Tematy

Traktat lizboński

Traktat lizboński, czyli odchudzona wersja traktatu konstytucyjnego, odrzuconego przez Francuzów i Holendrów w 2005 r., ma sprawić, by Unia, zrzeszająca 27, a w przyszłości więcej państw, lepiej funkcjonowała. Wszedł on w końcu w życie 1 grudnia 2009 r., mimo że staraniom do tego prowadzącym towarzyszyły burze. Wraz z nim zarysowuje się nowa Europa, choć nie bez trudu – świadczą o tym artykuły zebrane w poniższym dossier.

 

W skrócie

Instytucje Milion może więcej
Obowiązujący od niedawna traktat lizboński zezwala obywatelom na podejmowanie oddolnych inicjatyw. Warunkiem jest zebranie miliona podpisów. Ale te jeszcze nie wystarczą, by zaczął działać nowy instrument demokracji uczestniczącej.
Instytucje Zmęczona Europa
Postanowienia traktatu lizbońskiego zwiększają skuteczność działania Unii, dlatego jego wejście w życie jest dobrą wiadomością dla wszystkich państw członkowskich. Ale traktat tworzy jedynie ramy instytucjonalne, które należy wypełnić treścią. Ta zaś zależy od ludzi, pisze na łamach Dziennika Gazeta Prawna Aleksander Smolar.
Szczyt rozczarowań Lekcja z Brukseli
W zgodnej opinii większości komentatorów ostatni unijny szczyt w Brukseli, na którym dokonano wyboru tzw. prezydenta Unii i szefowej unijnej dyplomacji był wielkim rozczarowaniem.
Rada Europejska Jaki Herman? Która Catherine?
Nominacja belgijskiego premiera Hermana Van Rompuya na stanowisko przewodniczącego Rady Europejskiej i brytyjskiej komisarz ds. handlu Catherine Ashton na wysokiego przedstawiciela ds. polityki zagranicznej bynajmniej nie zachwyciła europejskiej prasy, która miała nadzieję, że Europę będą reprezentować bardziej znaczące postaci.
Rada Europejska Tylko ciiicho… Wybieramy prezydenta
Kto będzie przewodniczyć Radzie i kierować unijną dyplomacją, o tym mają zdecydować 19 listopada przywódcy 27 państw członkowskich Unii Europejskiej. Ale to, co miało wyznaczać nowy etap budowania jedności Starego Kontynentu, przypomina bardziej potajemne targi o stanowiska, ubolewa prasa.
Traktat lizboński Podpis złożony, odwróćmy kartę
Po złożeniu podpisu przez czeskiego prezydenta jest już pewne, że traktat lizboński wejdzie w życie 1 grudnia. To prawda, że Unia Europejska będzie mieć odtąd narzędzia, pozwalające jej lepiej funkcjonować, ale cały ten dokument na nic się nie zda, jeżeli jej przywódcy nie zmienią swego postępowania, przestrzega europejska prasa.
Prezydencja UE Walka o fotel prezydenta: runda pierwsza
Wprawdzie ten temat nie znajdzie się w porządku obrad Rady Europejskiej w Brukseli, które zaczynają się 29 października, ale będzie zaprzątać wszystkim głowę. Kto w przyszłości zostanie twarzą UE? Czyj głos rozlegnie się po wykręceniu słynnego „numeru telefonu”, o który na próżno pytał Henry Kissinger? Prasa europejska zaczyna robić zakłady.
Po Lizbonie (4) Gruba ryba – wysoki przedstawiciel Europy
Niebawem w cała Unia ratyfikuje traktat lizboński. Con Coughlin wskazuje na łamach Daily Telegraph, że nawet jeśli teraz Tony Blair zostanie pierwszym prezydentem UE, to i tak jego rola będzie głównie reprezentacyjna. Prawdziwa władza skoncentruje się w rękach wysokiego przedstawiciela Unii Europejskiej ds. wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa.
Po Lizbonie (3) Europa: muzeum czy laboratorium?
Gdy, o ile w ogóle, dojdzie do ratyfikacji traktatu lizbońskiego, Unia Europejska będzie w końcu miała narzędzia do realizacji swoich politycznych i gospodarczych celów. Chcąc jednak konkurować z potęgami Wschodu, musi zewrzeć szyki i połączyć siły, pisze redaktor naczelny Foreign Policy Moisés Naím.
europa Po Lizbonie (2) Czy EU podbije świat?
Wzmocniona ratyfikacją traktatu lizbońskiego przez Irlandię, Unia Europejska może wkrótce – zdaniem niektórych – stać sie globalnym supermocarstwem. Gideon Rachman zauważa w Financial Times, że drogą do urzeczywistnienia tych ambicji może być nowa platforma, którą tworzy G20 – grupa najbogatszych państw na świecie.
Europa po Lizbonie (1) Szukanie europejskiego Waszyngtona
Irlandzkie „tak” dla traktatu lizbońskiego ożywia spekulacje w sprawie przyszłego prezydenta Unii Europejskiej. Ale 27. państwom członkowskim, wciąż nie mogącym się zdobyć na mówienie jednym głosem, daleko jeszcze do znalezienia takiego polityka, który byłby mężem opatrznościowym Starego Kontynentu, ocenia Le Monde.
Traktat lizboński Porzuceni przeciwnicy traktatu
Głosując drugi raz, przeważająca większość Irlandczyków – 67,2 proc. – zdecydowała o przyjęciu traktatu z Lizbony. Jednak zignorowanie opinii tych, którzy go odrzucili w 2008 r., oznaczało pozbawienie ich prawa głosu i tworzy na irlandzkiej scenie polityczną próżnię, przekonuje doświadczony dziennikarz James Downey.
Unia Europejska Trzech przeciwko traktatowi
Aby traktat lizboński, zatwierdzony przez Irlandczyków 2 października, wszedł w życie, trzeba jeszcze przezwyciężyć wahania kilku czołowych europejskich polityków. Ale Václav Klaus, Lech Kaczyński i David Cameron mogą zacząć podbijać stawkę, stwierdza europejska prasa.
Traktat lizboński Czesi boczą się na Europę
Republika Czech, podobnie jak Polska, nie ratyfikowała jeszcze traktatu lizbońskiego. Procedurę blokuje jej prezydent. Ale w Pradze, z powodu braku prawdziwej debaty, trudniej niż w Warszawie zrozumieć, czym jest Europa, ubolewają Hospodářské Noviny.
Unia Europejska Czy Europa ma pozostać Wielką Szwajcarią?
Unia Europejska zapewnia większości swoich obywateli bezpieczeństwo, dobrobyt, wolność i opiekę społeczną na wysokim poziomie, lecz na scenie światowej odgrywa rolę dość znikomą. Jeśli nie chce zostać „Wielką Szwajcarią” – tłumaczy w The Guardian Timothy Garton Ash – ważne jest, aby Irlandia przyjęła traktat lizboński.
Traktat lizboński Dlaczego Irlandia powinna powiedzieć TAK
Na kilka dni przed referendum w sprawie traktatu lizbońskiego, w sytuacji, kiedy najnowsze sondaże wskazują na kurczenie się wiary Irlandczyków w zamierzenia Unii Europejskiej, Irish Times jeszcze raz przedstawia argumenty za głosowaniem na TAK. Dziennik przekonuje, że Irlandia musi wnieść swojego ducha „w ten wielki, niedoskonały projekt”.
Traktat lizboński Dlaczego Irlandia potrzebuje Niemiec
Angela Merkel zostanie w tym miesiącu prawdopodobnie ponownie wybrana na stanowisko szefa rządu Republiki Federalnej. Pani kanclerz, w odróżnieniu od swych poprzedników – tych ukształtowała trudna historia państwa niemieckiego – nie ma tyle entuzjazmu dla europejskiego projektu. A przecież jego dobroczynne skutki odczuły biedne niegdyś kraje – choćby Irlandia. Thomas Molloy utrzymuje, że to jeszcze jeden powód, by irlandzcy wyborcy w referendum przeprowadzonym 2 października opowiedzieli się za traktatem lizbońskim, a tym samym pozwolili okrętowi Unii Europejskiej utrzymać się na powierzchni.
Komisja Europejska Niewłaściwy człowiek we właściwym czasie
Choć jego osoba nie budziła wielkiego entuzjazmu, José Manuel Barroso został ponownie wybrany na stanowisko przewodniczącego Komisji Europejskiej. Adrian Hamilton pisze w Independent, że mniej biurokratyczny przywódca byłby bardziej odpowiedni w czasie, kiedy Unia Europejska musi stawić czoła recesji gospodarczej, globalnemu ociepleniu a także zadbać o bezpieczeństwo energetyczne.
Referendum w Irlandii Trzy argumenty na „nie”
Według najnowszych sondaży wynik zaplanowanego na 2 października irlandzkiego referendum na temat traktatu lizbońskiego pozostaje niepewny. Weteran dziennikarstwa Vincent Browne wzywa w Sunday Business Post do głosowania przeciw, i to nie z powodów tradycyjnie podnoszonych przez tych, którzy traktatu nie poprą, ale ze względu na to, że jego ratyfikacja oznaczałaby centralizację polityki unijnej w ogóle, a zagranicznej w szczególności.
Komisja Europejska Powtórka z Barroso
Dotychczasowy przewodniczący Komisji Europejskiej ma wszelkie szanse zostać nim ponownie. Europarlamentarzyści dokonają wyboru 16 września. Zaczyna on drugą kadencję na osłabionej wobec innych instytucji wspólnotowych pozycji, ponieważ jego sposób zarządzania kryzysem gospodarczym budzi sprzeciw, ocenia europejska prasa.
Unia Europejska Mr. Johnson jedzie do Brukseli
Dyrektywa AIFM, której celem jest stworzenie bezpieczniejszego środowiska inwestycyjnego w Unii po kryzysie 2008 r., wzbudziła w londyńskim City obawy, dotyczące jego przyszłości jako międzynarodowego centrum finansowego. Burmistrz Londynu Boris Johnson w trakcie niedawnej wizyty w Brukseli, gdzie pojechał przekonywać do swoich racji, odkrył futurystyczne miasto, w którym, jak twierdzi, nie zaś w Westminsterze, znajduje się prawdziwy ośrodek władzy.
Irlandia Wyboista droga do Lizbony
Drugiego października Irlandczycy wypowiedzą się w referendum na temat traktatu lizbońskiego. Chociaż wielu przepowiada, że wystraszeni najgłębszym od dziesięcioleci kryzysem gospodarczym powrócą na łono Europy, najnowsze sondaże pokazują, że sprzeciw wobec już raz przez nich odrzuconego dokumentu wzrasta, donosi Financial Times.
Irlandia-Islandia Dwie wyspy na jednym wózku
Islandia zgłosiła właśnie swój akces do członkowstwa w Unii Europejskiej, lecz ponieważ przyjęcie nowych krajów jest uzależnione od ratyfikacji Traktatu lizbońskiego, o urzeczywistnieniu tych marzeń zadecydują wyborcy irlandzcy, którzy 2 października udadzą się do urn, aby ponownie wypowiedzieć się w sprawie przyszłego kształtu Wspólnoty. Obydwie wyspy mają wiele wspólnego, pisze Le Mond, choć ich podejście do Europy nieco się różni.
Debata Naprzód Europo!
Wybór Polaka Jerzego Buzka na marszałka Parlamentu Europejskiego jest powszechnie oceniany jako symboliczne przyznanie Nowej Europie prawa głosu. Pytanie: czy mamy coś do powiedzenia?
Parlament Europejski Na kłopoty Polak
Parlament Europejski – 736 eurodeputowanych wybranych (po raz pierwszy albo ponownie) 7 czerwca – zainaugurował nową pięcioletnią kadencję. Wiele wskazuje na to, że zarówno jego nowy przewodniczący Jerzy Buzek, jak i jego koledzy nie będą narzekać na brak pracy.
Instytucje UE „Nie” dla dalszej integracji
Bruksela odetchnęła z ulgą. Decyzja niemieckiego trybunału konstytucyjnego, uznająca traktat lizboński za zgodny z konstytucją Republiki Federalnej, otwiera Berlinowi drogę do jego ratyfikacji przed końcem tego roku. Jednak uważna lektura 147 stron uzasadnienia wyroku – pisze Wolfgang Münchau w Financial Times – prowadzi do wniosku, że dalsza integracja europejska może zostać wstrzymana na następne dwadzieścia lat.
Opinie Europa na rozdrożu
Jak przywrócić czar Europie? Takie pytanie zadał dziennik Libération Jacques’owi Delorsowi i Marcelowi Gauchetowi. W wywiadzie, którego udzielili wspólnie, były przewodniczący Komisji Europejskiej oraz francuski filozof i historyk formułują gorzką konstatację na temat obecnej sytuacji UE i towarzyszącej jej obojętności.
Niemcy Traktat lizboński zatrzymał się w Berlinie
Trybunał Konstytucyjny w Karlsruhe dał zielone światło dla ratyfikacji traktatu lizbońskiego, ale zażądał wprowadzenia pewnych zmian w niemieckim prawie, gwarantujących prerogatywy krajowego parlamentu. To swoiste „tak, ale”, komentowane w prasie europejskiej, może opóźnić ratyfikację traktatu. I dowodzi, że Niemcy nie są już, tak jak dawniej, europejską lokomotywą.
Unijna prezydencja Nowe Kioto będzie musiało poczekać
Szwedzki premier miał ambitne plany walki ze zmianami klimatycznymi na świecie. Marzył o nowym Kioto, ale plany pokrzyżował mu kryzys. Rosnące bezrobocie i trudności gospodarcze wymusiły zmianę priorytetów.
Irlandia Druga szansa dla traktatu
Po uzyskaniu stosownych gwarancji od unijnych przywódców Irlandczycy mogą się już szykować do powtórki referendum w sprawie traktatu lizbońskiego. Głosowanie najpewniej odbędzie się na przełomie września i października.
Komisja Europejska Barroso po raz drugi
Nie wzbudzając zachwytu prawicy, z której się wywodzi, ale też nie czując na karku oddechu żadnego kontrkandydata lewicy, przewodniczący Komisji Europejskiej José Manuel Barroso najprawdopodobniej łatwo zapewni sobie reelekcję na rozpoczynającym się 18 czerwca unijnym szczycie w Brukseli. I wielka szkoda, pisze David Cronin w Guardianie.
Instytucje Traktat lizboński według Metternicha
Boicie się, że wraz z ratyfikacją traktatu lizbońskiego duże narody dogadają się ze sobą, gardząc interesami tych małych? Że wspólna Europa będzie odtąd już tylko koncertem wielkich mocarstw pod ich batutą? Dziś przypominamy o księciu Klemensie Metternichu – człowieku, który pokazał mocne i słabe strony takiej polityki.
Wybory Europejskie Eurosceptycyzm niejedno ma imię
Partie sprzeciwu – do których zaliczają się zwolennicy odrzucenia traktatu lizbońskiego, ekstremiści czy antyliberałowie – mogą odnieść duży sukces w wyborach. Ale europejska prasa zastanawia się, jakie będzie ich rzeczywiste polityczne znaczenie w Parlamencie Europejskim.
Czechy Bitwa o Lizbonę
Szóstego maja czeski senat ratyfikował traktat lizboński stosunkiem głosów 79 do 54. Na tę decyzję długo wyczekiwano we wszystkich europejskich stolicach. Dla odchodzącego premiera Mirka Topolanka było to zwycięstwo „na otarcie łez”.
 
 
 

Blog

 

Fantazja i rzeczywistość

Publikacja książki „Kapuściński Non-Fiction” rozpętała nad Wisłą burzę. Zresztą nie tylko nad Wisłą. Oto mistrz reportażu, kandydat do literackiego Nobla (dostałby go pewnie, gdyby pożył kilka lat dłużej), błyskotliwy obserwator rzeczywistości, tłumacz kultur i jeden z nielicznych polskich pisarzy, którego książki czytane są na całym świecie, okazuje się politycznym lawirantem, współpracownikiem wywiadu, fatalnym ojcem i kobieciarzem.

Polskie piekiełko

Gdy o nas piszą – źle, kiedy nie piszą – też niedobrze. Polakom nie sposób dogodzić, o czym ostatnio przekonał się prestiżowy brytyjski tygodnik The Economist. Przez wiele lat to szacowne pismo, zresztą nie ono jedno, przedstawiało Polskę jako zapyziały zaścianek Europy. Artykuły z naszego podwórka opatrzone były najczęściej zdjęciem rozklekotanej furmanki na tle dziurawej wiejskiej drogi.

idź do bloga