Bosnië-Herzegovina bevindt  zich nog altijd in een ernstige crisis, omdat de Dayton-akkoorden [die in december 1995 een einde aan de oorlog maakten] een staatsstructuur hebben opgelegd die niet levensvatbaar is, noch vanuit juridisch, noch vanuit logisch perspectief. En toen internationale en locale bureaucraten probeerden die structuur te wijzigen, werd hen dat onmiddellijk verboden, omdat daardoor het evenwicht en de vrede verstoord zouden worden. De enige vrede in Bosnië is die van de kerkhoven.

Van zijn kant wijdt het dagblad Dnevni Avaz uit Sarajevo meerdere pagina's aan de plechtigheden ter herinnering aan “de agressie tegen Bosnië-Herzegovina van twintig jaar geleden”. Er wordt vooral veel aandacht besteed aan de “rode lijn” van 11.541 stoelen van dezelfde kleur, die op deze zesde april langs de Tito-boulevard staan opgesteld ter herinnering aan de inwoners van de stad die tijdens de oorlog omkwamen. Het dagblad merkt op dat op deze dag ook twee andere gebeurtenissen worden herdacht: “de stichting van Sarajevo, 550 jaar geleden, en de bevrijding van het fascisme, 67 jaar geleden”.

Het vooruitzicht op toetreding tot de Europese Unie zou Bosnië ertoe zou kunnen brengen de jongste bladzijde uit zijn geschiedenis om te slaan. Maar de weg daarheen is lang niet makkelijk, zoals Die Presse onderstreept. In een redactioneel commentaar, getiteld “De Europese Unie en de Bosnische schizofrenie”, stelt het Weense dagblad dat de Europese Unie naar haar wortels moet terugkeren en zich moet profileren als vredesproject. Maar op dit ogenblik onderscheidt de EU zich vooral door desinteresse voor wat zich in Bosnië afspeelt:

De Europese Unie heeft de Bosnische politici te kennen gegeven dat hun land niet zal kunnen worden toegelaten met de ingewikkelde structuur zoals die door de internationale gemeenschap in Dayton is bedacht. Maar het probleem is dat er geen interne overeenstemming in Bosnië bestaat over een andere structuur.

In Madrid onderstreept El País dat de oorlog pas echt afgelopen zal zijn op de dag dat Bosnië-Herzegovina zal toetreden tot de Europese Unie:

Bosnië-Herzegovina heeft geen nationaal feest, want de politici kunnen het niet eens worden over een geschikte datum. [...] Het land is nog altijd in tweeën verdeeld. [...] Een dubbele regering en het volledig ontbreken van een bindend nationaal sentiment typeren vandaag de dag een land dat zijn wonden heeft gelikt maar nog niet aan verzoening is toegekomen. 

de kwaliteit van de verhoudingen tussen Kosovo en Servië na een jaar onderhandelen nauwelijks zal veranderen. Beide landen erkennen nog steeds niet elkaars juridische legitimiteit. Vandaar de noodzaak om de besprekingen voort te zetten totdat stabiele verhoudingen verkregen zijn [...] Voor Kosovo zouden de onderhandelingen eventueel kunnen leiden tot de erkenning door de vijf landen die dat tot op heden nog steeds niet gedaan hebben (Cyprus, Spanje, Roemenië, Slowakije en Griekenland) en tot de invoering van een nieuw juridisch kader. Maar voor de non-definitie van de status van Kosovo is een nieuwe resolutie van de VN-veiligheidsraad nodig, met instemming van Servië. DE EU zal Kosovo opnieuw een Europees perspectief bieden en het een uitvoerbaarheidsonderzoek beloven voor zijn integratie in de EU (zonder over te gaan tot het proces tot een stabilisatie- en associatie-overeenkomst. Servië zou nu echter de status van kandidaat-lidstaat kunnen krijgen [...]

Brussel wilde voornamelijk de status quo doorbreken en Servië meer richting de EU trekken en daarmee zijn nut laten zien. Servië wilde vooral de status van kandidaat-lidstaat krijgen en tegelijkertijd de onafhankelijkheid, soevereiniteit en functioneren van Kosovo blijven bestrijden. Een doelstelling die Servië nu duidelijk heeft gehaald. Kosovo heeft daarmee de gelegenheid verloren om de sitiuatie te normaliseren. Binnenkort zullen beide landen door hun verkiezingen in beslag worden genomen, een "normale" periode van onstabiliteit. De EU-toetredingsonderhandelingen van Servië zullen pas aanvangen als de politieke situatie in Kosovo en Servië duidelijk en stabiel zijn. En het is Brussel die zal aangeven wanneer ze opnieuw om de tafel moeten gaan zitten om de status quo te doorbreken.

...zal Kroatië het 28e lid van de Europese Unie worden. De democratische droom van het optimistische volk van het einde van de jaren tachtig en het begin van de jaren negentig is de afgelopen twee decennia op losse schroeven komen te staan. De werkelijkheid was namelijk allesbehalve idyllisch vanwege de problemen van Kroatië en de EU, die verre van perfect functioneert. Sinds gisteren is die droom de werkelijkheid geworden waarmee we zullen moeten leren leven. Maar we moeten wel met beide benen op de grond blijven staan. Na het referendum, en vooral na 1 juli 2013 [als het land daadwerkelijk zal toetreden], zal Kroatië geen luilekkerland zijn. De EU is geen remedie tegen alle kwalen. Zij is verre van een personificatie van het Goede en van een idyllische gemeenschap van staten en naties. Zij heeft haar eigen problemen en methoden om deze op te lossen die vaak lastig en pijnlijk zijn. Kroatië dient zijn ware plaats te vinden in een dergelijke “gemeenschap van belangen”. Conflicten zullen niet van de lucht zijn en zullen waarschijnlijk een voedingsbodem voor eurosceptici bieden. Maar op dit moment bestaat er geen twijfel dat de toetreding van Kroatië tot de EU voor het land een grote stap is. Kroatië heeft niets te verliezen, vooral zijn soevereiniteit niet. Het levert het land alleen maar voordeel op.

Senol Selimovic, commentator van het dagblad Sloboda Dalmacija uit Split buigt zich over de “historisch lage opkomst bij een referendum over de toetreding tot de EU”, een record dat de Kroaten op 22 januari hebben gebroken: 

De opkomst van 43,6 procent is de allerlaagste die ooit geregistreerd is bij dit soort volksraadplegingen op Europese schaal. Het percentage ligt zelfs lager dan het percentage Hongaren (45,62 procent) dat in 2003 deelnam aan het referendum over de Europese toekomst van hun land. Als de Kroatische regering de grondwet over het referendum tussentijds niet had gewijzigd, dan was de uitslag ongeldig geweest vanwege de te lage opkomst. Maar de Kroatische politieke elite zag de bui al hangen en heeft hier op tijd een stokje voor gestoken. Nu kunnen ze zich in de handen wrijven over het resultaat van hun lange inspanningen om de burgers te overtuigen van de toekomst van hun land. Toch heeft de lage opkomst een bittere nasmaak. De argumenten van de politieke leiders om vóór toetreding tot de EU te stemmen, waren kennelijk niet overtuigend genoeg. Zij zijn er niet in geslaagd om de burgers ertoe aan te zetten deel te nemen aan een volksstemming van een dergelijk historisch belang. Het Kroatische gezag heeft zelfs een gedeelte van de pro-Europese en democratische opinie verraden, die het feit had gehekeld dat organisaties en groepen die tegen de toetreding tot de EU gekant waren, niet hadden geprofiteerd van gelijke behandeling op het gebied van financiën en media om hun argumenten uiteen te zetten. Zo hadden we in plaats van een informatiecampagne een propagandacampagne en in plaats van een historisch referendum naar het voorbeeld van dat van 1991 (over de onafhankelijkheid), waaraan 83,5 procent van de bevolking had deelgenomen, zal het referendum van 22 januari de annalen van de Europese geschiedenis ingaan door het historisch lage opkomstpercentage.

Augustin Palokaj van het dagblad Jutarnji List schrijft van zijn kant over de zucht van opluchting die door Brussel ging na het Kroatische ‘ja’: 

Door vóór te stemmen hebben de Kroatische burgers laten zien dat de toetreding niet alleen het project van de politieke elites was, maar een doel dat ook hun steun heeft. Toch is de lage opkomst aan een volksraadpleging van dergelijke omvang niet onopgemerkt gebleven. Net als het aantal voorstemmers geeft ook de opkomst duidelijk het signaal af dat de Kroatische burgers wel deel willen uitmaken van de EU, maar dat zij er niet veel van verwachten. De EU is geen ideale instelling, want haar functionering laat heel wat te wensen over. Maar goedschiks of kwaadschiks kunnen we maar beter lid zijn van deze Unie waarbinnen we moeten vechten voor onze belangen. Al met al maken de Kroaten zich geen illusies over de EU. Er is geen plaats voor euforie en het is een goede zaak.- […] Als we rekening houden met de moeilijke situatie waarin de EU zich momenteel bevindt, is het Kroatische ‘ja’ tevens een grote troost voor de EU, want een ‘nee’ zou een overduidelijke mislukking voor haar zijn.

Aangezien er over nog geen twee maanden parlementsverkiezingen worden gehouden, mikt de Kroatische Democratische Unie (HDZ) van Kosor, die in de peilingen op verlies stond, op toetreding tot de EU om haar achterstand in te lopen (het akkoord moet begin december door het Europees Parlement worden goedgekeurd, precies op het moment waarop de verkiezingen plaatsvinden). Voor Kosor is het zaak om de angst bij de Kroatische bevolking weg te nemen voor het verlies van identiteit en de controle over staatszaken die met EU-toetreding gepaard gaan: "De prijzen van brood, melk, medicijnen en boeken zullen zeker stijgen, maar dat zou ons niet mogen weerhouden van toetreding". Overigens, voegt de krant daaraan toe, "als de EU dezelfde rechten eist voor buitenlanders die in Kroatië willen werken, dan kan dat bijdragen aan een betere concurrentiepositie voor Kroatische bedrijven" doordat er meer native speakers uit andere EU-landen naar Kroatië zullen komen.

Volgens Blic, een andere Servische krant, had Belgrado niet zo'n harde opstelling van de Duitse bondskanselier verwacht. Het dagblad vraagt zich af wie – de regering of de internationale gemeenschap – de Serviërs op het verkeerde been heeft gezet door hen te vertellen "dat Kosovo en de EU twee aparte onderwerpen waren en dat afstand doen van Kosovo geen voorwaarde zou vormen voor toetreding tot de EU".

In Duitsland schrijft de Frankfurter Rundschau dat "wat de toetreding van de Balkanlanden betreft, alles volgens het boekje verloopt, als we de Europese Commissie mogen geloven. Elke stap voltrekt zich volgens een strenge technocratische methodiek". Maar "de mensen die onder het communisme hebben geleefd, weten instinctief dat formele aankondigingen niet van belang zijn. Het gaat om concrete resultaten. Het wekt dus geen verbazing dat men zich op de Balkan afvraagt: 'Willen ze ons er werkelijk bij hebben? En tegen welke prijs?'".

Deze “integratie 'à la carte' in de Europese Unie” moet een waarschuwing zijn voor de regering, die niet in staat is om op efficiënte wijze de sociale en economische problemen op te lossen, "omdat honderdduizenden Oekraïners een buitenlandse nationaliteit kunnen verkrijgen”, aldus de Russische krant. Maar het echte gevaar is die van het dreigende separatisme. Kiev kan “de controle verliezen op de gebieden waar veel buitenlanders wonen”, aldus een Oekraïense onderzoeker in Nezavissimaïa Gazeta. “Het enige wat hoeft te gebeuren is dat leuzen over eigen cultuur veranderen in politieke eisen”. 

De krant publiceert op zijn voorpagina een foto van de vergadering van 1 augustus, waar Erdogan in zijn eentje de YAŞ voorzit, en vergelijkt deze met de foto van 30 november vorig jaar, toen hij nog werd geflankeerd door de chef-staf, "zodat het lijkt alsof het leger, net als in democratische landen, voortaan onder de politieke macht valt", merkt Hürriyet op. Volgens een redacteur van de krant "biedt deze situatie Erdogan van nu af aan de vrije hand, zodat hij zich dus niet meer kan beroepen op de ´militaire factor´ als excuus voor zijn starre houding op het gebied van binnenlands beleid. De premier heeft nu dus alle ruimte om een nieuwe burgerlijke en democratische grondwet te laten aannemen", zoals hij tijdens zijn campagne voor de parlementsverkiezingen in juni 2011 had beloofd.

Het Europees Parlement moet zich begin juni uitspreken over de toetreding van Roemenië en Bulgarije. De uiteindelijke beslissing van de Raad, waarvoor consensus nodig is, wordt pas dit najaar verwacht. Roemenië zal "de op een na grootste buitenste landsgrens" van de EU moeten beveiligen. De krant herinnert eraan dat het oorspronkelijke doel van de twee landen, toetreding per 1 maart 2011, al eens werd opgeschoven als gevolg van het veto van Duitsland en Frankrijk.

"Zal het oplaaien van de discussie (…) gevolgen hebben voor de toetreding van IJsland tot de Europese Unie?" vraagt Le Soir zich af. Het mag dan zo zijn dat "Londen en Den Haag gedreigd hadden een rem op de kandidatuur van het Noord-Europese eiland te zetten of deze zelfs te blokkeren", maar "ondanks het massale nee (93 procent) van de IJslanders, die zich in maart 2010 voor het eerst over dit akkoord mochten uitspreken, werd in juli toch met de toetredingsonderhandelingen begonnen". In een vraaggesprek met het Belgische dagblad stelt politicoloog Baldur Thorhallson dat de Britten weliswaar aanvankelijk een hoge toon aansloegen, maar "zich nu wat minder strijdbaar betonen omdat zij graag een nieuwe eurosceptische bondgenoot binnen de EU zouden verwelkomen".

Olafur Gylfason, directeur van een instituut voor opinieonderzoek, meent op zijn beurt dat de IJslanders "deze kwestie niet verwarren met het lidmaatschap van de EU". De IJslandse opinie heeft sinds de financiële crisis een behoorlijke verandering ondergaan, zo vervolgt Le Soir. "In paniek zagen veel mensen Europa als een waarborg voor de toekomst", vertelt Gylfason, maar "nu zijn de gemoederen bedaard en vindt slechts 18 procent van de bevolking de EU geloofwaardig. Hoe het zal aflopen met IJslands kandidatuur, die zelfs binnen de centrumlinkse regering voor verdeeldheid zorgt, hangt af van de uitkomsten van de besprekingen over het bijzonder gevoelige visserijdossier."

Janoekovitsj kreeg de belofte dat de visumregels voor zijn landgenoten die naar de EU willen reizen, zullen worden versoepeld (zodra Oekraïne voldoet aan de voorwaarden die de EU heeft gesteld, zoals het beveiligen van de grens met Rusland), maar gesprekken over een verwachte vrijhandelszone strandden. “EU-diplomaten hebben getracht het enthousiasme daarvoor in te tomen, en eigenlijk is dat maar goed ook” aldus het dagblad uit Warschau. Diverse Europese lidstaten, waaronder Polen, zijn huiverig om de Europese markt open te stellen voor landbouwproducten of vervoersbedrijven uit Oekraïne. Op zijn beurt verzet Oekraïne zich tegen de goedkeuring van de Europese normen op het gebied van milieu, gezondheidsbescherming en auteursrecht. Ook dringt het land aan op financiële middelen uit Brussel voor harmonisering van de Oekraïense wet- en regelgeving met Europese regels, zoals Midden-Europese landen dit aan de vooravond van hun toetreding ook deden. Volgens de krant is het dan ook niet verwonderlijk dat Oekraïne na dertien onderhandelingsronden nog maar vier van de vijftien hoofdstukken heeft afgerond.

“Brussel heeft gewaarschuwd dat de EU de toegang tot EU-wateren zou kunnen weigeren aan vissers uit IJsland en de Deense Faroe-eilanden als deze landen niet afzien van hun quotaverruiming voor makreel”, aldus de actualiteitenwebsite EUobserver. Nadat de Faroe-eilanden hun quota hadden verhoogd op 9 augustus, heeft de Europees Commissaris voor Visserij, Maria Damanaki, aangegeven dat de EU “zeer bezorgd” is over dit “unilaterale” en “verrassende” besluit. De timing had niet slechter gekund: “de gesprekken over EU-toetreding van IJsland zijn op 27 juli begonnen; de visserij zal een van de meest netelige onderwerpen zijn op de agenda”, aldus de website.