De Bosnische zigeuner Nazif Mujić heeft voor zijn rol als metaalrecycler in An Episode in the Life of an Iron Picker de prijs voor de beste acteur gewonnen op het filmfestival in Berlijn. Deze de docufictie van regisseur Danis Tanovic won ook de zilveren Beer voor de beste film.

De Gouden Beer voor de beste film ging dit jaar naar Child’s Pose van de Roemeen Călin Peter Netzer.

Ter gelegenheid van het Filmfestival van Berlijn dat op 7 februari begint, vertelt Die Zeit het verhaal van “de gestolen film” over de strijd van de filmwereld tegen piraterij.

In een lang artikel legt het weekblad uit Hamburg uit hoe de Duitser Stefan Arndt, de producent van [“Cloud Atlas”] (http://www.imdb.de/title/tt1371111/), tevergeefs heeft geprobeerd wat aan zijn film te verdienen vóórdat piraten een kopie op internet zetten. De film, een epos van drie uur, dat in 1849 begint en vijfhonderd jaar later eindigt na de ondergang van de wereld, heeft 100 miljoen euro gekost, plus nog eens 100 miljoen voor publiciteit en distributie.

Vanaf de zomer van 2012, zo vertelt Die Zeit, had Arndt door dat piraten hun oog op zijn film hadden laten vallen. Acht weken vóór de wereldpremière

stonden al duizenden mensen op online-netwerken geregistreerd, in afwachting van een illegale kopie van “Cloud Atlas.”

Toen de film een week na de Amerikaanse première in Rusland uitkwam, op verzoek van een Russische co-producent, werd hij in Chimki illegaal gekopieerd en in november online gezet. Dankzij een digitale codering van beeld en geluid, aldus Die Zeit, kan worden herleid van welke voorstelling een kopie is gemaakt. Maar de verantwoordelijken – degenen die kopieën maken, degenen die ze online zetten, de eigenaren van piratensites en de eigenaren van webservers (“de Zwitserse banken van de internationale cinema”) – zijn tussen alle filmbedrijfjes en valse identiteiten over de hele wereld vaak niet meer te achterhalen.

Een paar dagen vóór de Berlinale stonden er al tientallen illegale kopieën van “Cloud Atlas” online, sommige nagesynchroniseerd of met ondertiteling. De film heeft tot nu toe 85 miljoen van de 200 miljoen geïnvesteerde euro's terugverdiend.

De ironie van het verhaal wil, zo voegt het weekblad eraan toe, dat Google, dat flinkt verdient aan reclame van adverteerders op websites die verwijzen naar illegale filmkopieën, voor 100 procent het Instituut voor Internet en Samenleving financiert van de Berlijnse Humboldt Universiteit, dat een adviserende rol speelt voor het Duitse parlement.

Op 27 januari zendt National Geographic Channel de eerste internationale film uit over de vliegtuigramp van 10 april 2010 in Smoleńsk waarbij de Poolse president om het leven kwam.

De film "zal waarschijnlijk voor veel ophef zorgen" omdat het de conclusies weerlegt van een rapport van de Russische overheid die onderzoek heeft gedaan naar de oorzaken van de ramp. Het scenario gaat vooral uit van de conclusies van een Pools onderzoek dat wordt geleid door de toenmalige minister van Binnenlandse Zaken Jerzy Miller.

“Pokłosie onder vuur”, kopt Gazeta Wyborcza. De krant doelt op de laatste film van de Poolse regisseur Władysław Pasikowski doet veel stof opwaaien. De film (“nasleep”) is gebaseerd op de driehonderd Poolse Joden die in 1941 in het door nazi-Duitsland bezette dorp Jedwabne vermoord werden. In de film is te zien hoe de mannen, vrouwen en kinderen door hun Poolse buren bijeengedreven werden in een schuur en daar levend verbrandden. Conservatieve critici hekelen de film met het argument dat het het hele land over één kam scheert, en een valse weergave van de geschiedenis geeft waarin de Polen worden afgeschilderd als “kwaadaardige antisemieten” en “medeplegers van de Holocaust”. Zo benadrukt Piotr Zychowicz in het conservatieve weekblad Uważam Rze:

Geen enkel land heeft het monopolie op kwaadwillendheid en geen enkel land heeft een monopolie op goedheid. Landen worden gevormd door miljoenen mensen, en mensen zijn nu eenmaal zeer verschillend…

Het meer liberale Gazeta Wyborcza doet daarentegen een beroep op commentatoren om het “reinigingsproces” niet te belemmeren met “nationalistische ideologie”. De krant merkt op dat er Polen waren die Joden voor geld ombrachten en citeert in deze context uit het beroemde boek Buren van Tomasz Gross. Het dagblad schrijft verder:

Het is een waardevol werk, uniek in de Poolse filmindustrie, dat de slechts oppervlakkig geheelde wond van het Poolse geweten weer openrijt.

“Pools wonder in Hollywood”, kopt Rzeczpospolita boven een enthousiast artikel over het toenemende aantal buitenlandse filmproducties die mede worden gefinancierd door Poolse bedrijven. Het Poolse dagblad schrijft dat we de komende twee jaar “tenminste tien filmpremières mogen verwachten die mede zijn gefinancierd door Poolse zakenlui".

Op handen zijnde projecten omvatten onder andere een film van de Amerikaanse regisseur Gus van Sant en een film waarin een van deze Australische filmsterren meespeelt: Russell Crowe, Eric Bana of Geoffrey Rush. Volgens Rzeczpospolita is deze ontwikkeling een neveneffect van de wereldwijde economische crisis, omdat “veel kleinere studio’s voor hun voortbestaan op zoek zijn naar zakenpartners.”

Anderzijds “hebben Poolse investeerders ontdekt dat succes in Hollywood een unieke ervaring is, die niet kan worden vergeleken met wat voor première in Polen dan ook.” Poolse filmbonzen in de dop die werden ondervraagd door de krant toonden maar weinig belangstelling voor investeringen in filmproducties in eigen land. “Ik hanteer een simpel principe: ik kan het me niet permitteren geld te verliezen met films”, onthulde een van hen.

Onder de ingetogen kop "nieuw licht op de wortels van Bergman" onthult Dagens Nyheter een nieuwtje dat de Zweedse culturele wereld op zijn kop zet. Volgens DNA-tests "zou de moeder van Ingmar Bergman, Karin Bergman, naar alle waarschijnlijkheid niet zijn biologische moeder zijn", aldus de krant die hieraan toevoegt dat "deze informatie de theorie staaft dat Bergman de zoon van een andere vrouw zou zijn en dat hij bij zijn geboorte zou zijn verwisseld". Een nichtje van de in 2007 overleden filmregisseur, Veronica Ralston, had om deze tests gevraagd nadat zij een boek had gelezen waarin deze hypothese uit de doeken werd gedaan. Volgens haar was Karin Bergman ziek toen zij een kind kreeg, van wie niet bekend is of hij het heeft overleefd. De vader van Bergman zou het kind toen hebben omgewisseld voor een kind dat hij bij een andere vrouw had verwekt. "Als deze informatie klopt, werpt dit een nieuw licht op de filmografie van Bergman" waarin zijn moeder een centrale plaats inneemt, aldus een columniste van Dagens Nyheter, die zich tevens afvraagt "hoe de schrijver Henning Mankell dit nieuws zal verwerken in de televisieserie die hij over het leven van Bergman schrijft". 

"Schurk", zo betitelt het Deense dagblad Berlingske op zijn voorpagina Lars von Trier. Het ‘enfant terrible’ van de Deense filmindustrie dat tijdens het Filmfestival van Cannes verklaarde "begrip" te hebben voor Hitler is volgens het dagblad "waarschijnlijkt niet nazistisch, [maar] dit soort uitspraken is zo ontzettend offensief, onnozel en smakeloos dat het onmogelijk is om het te negeren". 

Ondanks dit afwijzende commentaar reageerde de Deense pers pas op de uitspraak nadat de directie van het Filmfestival had besloten om Von Trier de deur te wijzen. Een besluit waarmee, volgens Jyllands-Posten, de directie "een gewenste rode lijn heeft getrokken die aangeeft dat de onzin en beledigingen van de zogenaamde genieën een limiet heeft". Jyllands-Posten maakte zich in 2005 sterk voor de vrijheid van meningsuiting nadat de krant in opspraak was geraakt door de publicatie van Mohammed-cartoons.

"Afscheid van de meester van de Commedia all'Italiana", kopt La Stampa. Mario Monicelli, regisseur van La Grande Guerra (De grote Oorlog -1958) en I Soliti Ignoti (1959), stapte uit het leven door uit een raam op de vijfde verdieping van een ziekenhuis in Rome te springen. Hij was 95 en leed aan terminale kanker. "In zijn laatste maanden steunde hij de protesten tegen de bezuinigingen op cultuur. Hij moedigde jongeren aan te strijden voor een betere toekomst en klaagde dat de huidige filmindustrie Italië niet laat zien zoals het is. Hij zag geen toekomst meer voor zichzelf", schrijft La Stampa. In een land waarin euthanasie nog steeds taboe is, was zijn dood een laatste uiting van een opstandig leven. "Hij wilde tot het laatst toe alles zelf in de hand houden, net als in zijn films", zegt filmcriticus Paolo Mereghetti in Corriere della Sera.

“Frankrijk heeft zijn spiegel verloren”, schrijft Libération na de dood van Claude Chabrol, Frans cineast en beschouwd als een van de grondleggers van de Nouvelle Vague. Hij overleed op 12 september op tachtigjarige leeftijd in Parijs. De levensgenieter en maker van een zestigtal films over de Franse samenleving, vooral over de bourgeoisie en het landelijke Frankrijk, hield het volk op niet zachtzinnige wijze “een niet echt flatterende spiegel” voor, aldus de krant.

"Salonta, de plek waar men ziet hoe het met de migratie staat", kopt de Roemeense krant Evenimentul Zilei. De krant verwelkomt de positieve recensies van de film Morgen die op 7 augustus in première is gegaan op het 63e filmfestival van Locarno (Zwitserland). Morgen is de eerste lange film van de Roemeense filmproducent Marian Crişan. Het is een Frans-Roemeense-Hongaarse film die het verhaal vertelt van een vriendschap die opbloeit tussen een Roemeen uit de Roemeense stad Salonta vlakbij de Hongaarse grens, en een Koerd, nadat de Roemeen de Koerd van de verdrinkingsdood in een rivier redt. De Koerd wil eigenlijk maar één ding: naar Duitsland gaan om zich bij zijn zoon te voegen, maar zijn redder vangt hem op bij hem thuis en zijn gezin en zegt steeds tegen hem dat “morgen” vroeg genoeg is...

Het Deense leger is een onderzoek gestart naar oorlogsmisdaden die zouden zijn gepleegd tijdens de oorlog in Afghanistan. Aanleiding is de film Armadillo van Janus Metz die tijdens het filmfestival van Cannes is getoond en mee doet aan de competitie in la Semaine de la critique [een filmfestival voor jonge talenten in de filmwereld, red.]. In deze film, verklaart Jyllands-Posten, voeren Deense soldaten “executies” uit op geblesseerde Talibanstrijders in juni 2009.  De film, die pas op 8 juli in de bioscopen zal uitkomen, wordt verschillend ontvangen. Linksgeoriënteerden vindt dat de film een “Deens Vietnam” laat zien, rechts-extremisten beschouwen de documentaire als een “monument voor de heroïsche inzet van de Deense soldaten.”

De Italiaanse regering zal geen officiële delegatie sturen naar het filmfestival van Cannes dat begint op 13 mei. De minister van Cultuur, Sandro Bondi, heeft laten weten dat hij niet aanwezig zal zijn omdat hij het niet eens met de vertoning van de film Draquila. In deze docufictie bekritiseert de actrice Sabina Guzzanti het beleid van Silvio Berlusconi na de aardbeving in l’Aquila in 2009, aldus le Corriere della Serra. De minister heeft de film bestempeld als “een propagandafilm die een belediging vormt voor de waarheid en het Italiaanse volk”, schrijft de krant. La Repubblica vindt dat “Bondi zich eerder druk zou moeten maken over het feit dat Italië zeven keer minder uitgeeft dan Frankrijk aan cultuur.” Le Corriere wijst er op dat de minister zelf aan de tand zal worden gevoeld. Zijn naam is opgedoken in een onderzoek naar corruptie bij het toewijzen van openbare aanbestedingen. Vorige week rolde al de kop van zijn oud-collega Claudio Scajola.

De directeur van het Filmfestival in Berlijn, Dieter Kosslick, heeft opnieuw blijk gegeven van zijn gevoel voor humor met de slogan "Happy Bärsday" (“Bär” betekent “beer”, het logo van het evenement.) Maar in het kader van 60e jaargang van het filmfestival levert Die Tagesspiegel scherpe kritiek op de “grootste lobbyist van de Duitse filmindustrie”. De keuze was tussen “de massa of de hogere klassen”;  Kosslick heeft voor de eerste gekozen, betreurt het dagblad. Desalniettemin heeft het filmfestival grotere proporties aangenomen en is het nog steeds “grappig” te noemen. Maar het festival is er niet in geslaagd “kosmopolitischer” te worden. “In zijn diep sociaal-democratische pogingen om zich te profileren als de man-die-het-volk-verheugt-door-film, heeft Kosslick het festival in een hokje geplaatst. Erger nog: door de rode loper uit te rollen voor de Duitse film [waaronder onbekende regisseurs die zich nog moeten bewijzen], heeft hij het festival provinciaal gemaakt”. De directeur zou beter meer topfilms kunnen aantrekken om Cannes te kunnen beconcurreren, en de officiële competitie niet meer als een ongeliefd onderdeel te behandelen, meent de krant.

De documentaire die door Amerikaanse regisseurs is gemaakt tijdens het Neurenberg-proces tegen de kopstukken van het nazi-regime, gaat in première in Nederland. De film, die in 1948 is gemaakt door de broers Budd en Stuart Schulberg in opdracht van de Amerikaanse regering, Nuremberg- its lesson for today, is nooit buiten Duitsland vertoond omdat de Amerikaanse regering uiteindelijk van mening was dat “de schokkende beelden van het wegvoeren van Joden, van concentratiekampen, gaskamers en massagraven […] moeilijk samen gingen met de Marshallhulp voor Europa”, legt De Volkskrant uit. De dochter van een van de regisseurs, Sandra Schulberg, heeft vijf jaar over de restauratie van de film gedaan. De film zal voor het eerst worden vertoond in het Filmhuis in Den Haag, een symbolische keuze omdat in deze stad veel internationale gerechtshoven zetelen.

De Tsjechische regering lanceert een nieuw ondersteuningsfonds voor « Europese kwaliteitsfilm » met als doel een lange cinematografische traditie nieuw leven in te blazen. Tsjechische en buitenlandse filmmakers die in Tsjechië een film opnemen, kunnen tot 20% van hun investeringen terugkrijgen, meldt de Tsjechische krant Lidové Noviny. “Het is niet de bedoeling om grote rijke producenten te subsidiëren”, aldus de minister van Cultuur, geciteerd door de krant. De films, documentaires en televisieseries zullen een “culturele proef” moeten doorstaan, waardoor een commissie zal beslissen of ze “een bepaalde kwaliteit met betrekking tot de Europese cultuur” bezitten, schrijft Lidové Noviny.

"De auto die sinds decennia deel uitmaakt van het Roemeense dagelijks leven, speelt nu de hoofdrol in een film”, meldt de Roemeense krant Cotidianul. De krant verwijst naar de film  "Dacia, dragostea mea” (“Dacia, mijn liefste”), een Europese coproductie van de Spaanse filmmaker Julio Sotto en de Roemeense regisseur Stefan Constantinescu, die op 28 augustus is vertoond op het Montréal World Film Festival (van 27 augustus tot 7 september). “Deze documentaire van 75 minuten laat op een komische manier zien hoe de Roemeense maatschappij zich heeft ontwikkeld vanaf het communistische tijdperk tot vandaag, met behulp van een veelzeggend symbool”, schrijft Cotidianul.

“Suske en Wiske – De Texasrakkers”, een animatiefilm die gebaseerd is op het stripverhaal van Willy Vandersteen, draait vanaf 21 juli in de Belgische bioscopen. Het Franstalige Belgische dagblad Le Soir laat zich positief uit over dit Vlaams-Waalse samenwerkingsverband, aangezien het land zich kenmerkt door geschillen tussen de twee taalgemeenschappen. Voor deze ambitieuze blockbuster – “de duurste spaghettiwestern in de Vlaamse filmgeschiedenis: 9,6 miljoen euro”- heeft de Vlaamse producent een beroep gedaan op animatiespecialisten van de Waalse CoToon Studios, die  “in West-Europa” beroemdheid geniet wegens zijn samenwerking met de film “Max & Co” en “Het echte verhaal van de gelaarsde kat”. “In ons land zijn Suske en Wiske een voorbeeld bij uitstek van een leuke samenwerking tussen het Noorden en het Zuiden”, aldus de zaakwaarnemer van CoToon Studios. In de bioscopen is de film zowel in Vlaamstalige als Franstalige versie te zien. En voor Nederlandse bioscoopgangers is een Nederlandse versie gemaakt, een kwestie van accent.

Deze vrouw die 's avonds altijd voor nog een extra glaasje in was, heeft de danswereld totaal op zijn kop gezet in de jaren ’70 en was een van de belangrijkste vertegenwoordigers van de hedendaagse Duitse cultuur geworden. “Haar manier van dansen ging over ons allemaal”, aldus de Frankfurter Allgemeine Zeitung de dag na haar plotselinge dood op 68-jarige leeftijd. “Sinds zij de dans het theater heeft binnengebracht, aangezien er tot dat moment niet gesproken werd in dansvoorstellingen, en sinds zij de dans heeft samengebracht met de dagelijkse taal door middel van onstuimige lichamen, is zij overal in de wereld de koningin van de dans geworden”, schrijft dit dagblad. Deze choreografe, die altijd zei “hoe mensen bewegen interesseert me niet, maar wel wat hun beweegt”, heeft school geschreven. Haar choreografie zit boordevol serieuze gedachten en maatschappijkritiek en humor.

In het land van de “simplistische verhaaltjes en spectaculaire beelden", is Yann Arthus-Bertrand koning. Deze fotograaf uit Parijs heeft zojuist zijn nieuwe film Home vertoond, die zichzelf als reddingsboei voor onze planeet profileert. De film is “dermate knap, betrokken en altruïstisch […] dat je niet anders kan dan er voor zwichten”, zo schrijft de Neue Zürcher Zeitung op ironische toon. Volgens dit Zwitserse dagblad zou Yann Arthus-Bertrand een mediahype hebben ontketend met zijn “ecologisch-oecumenische film, waar geen enkel genuanceerd beeld van de wereld in te bekennen is”, en die steeds opnieuw de mens tegenover de aarde stelt in een “lang pleidooi tegen de teugelloze ontginning van de aarde, de bossen en de zeeën”. Bovendien zou Yann Arthus-Bertrand zijn sponsor, de luxemagnaat Pinault-Printemps-Redoute die 10 miljoen euro in het project heeft gestoken de gelegenheid hebben geboden “om niet alleen zijn geweten af te kopen, maar ook een wereldomvangrijke reclamecampagne op te zetten. Het doel heiligt de middelen, zowel in de milieubescherming als in de reclamesector”.