzony przez włoskiego deputowanego z partii socjalistycznej MEP Salvatora Caronny wzywa Komisję do promowania środków zmniejszania ilości odpadów, takich jak podwójne datowanie [ostateczna data sprzedaży i ostateczna data konsumpcji] oraz obniżanie cen uszkodzonych produktów żywnościowych, lub bliskich końca terminu spożycia.

„Wszyscy parlamentarzyści mają w ten sam sposób powiadamiać o swoich działaniach i przychodach uzyskanych w okresie trzech lat poprzedzających ich nominacje, będą też musieli ujawnić wszystkie wpływy z innych działań, przekraczającej 5000 euro rocznie". „Deputowani muszą przekazać przewodniczącemu wszelkie prezenty uzyskane w trakcie pełnienia oficjalnych funkcji parlamentarzystów”, wyjaśnia tekst.

„Płace 754 deputowanych [które mogą przekraczać 10 000 euro netto na miesiąc] są również przyczyną ciągłego oburzenia w społeczeństwie objętym głębokim kryzysem. Ta utrata wiarygodności zmusiła Parlament Europejski do opracowania powyższych reguł przewidujących rozmaite sankcje wobec tych, którzy je naruszą.

Do dzisiaj nie było żadnego tego rodzaju dokumentu, a tylko rozmaite pojedyncze reguły, rozproszone w przepisach wewnętrznych Parlamentu.[...] Deputowani będą musieli teraz ’przedstawiać przewodniczącemu deklarację interesów‘, która będzie obejmowała ich parlamentarne pensje, ich równoległą działalność zarobkową oraz ich udział w organizacjach przedsiębiorców, stowarzyszeniach, czy też organizacjach pozarządowych”. 

„Bogate kraje postawiły na swoim”, pisze warszawski dziennik i jednym tchem wymienia członków zwycięskiego obozu. To Wielka Brytania, Holandia, Szwecja, Austria, Dania i Finlandia. Zabiegały one od dawna o realne zamrożenie wydatków Brukseli, argumentując, że Komisja nie może ich zwiększać, skoro wszyscy wokół oszczędzają. „Wynik negocjacji nad budżetem na 2012 r. może okazać się precedensem dla znacznie poważniejszych rokowań nad kolejną perspektywą finansową na lata 2014–2020”. DGP podkreśla to w konkluzji i informuje o już wyrażonej zapowiedzi Wielkiej Brytanii, wspieranej przez Francję i Niemcy – że ta nie zgodzi się na podniesienie wydatków powyżej poziomu inflacji. Nowa perspektywa finansowa Unii ma zostać przyjęta przed końcem przyszłego roku.

Ale doświadczenie z poprzednimi porozumieniami, zawartymi w ostateczności, po trudnych negocjacjach, skłania do ostrożności. Drogi rynków są czasem nieodgadnione i nadal istnieje ryzyko, że mieliśmy do czynienia z jeszcze jednym szczytem, który nic nie dał. Nie pokusimy się wiec o prognozy.

Natomiast, w sytuacji, gdy przywódcy europejscy ostrzegli, że stawką w tej grze jest los Unii, rzut oka na europejski pejzaż po tym podwójnym szczycie pozwala dostrzec, że kryzys polityczny, który kryje się za kryzysem finansowym, ledwie się zaczął. Wielu obserwatorów zauważyło, że strefa euro zmierza ku ściślejszej integracji, a to rodzi dużo znaków zapytania.      

Dramatyczność polemiki miedzy Angelą Merkel a Nicolasem Sarkozym uwydatniła fakt, że oś Paryż-Berlin znowu jest jedynym motorem Europy. Tyle że nie jesteśmy już w Europie sześciu ani dwunastu i jego wydajność nie może być tak znaczna jak przed kolejnymi rozszerzeniami i powołaniem takich wyposażonych szerokie uprawnienia organów jak Europejski Bank Centralny.   

Pojedynek między Nicolasem Sarkozym a Davidem Cameronem i debata w Izbie Gmin nad referendum w sprawie przynależności Zjednoczonego Królestwa do UE świadczą o tym, że Londyn poszukuje swojego miejsca w powstającej architekturze i że „Merkozy” nie zrobi podarunku Brytyjczykom, którzy długo mieli wpływ na liberalną ewolucję Komisji Europejskiej bez brania na siebie pełnej odpowiedzialności politycznej.  

Ale swojego miejsca poszukują nie tylko oni. Dziewięć innych krajów nienależących do strefy euro, jak Polska czy Szwecja, zaczyna już kontestować powstawanie Europy o dwóch szybkościach. Zapewne, strefa Schengen czy obronność europejska są tego rodzaju konstrukcjami o zmiennej geometrii. Ale nie zakładają sterowania tak ścisłego, jak kontrola budżetów państwowych czy utworzenie stanowiska europejskiego ministra finansów.  

W tym miejscu dochodzimy do sedna przyszłej niestabilności. Rząd ekonomiczny, do którego powołania zmierzają wysiłki Berlina i Paryża, popieranych przez Holandię i Finlandię, narusza bowiem suwerenność państw i trudno przy nim nie pytać o demokratyczną kontrolę. Pisze o tym słynny niemiecki socjolog  Jürgen Habermas w eseju, którego fragmenty publikuje  Presseurop.

Gdy na to w ten sposób spojrzeć, UE znajdzie się między młotem a kowadłem. Bo jej przywódcy powinni połączyć skuteczność polityczną z demokratyczna praktyką. Natomiast żmudny proces ratyfikacji porozumienia z 21 lipca dowodzi, że tempo działania parlamentów narodowych jest zbyt powolne w stosunku do tempa narzuconego przez rynki. 

Co więcej, jak napisał  w tym tygodniu Timothy Garton Ash, gdy się obserwuje debaty parlamentów brytyjskiego i niemieckiego, dostrzega się, że systemy demokratyczne państw narodowych wyrażają interesy o sprzecznym charakterze, które prowadzą do zablokowania Unii. Ale ponieważ nikt nie jest w stanie zbudować demokracji europejskiej opartej na parlamencie wybranym z ponadnarodowych list kandydatów, z ponadnarodowymi debatami, decyzje będą nadal podejmowane przez przywódców zebranych za zamkniętymi drzwiami i żyrowane przez posłów, których wybrano głównie do spraw wewnętrznych. Euro da się może uratować, ale UE wciąż jeszcze nie doszła do końca ścieżki przez trzęsawisko.

„By udowodnić sceptykom, że ma dziś więcej animuszu niż kiedykolwiek dotąd, Barroso przedstawił dwie sztandarowe propozycje, które mają uspokoić rynki finansowe: po pierwsze – podatek od transakcji finansowych dla całej Unii, po drugie – euroobligacje dla strefy euro”. Ale paryski portal podchodzi do tego dość sceptycznie, pamiętając o tym, że „jedyna propozycja, jaką tenże Barroso wyłożył na stół dokładnie rok temu (zielone światło dla europejskiego zadłużenia mającego służyć finansowaniu konkretnych projektów inwestycyjnych), nie została dotąd wdrożona”. „Portugalczyk ma kłopot z przeforsowaniem tematów z dziedziny regulacji finansowych w sytuacji ostrego kryzysu, ponieważ spędził znaczną część swojej pierwszej kadencji (2004–2009) na rozmontowywaniu niewielu regulacji, jakie jeszcze wtedy na rynkach istniały. (…) Jakże mógłby dziś utrzymywać, że jest w stanie zaprowadzić na nich porządek?”

Według lizbońskiego Público wystąpienie Barroso miało „jeden główny polityczny cel: chodziło o to, by nie dopuścić do przyjęcia francusko-niemieckiej propozycji gospodarczego rządu przedstawionej 16 sierpnia przez kanclerz Angelę Merkel i prezydenta Nicolasa Sarkozy’ego”.

„Wczoraj pan Barroso odpowiedział im, że ‘władzę gospodarczą’ sprawować może wyłącznie Komisja. Powiedział to na forum jedynej europejskiej instytucji, która się pod tym względem liczy – Parlamentu Europejskiego. Jego wystąpienie brzmiało trochę tak, jak wyznanie słabości. Komisji, której przewodniczy, prawie nie było widać pośród walczących z zawirowaniami kryzysu. Była wciąż spychana na margines przez zdeterminowany duet francusko-niemiecki. Przyglądała się bezradnie, jak władza przesuwa się w kierunku Berlina. Tym, kto naprawdę walczył ze zgubnymi skutkami kryzysu, był Europejski Bank Centralny. Ktoś może powie, że to nieuchronny bieg wydarzeń, który nabrał tempa za sprawą kryzysu zadłużenia”.

Tak czy owak, trzeba przyznać, że Komisja coś robi, zauważa El País, według którego wystąpienie Barroso w Parlamencie Europejskim było

„przykładem realizmu w marazmie nieporadności i zbędnej retoryki cechującej ostatnio zarządzanie kryzysem w strefie euro”.

Wśród propozycji przedstawionych przez przewodniczącego Komisji Público zwraca zwłaszcza uwagę na wskaźnik 0,01%. To wysokość „podatku Tobina”, którym Bruksela „zamierza obłożyć od 2014 r. transakcje międzybankowe”:

„Pokazuje on, jak nieśmiałe jest to przedsięwzięcie w porównaniu z 4 600 miliardami euro, które obywatele europejscy wpompowali w system finansowy od początku kryzysu. Zresztą nie wiadomo jeszcze, czy będzie ono mogło wejść w życie, ponieważ ociężała machina finansowa Unii wymaga, by wszelkie modyfikacje przepisów podatkowych były jednogłośnie zatwierdzone przez wszystkie kraje członkowskie. A rząd brytyjski wyraził już swój sprzeciw wobec tego podatku.

To nie przewodniczący Komisji – bez urazy – powinien wygłosić „orędzie o stanie Unii”, ale Angela Merkel, twierdzi komentator Marek Magierowski w Rzeczpospolitej:

„to nie on pociąga bowiem za najważniejsze sznurki i nie jego będą obwiniać Europejczycy za ewentualny rozpad strefy euro. Unią rządzi kanclerz Niemiec i to na nią skierowane są dziś oczy polityków, ekonomistów i inwestorów z całego globu. […] Przemówienie Barroso było wielokrotnie przerywane oklaskami, a liderzy frakcji w europarlamencie komentowali je niemal entuzjastycznie. Wszyscy świetnie odegrali swoje role w unijnym teatrzyku. Ale prawdziwe życie jest gdzie indziej”.

Demonstracja siły przewodniczącego Komisji przekonała natomiast Marouna Labaki z Le Soir:

„José Manuel Barroso jest bardzo zręcznym politykiem. Odrobina taktyki, parę popisów oratorskich, dar przekonywania: przewodniczący Komisji Europejskiej wygłosił wspaniałe, bardzo polityczne ‘orędzie o stanie Unii’. […] Można przypuszczać, że zrodził się wczoraj ‘sojusz’ między Komisją a europarlamentem. Na zbliżeniu tym ucierpią w gruncie rzeczy stolice i cała Rada. Szefowie państw i rządów mają więc się czym martwić…”

„Chociaż jest jeszcze wiele do zrobienia, to sam pomysł jest dobry”, pisze Yves Desmet na łamach De Morgen. Komentator zauważa, że „Europa coraz bardziej przekształca się w projekt gospodarczo-walutowy, dla którego największą ambicją jest racjonalizacja krajowych budżetów. Co do całej reszty, to praktycznie nie ma żadnego programu czy to politycznego, czy to w wymiarze moralnym”. Ostrzega on przed populistycznym nacjonalizmem, który wyłania się w wielu krajach członkowskich i jest „oparty niemal wyłącznie na strachu przed innymi oraz egoizmie”. Pewnie, że „europejski okręg wyborczy nie jest panaceum na to wszystko, ale przynajmniej daje politykom szansę znalezienia w wielkiej skali wyborców popierających projekt europejski – taki, w jaki oni wciąż wierzą. Dopiero wówczas politycy ci będą mogli znaleźć przestrzeń dla swego przesłania, że globalizacja i internacjonalizacja nie są tylko zagrożeniem, ale również i przede wszystkim szansą”.

„Bo dziś”, jak podkreśla warszawski dziennik, „nie ma żadnego organu, który oceniłby, czy deputowany postępuje zgodnie z regulaminem”. Ta antykorupcyjna inicjatywa jest odpowiedzią na doniesienia Sunday Timesa, który zaproponował łapówki wielu posłom – a niektórzy z nich chętnie przystali na tak rozumianą współpracę.

Buzek co prawda zezwolił też Europejskiemu Urzędowi ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) na prowadzenie śledztwa w sprawie skorumpowanych posłów, ale już odmówił mu wstępu do biur parlamentarzystów, donosi EUobserver. Trzeba by ich „najpierw pozbawić immunitetu, zaś austriackie i słoweńskie władze krajowe powinny interweniować w celu przeprowadzenia postępowania karnego”, uzasadnił przewodniczący Parlamentu Europejskiego.

Podczas gdy europosłowie Ernst Strasser (z Austrii) i Zoran Thaler (ze Słowenii) już zrzekli się mandatów po wybuchu skandalu, Rumun Adrian Severin wciąż działa jako parlamentarzysta niezależny. W ocenie tygodnika Revista 22, który przypomina inne przypadki korupcji w instytucjach europejskich, ta afera jest tylko „wierzchołkiem góry lodowej”.

I tak w 2008 r. jeden z najbardziej wpływowych niemieckich urzędników z Komisji Europejskiej, Fritz Harald Wenig, został zmuszony do dymisji w następstwie innego śledztwa przeprowadzonego przez Sunday Timesa. Przy czym, jak podkreśla bukareszteński tygodnik, zostało ono przeprowadzone w taki sam sposób, przez „dziennikarzy podających się lobbystów”, którzy próbowali przekupić eurokratów.

Czasopismo wymienia listę podobnych przypadków w 2004 r. Greczynka Kalliopi Nikolau, pracująca w Europejskim Trybunale Obrachunkowym w Luksemburgu, miała wykorzystać niesłusznie uzyskane premie na zakup mieszkania w Londynie, a z kolei w 1991 r. francuska komisarz Edith Cresson zatrudniała swego bardzo bliskiego przyjaciela na stanowisku konsultanta naukowego opłacanego z funduszy europejskich. Tak więc, konkluduje Revista 22, „korupcja krąży nad Brukselą”.

„Strasserowi grozi postępowanie karne”, obwieszcza wiedeński dziennik Die Presse, po rezygnacji byłego ministra spraw wewnętrznych w następstwie rewelacji londyńskiego tygodnika. Strasser twierdzi, że „nie uczynił niczego złego” i podkreśla, że pragnie jedynie zapobiec „szkodom”, na które narażony jest teraz austriacki rząd koalicyjny. Mówi też o swoich podejrzeniach, że to były działania obcych służb wywiadowczych, a on chciał jedynie „dotrzeć do inicjatorów tych knowań”. Jednakże The Sunday Times zauważa, że Strasser powiedział też utajnionym reporterom, że lobbysta „wydziela specjalny zapach. Prawdą jest, że ja jestem trochę podobny. Tak więc musimy być bardzo ostrożni”. Gândul zastanawia się, „Gdzie Adrian Severin się pomylił?”. Przypomina czytelnikom, że w 2007 r., jako nowy członek parlamentu Severin rozpoczął antykorupcyjną krucjatę. Dziennik z Bukaresztu cytuje jego stwierdzenie, że nie uczynił „niczego nielegalnego”, i że jego usługi „nie były lobbingiem tylko konsultacją”. The Sunday Times zauważa, że w e-mailu do dziennikarzy Severin napisał: „Pragnę poinformować, że poprawka, której chcieliście, została wniesiona we właściwym czasie”. Następnie wysłał fakturę na 12 000 euro za „usługi doradcze dotyczące kodyfikacji Dyrektywy 94/19/EC, Dyrektywy 2009/14/EC i ich nowelizacji”.

„Jego przeciwnicy nie powinni mylić ‘węgierskiej prezydencji’ z ‘Węgrami’, inaczej to UE na tym ucierpi”, uważa budapesztański dziennik. W Brukseli, wyjaśnia gazeta, najważniejsze to „rządzić, jeśli to możliwe, bez przeszkód. Rząd Orbána jest gotów do tego zadania, które ma charakter nie tyle techniczny, ile protokolarny”. Jednak wszystko będzie zależało od dobrej woli dużych państw, czy to będzie chodziło o przystąpienie Chorwacji, a to „projekt bliski sercu Węgrom”, czy o poszerzenie strefy Schengen o Rumunię i Bułgarię, konkluduje Népszabadság.

Natomiast zdaniem Financial Times „zadziwiająco uparta” postawa krajów członkowskich bierze się stąd, że „pragną one ukarać parlament, który zmierza do umocnienia swojej pozycji już od chwili wejścia w życie, w grudniu ubiegłego roku, traktatu lizbońskiego”. Dla europosłów żądanie szerszych uprawnień jest „niczym więcej jak przejawem demokracji”, zauważa gazeta. „W końcu są jedyną w Brukseli instytucją wybieraną w powszechnych wyborach i ich głos musi być uwzlędniany”. Gazeta Wyborcza zaś daje taką ocenę: „Fiasko to oznacza, że rozpoczęła się walka o władzę w Unii Europejskiej. Jeśli konflikt zakończy się klęską Parlamentu Europejskiego, a zwycięstwem garstki rządów z brytyjskim na czele, staniemy przed perspektywą stopniowego demontażu Unii”.

Warszawski dziennik również uważa, że w zaistniałym sporze chodzi nie tyle o pieniądze, ile o gotowość rządów do podjęcia, bądź jej odmowy, dyskusji z europosłami na temat sposobu konstruowania budżetów Wspólnoty i ewentualnej potrzeby posiadania przez nią własnych źródeł dochodów. Obecność parlamentu w negocjacjach nad tą kwestią zwiększyłaby demokratyczną legitymację UE i zagwarantowałaby, że unijne budżety będą w przyszłości korzystne dla wszystkich do niej należących, a nie tylko dla kilku krajów. 15 listopada „okazało się, że część rządów woli zablokować budżet na 2011 r., niż dopuścić do precedensu. Zapewne robią tak, bo w przyszłości chcą unijny budżet radykalnie ograniczać. Jeśli ich koncepcja wygra, Unia przestanie się rozwijać, a zacznie się zwijać”, konkluduje Gazeta Wyborcza.

Ten sam portal informacyjny zauważa, że negocjacje zakończyły się niepowodzeniem, ponieważ państwa członkowskie nie zgodziły się przyznać europejskim deputowanym dodatkowych uprawnień w sprawie ich udziału w debatach nad wieloletnimi planami finansowymi Unii. Ministrowie brytyjski i holenderski nie chcieli „dyskutować o spornych kwestiach związanych z długoterminową perspektywą budżetową, takich jak zwiększenie ‘własnych źródeł dochodu’ UE poprzez wprowadzenie dodatkowych podatków czy ‘elastyczność’ budżetu w razie konieczności poczynienia nieprzewidzianych wydatków”.

„Kraje członkowskie zgodziły się na wzrost budżetu nieprzekraczający 2,91% (przy ogólnej kwocie około 123 miliardów euro) – przypomina Le Soir – a Parlament ostatecznie ten postulat zaakceptował, chociaż początkowo domagał się dwukrotnie większego wzrostu. Europejscy deputowani nie lekceważą kłopotów budżetowych, z którymi zmagają się dziś wszystkie, lub prawie wszystkie, państwa członkowskie.” Ale „batalia budżetowa ma zdecydowanie polityczny charakter”, zauważa brukselski dziennik. „Parlament Europejski walczy o swoje jutro. Chce mieć coś do powiedzenia w sprawie przyszłego finansowania Unii”.

W ślad za tym europosłowie zawarli międzyinstytucjonalne porozumienie ramowe z Komisją, które przyznaje im więcej uprawnień, zwłaszcza w negocjacjach międzynarodowych i gdy chodzi o dostęp do dokumentów niejawnych. To porozumienie jest kwestionowane przez Radę, która nie uczestniczyła w dotyczących go negocjacjach (jako że sama się z nich wyłączyła), a teraz zapowiedziała, że zaskarży do Trybunału Sprawiedliwości „każdy akt Komisji lub parlamentu podjęty z zastosowaniem niniejszej umowy, który niósłby za sobą uszczerbek dla jej interesów albo prerogatyw”.

Parlament uświadomił  sobie tym samym, jakie nowe uprawnienia przyznaje mu traktat lizboński, i wydaje się, że zamierza z nich korzystać, przeciągając na swoją stronę tak duży kawałek kołdry, jak się tylko da. Komisja zdaje się zgadzać z taką linią i ją popierać. Tylko Rada, w której bezpośrednio reprezentowane są państwa członkowskie, wydaje się bardziej tracić niż zyskiwać na nowych zasadach. Można odnieść wrażenie, że prowadzi bitwę na tyłach o zachowanie status quo. W nowych ramach instytucjonalnych trzej aktorzy starają się dopasować do zmienionych reguł gry. I wygląda na to, że wybrańcy narodu zaczęli z wysokiego C, aby narzucić swoje własne.

Deputowani domagają się nowych, odpowiednich źródeł finansowania i grożą krajom członkowskim, że nie przegłosują budżetu Wspólnoty na 2011 r., jeśli nie rozpocznie się na ten temat dyskusja. Zdaniem Parlamentu Europejskiego nie można w nieskończoność dokładać Unii zadań (klimat, energia, program kosmiczny, tworzenie rozbudowanej służby działań zewnętrznych, walka z ubóstwem…), nie wykładając na to ani jednego dodatkowego grosza. Posłowie krytykują zwłaszcza obniżenie kwoty pochodzącej z opłat celnych spowodowane „liberalizacją wymiany handlowej”, pisze dalej dziennik i relacjonuje, że parlamentarzyści mówią, skąd brać pieniądze – w szczególności z europejskiego VAT czy europejskiego podatku od zysków przedsiębiorstw.

„Na reakcję unijnych stolic nie trzeba było długo czekać”, podsumowują Les Echos: „nie ma mowy. Żadnych nowych podatków – odpowiedział natychmiast Londyn”.

Porozumienie określające w głównych zarysach przyszłą europejską służbę dyplomatyczną, które Catherine Ashton udało się osiągnąć 21 czerwca, jest kolejnym etapem boju, jaki podjął europarlament przeciwko „dyktatowi państw w Brukseli”. Kompromis ten wypracowany przez Komisję, Radę i Parlament umożliwi działanie służby o strukturze liczącej koło 7 000 urzędników, w tym 60% pracowników dyplomacji europejskiej i 40% dyplomacji narodowej.

Europosłowie domagali się, jak przypomina Le Monde, „bez skutku włączenia służby do Komisji Europejskiej w celu ułatwienia kontroli jej działania i budżetu”. Komisja zaś powinna się opierać na nich w przeprowadzaniu projektów wspólnotowych. „Zamieszanie, jakie towarzyszyło ratowaniu Grecji ‘pokazało granice’ dochodzenia do porozumienia między państwami”, podkreśla były premier Belgii Guy Verhofstadt, lider liberałów w Parlamencie Europejskim, uważany za „jednego z najbardziej wpływowych ludzi w tej instytucji”. Postawa posłów nie jest niczym nowym, wyjaśnia dalej gazeta, ale traktat lizboński nadał jej „świeży impet”. „Europosłowie otrzymali nowe uprawnienia i zamierzają z nich skorzystać: mają teraz w większym stopniu uczestniczyć w decyzjach podejmowanych przez Radę, otrzymali większe kompetencje w sprawach budżetu i prawo do odrzucenia en bloc umów międzynarodowych”. Ofensywa parlamentarzystów wyraźnie irytuje europejskie stolice i Radę – podsumowuje dziennik.

Próby, której większość ministrów sprawujących swoje funkcje u siebie w kraju nie musiała się nigdy poddawać i której wielu z nich prawdopodobnie nie dałoby rady sprostać. Jest ona w istocie jednym z niewielu instrumentów demokratycznej kontroli instytucji europejskich, a tym instytucjom – często zresztą słusznie – zarzuca się brak przejrzystości.

Mimo cichego paktu o nieagresji zawartego przez siły polityczne zdecydowane oszczędzić desygnowanych komisarzy, wydaje się, że europosłowie, podobnie jak w 2004 r., nie zamierzają poprzestać na biernym wysłuchiwaniu deklaracji kandydatów mających świadczyć o ich dobrej woli i lojalności. Przekonał się o tym wówczas na własnej skórze oskarżony o homofobię Włoch Rocco Buttiglione. Tym razem pod pręgierzem znalazła się Bułgarka Roumiania Jeleva, która podobno ukrywała swoje interesy finansowe. Czy posłowie, pragnący jak najszybciej przetestować swoje nowe uprawnienia przyznane w traktacie lizbońskim, będą się domagać zmian w przyszłym składzie Komisji ? 

Gian Paolo Accardo

„Myślę, że pewnego dnia powiemy sobie: mój Boże, cóżeśmy najlepszego zrobili?” – zauważył ostatnio na stronie euobserver.com. politolog Hugo Brady. Wydawać by się mogło, że traktat lizboński wszystko załatwia – kładzie kres federalistycznym ambicjom, ustanawia przewodniczącego Komisji (José Manuela Barroso), przewodniczącego Rady (Hermana Van Rompuya) i wysokiego przedstawiciela ds. zagranicznych (Catherine Ashton), wybranych w taki sposób, by nie przyćmić blasku przywódców największych krajów.

Tak, to prawda, ale to jeszcze nie wzmacnia uprawnień europarlamentu. Teraz przyznanie większej rangi samym deputowanym, co samo w sobie jest rzeczą chwalebną, stwarza pewne zagrożenie. Przy braku, z jednej strony, prawdziwej europejskiej reprezentacji, a, z drugiej strony, istnieniu najprzeróżniejszych partii, programów i deklaracji wyborczych wykraczających poza ramy krajowe, wzrost ich roli może służyć głównie do politykierskich rozgrywek.

Obawy te mogą się potwierdzić już niedługo – przy okazji przesłuchań na komisarzy europejskich. Wiemy, że nominacje Van Rompuya i Ashton są przede wszystkim wynikiem negocjacji między europejską prawicą a lewicą. Ale teraz europosłowie sposobią się do walki, by nie dopuścić do nominacji tego czy innego kandydata do teki w Komisji.

Jak donosi Gazeta Wyborcza, Czech Stefan Füle i Węgier László Andor znaleźli się na cenzurowanym z powodu swojej sięgającej czasów komunizmu przeszłości. Szkoda by było, żeby europosłowie, powołani do rozwiązywania konkretnych problemów, przedkładali narodowe kłótnie i zabiegi o wizerunek nad troskę o interes ogółu.

E.M.

Ale SWIFT, rozwinąwszy swe filie w Europie, z końcem 2009 r. zamknął swoje amerykańskie przedstawicielstwo i w ten sposób wyrwał się spod wpływów CIA. Spiegel-Online wyjaśnia, że teraz europejscy ministrowie spraw wewnętrznych zostali poddani takim naciskom ze strony Stanów Zjednoczonych, iż chcą zawrzeć stosowne porozumienie z Waszyngtonem już 30 listopada. A więc w przeddzień wejścia w życie traktatu lizbońskiego, gdyż ten pozwoliłby europosłom postawić weto. Większość z nich jest takiemu projektowi nieprzychylna.

Nawet jeśli dzisiejszy przewodniczący w pojedynku z Fischerem wygra, to i tak jego pozycja podczas drugiej kadencji może się znacznie osłabić. „Barroso nie wzbudza entuzjazmu, bo pozostaje postacią bezbarwną, niezdolną do podejmowania trudnych decyzji”, twierdzi Daniel Gross z Centrum Europejskich Studiów Politycznych (CEPS) w rozmowie z Dziennikiem. Wybrany niewielką większością Barroso musiałby częściej prosić o pomoc „wielkich” w Unii Europejskiej – przywódców Niemiec, Francji i Wlk. Brytanii – którzy, zdaniem gazety, sprawowali faktyczną władzę w ciągu poprzednich pięciu lat jego kadencji.