Dossier
1989, 20 lat później
-
Rumunia
Odebrana rewolucja
21 grudnia 2009România libera Bukareszt -
Rumunia
Odwrócić tak długą kartę
4 grudnia 2009Libération Paryż -
2 grudnia 2009PresseuropGazeta Wyborcza
-
2 grudnia 2009PresseuropGazeta Wyborcza
-
Europa Środkowo-Wschodnia
Różne drogi wychodzenia z komunizmu
2 grudnia 2009Hospodářské Noviny Praga -
30 listopada 2009Respekt Praga
-
23 listopada 2009PresseuropTýden
-
Czechy-Słowacja
Lekko masochistyczna rewolucja
16 listopada 200910Lidové Noviny Praga -
Słowacja
Nieustanny bój o wolność prasy
16 listopada 20091De Volkskrant Amsterdam -
Rocznica '89
Kochać Europę, rozpaczać nad UE
11 listopada 20093The Observer Londyn -
Mur berliński
Polska wyjęła pierwszą cegłę
9 listopada 20092Polska The Times Warszawa -
Niemcy
I runął mur
9 listopada 2009Presseurop -
Niemcy
Pozorne zjednoczenie
6 listopada 2009Cicero Berlin -
Polska-Czechy
Powtórka z solidarności
2 listopada 2009Respekt Praga -
Czechy
Odczarowana epoka
28 października 2009El País Madryt -
Węgry
13 powodów przygnębienia
12 października 20092Heti Világgazdaság Budapeszt -
Jesień 1989
Mur upadł w Lipsku
9 października 2009Die Zeit Hamburg -
Tarcza antyrakietowa
Powraca strach przed Rosją
18 września 20091Presseurop -
Film dokumentalny
Filmując nieistniejącą granicę
4 września 2009Cafebabel.com Paryż -
1 września 2009Evenimentul Zilei Bukareszt
-
II wojna światowa
Niezamknięty rozdział
31 sierpnia 20091Presseurop -
Czechy
Ze śmiertelnego zimna
28 sierpnia 20091Respekt Praga -
Lekkoatletyka
Dziedzictwo dopingu
20 sierpnia 2009Der Spiegel Hamburg -
Rocznica
Piknik, który zmienił Europę
19 sierpnia 2009Presseurop -
Czechosłowacja
Praga i Bratysława – dawnych wspomnień czar
13 sierpnia 2009Týden Praga -
3 sierpnia 2009Trouw Amsterdam
-
Mołdowa
Zderzenie dwóch cywilizacji
28 lipca 20091Timpul Kiszyniów -
Rumunia
Nowe państwo opiekuńcze?
16 lipca 20092România libera Bukareszt -
Europa Środkowa
Zatrute archiwa
9 lipca 20091Respekt Praga -
Idzie młodość
Wschodnioeuropejskie dziewczyny ruszają na podbój świata
26 czerwca 20091Cafebabel.com Paryż -
Prezydencja UE
Zaprzepaszczona szansa
18 czerwca 2009Mladá Fronta DNES Praga -
Polska
Dwadzieścia lat minęło...
4 czerwca 20091Presseurop
Był 21 grudnia 1989 r. Tłum wygwizdał przemówienie Nicolae Ceauşescu. Następne godziny przyniosły upadek dyktatora. W dwadzieścia lat później te krwawe wydarzenia wciąż owiewa tajemnica. Jedno jest dziś pewne ‒ przyniosły korzyść niektórym komunistom. 
Rumuni 6 grudnia wybierają prezydenta. Podczas kampanii wyborczej mowa była tylko o korupcji i dziedzictwie komunistycznej przeszłości. Czy poza tym nie ma już niczego? Jest jeszcze kultura, która zapewnia ich krajowi miejsce w Europie, ocenia pisarka Julia Kristeva. 
Zatrudnienie, sposób sprawowania rządów, infrastruktura – to ledwie kilka przykładów dziedzin, w których kraje dawnego bloku komunistycznego musiały się po 1989 r. na nowo określić. Każdy z nich uczynił to na swój sposób, z większym lub mniejszym powodzeniem – zauważa czeski dziennik Hospodářské Noviny i próbuje się temu przyjrzeć z bliska. 
W związku z coraz częstszymi w społeczeństwie wątpliwościami odnośnie klasy politycznej prascy studenci postanowili skonfrontować swoje poglądy z opiniami kilku przywódców. Ich celem była zmiana spojrzenia na rzeczywistość i odnowa demokratycznego porządku.
Upadek reżimu komunistycznego w Czechosłowacji, który nastąpił 17 listopada 1989 roku bez użycia przemocy, był także wolny od emocjonalnego pobudzenia typowego dla okresów rewolucji. Dziennikarz Jiří Peňás przedstawia psychoanalityczną interpretację tych wydarzeń.
Życie słowackich dziennikarzy nie jest usłane różami. A jednak, wbrew zapędom populistycznego rządu usiłującego założyć im kaganiec, mediom udaje się ujawniać liczne skandale. 
Dwadzieścia lat po upadku muru berlińskiego, nadzieja, która się wtedy narodziła, jest dzisiaj tłumiona przez Unię Europejską, która chce „unormować zachowania i postawy”, pisze Henry Porter w dzienniku Observer. 
Dla wielu Polaków fakt, że upadek berlińskiego muru 9 listopada 1989 r. stał się symbolem zwycięstwa nad komunizmem jest przykry i może budzić irytację. Warto jednak pamiętać, że bez zmian w Polsce mur by nie upadł. 
9 listopada zjednoczone Niemcy i ciesząca się pokojem Europa obchodzą rocznicę upadku muru berlińskiego, symbolizującego koniec zimnej wojny. Europejska prasa docenia to chwalebne wydarzenie, ale zauważa, że Stary Kontynent niekoniecznie dobrze wykorzystał rozpad dwubiegunowego świata. 
Niemcom Wschodnim nie udało się wyrównać rachunków z NRD, ponieważ za bardzo zajęli się przystosowaniem do życia w nowym społeczeństwie. Zdaniem pisarza Thomasa Brussiga, podtrzymywanie mitu o zjednoczeniu jedynie tłumi prawdziwą dyskusję w tej sprawie. 
W październiku 1989 undergroundowi artyści z Polski i Czechosłowacji spotkali się we Wrocławiu na festiwalu kultury niezależnej. Po dwudziestu latach w tym samym polskim mieście oraz w Pradze zorganizowano wystawę i koncert, które ożywiają ducha tej solidarności twórców kultury stawiających opór reżimowi komunistycznemu. 
Polityka europejska prowadzona przez kontrowersyjnego czeskiego prezydenta jest jedną z oznak kryzysu i demoralizacji, jaka dotyka kraj. Ale nie ona boli społeczeństwo najbardziej, nastał „mafijny kapitalizm”, który je zżera jak gangrena. Analiza dokonana poprzedniego prezydenta Václava Havla jest pesymistyczna. 
Z przeprowadzonych ostatnio badań międzynarodowych wynika, że Węgrzy należą do narodów patrzących najbardziej pesymistycznie w przyszłość. Socjolog Elemér Hankiss kreśli portrety bohaterów tego powszechnego stanu przygnębienia, poczynając od tych, którzy stracili na postkomunistycznych przemianach, a kończąc na ideologach. 
Upadek muru berlińskiego to symbol zjednoczenia Niemiec. Pierwsza masowa demonstracja przeciw reżimowi NRD odbyła się jednak przed 20 laty w Lipsku. Bez niej mur by nie upadł, pisze Die Zeit i przypomina o milionach zapomnianych bohaterów jesieni 1989 r. 
Decyzja Baracka Obamy, aby nie instalować w Polsce i w Czechach systemu obrony obiecanego przez George’a Busha jest bardzo źle przyjmowana w obu krajach. Prasa martwi się z powodu wpływów Moskwy w tym regionie.
Café Babel rozmawia z dwoma Francuzami mieszkającymi w Berlinie, Simonem Brunelem i Nicolasem Pannetierem, reżyserami dokumentu „Granica wewnętrzna”. 
Hiroszima, Czarnobyl, Ground Zero, Auschwitz i wiele innych miejsc rzezi, ludobójstwa i katastrof przyciąga rokrocznie miliony turystów. W Rumunii amatorzy tak pojmowanych mocnych wrażeń odwiedzają przede wszystkim dawne więzienie w Sygiecie. 
Pierwszego września przywódcy Polski, Niemiec i Rosji spotkają się w Gdańsku na uroczystościach upamiętniających 70. rocznicę rozpoczęcia II wojny światowej. Mimo upływu lat, między Warszawą a Moskwą wciąż nie ma zgody co do roli, jaką Związek Radziecki odegrał w rozpoczęciu konfliktu. Ostatnio strona rosyjska obarczyła współodpowiedzialnością za jego wybuch ówczesne władze polskie i zachodnie mocarstwa. 
17 sierpnia wydalono dwóch pracowników rosyjskiej ambasady w Pradze oskarżonych o szpiegostwo. Nazajutrz w odwecie dwaj czescy dyplomaci pracujący w Moskwie zostali odesłani do kraju. Ten epizod ilustruje napięcia, jakie wciąż występują w stosunkach między Rosją a jej byłymi państwami satelickimi dziś należącymi do UE i NATO. 
Po zjednoczeniu RFN otrzymała w spadku nie tylko sportowców z byłej NRD i ich zdumiewające wyczyny, ale również machinę do fabrykowania rekordów za pomocą anabolików. Po dwudziestu latach wciąż nie udało się wszystkiego posprzątać.
19 sierpnia 1989 roku tysiące ludzi zjechało w okolice węgierskiego miasta Sopron przy granicy z Austrią na „piknik paneuropejski”. Impreza zorganizowana za zgodą węgierskich władz przez demokratyczną opozycję i ruch paneuropejski Ottona Habsburga była okazją, aby na trzy godziny otworzyć granicę, i stała się jednym ze znamiennych epizodów towarzyszących upadkowi żelaznej kurtyny.
Siedemnaście lat temu Czechosłowacy okryli się żałobą. Ich wieloetniczne państwo o trudnej do wymówienia nazwie zniknęło z mapy. Słowacy zmarnowali wprawdzie pierwsze pięć lat samodzielności, ale potem bardzo szybko wzięli się do ważnych reform. Czesi wciąż zmagali się z wewnętrznymi sporami, które końca nie miały, a tymczasem słowaccy „bracia” doścignęli ich pod względem gospodarczym i wprowadzili euro. Dziś niektórzy Słowacy powiadają z dumą: „Pierwszy raz udało nam się wyprzedzić w jakiejś dziedzinie Czechów”.
W latach 40. i 50. ubiegłego wieku adriatycka wyspa Goli Otok była więzieniem o zaostrzonym rygorze i obozem ciężkiej pracy dla przeciwników reżimu Tito. Dzięki chorwacko-holenderskiej współpracy powstanie tam wkrótce miejsce pamięci. O pamięć apelują również byli więźniowie obozu, którzy od lat zabiegają o rehabilitację dla siebie i sprawiedliwość dla swoich oprawców. 
Po kwietniowych wyborach, które zakończyły się ulicznymi protestami i przyczyniły do wyłonienia parlamentu niezdolnego wybrać prezydenta, Mołdawianie 29 lipca ponownie pójdą do urn. Dziennik Timpul zastanawia się, czy komuniści pozostaną u władzy a także, jaki model polityczny – zachodni czy euroazjatycki – ostatecznie zatriumfuje w republice. 
Rumuńskie władze dbają o emerytów lepiej niż niejeden kraj wysoko rozwinięty. W znacznie gorszej sytuacji znajdują się bezrobotni, których zasiłki są o wiele niższe niż w innych państwach Unii. 
Lustracja to temat powracający jak bumerang w niektórych krajach dawnego bloku radzieckiego. Listy tajnych współpracowników dawnego reżimu wykorzystywane są tam jednak nie tyle w celu ustalenia prawdy historycznej, co do politycznych rozgrywek. 
Cecylia z Bułgarii (22) przeprowadziła się do Erlangen, aby studiować teatroznawstwo i medioznawstwo. Katharina ze Słowacji (20) chce pracować po studiach jako dyplomatka w różnych krajach świata. Z kolei Anna z Czech ma 28 lat i wykłada na Uniwersytecie w Brnie. Wszystkie te dziewczyny tworzą nowe, kobiece oblicze Europy. 
O czeskiej prezydencji w Unii Europejskiej mówiło się ostatnio bardzo wiele. Niestety znacznie częściej w kontekście wpadek niż sukcesów. 
20 rocznicę wyborów z 4 czerwca witano w Polsce z mieszanymi uczuciami. Podczas gdy Adam Michnik wznosił na łamach Gazety Wyborczej toast za „wspólną i niepodległą Polskę”, Paweł Lisicki ubolewał w Rzeczpospolitej nad osłabieniem obywatelskiego ducha i historyczną amnezją.