Merkel, die te maken heeft met ongekende weerstand jegens haar Europese bezuinigingspolitiek, bereidt een tegenaanval voor tegen de ‘groeistrategie’ van haar grootste tegenstander, de Franse president François Hollande. Het Duitse weekblad geeft een samenvatting van haar ‘groeiproject’ dat momenteel in Berlijn circuleert. Dit project bestaat uit zes punten en is geïnspireerd op de hervormingen van de DDR na de Duitse hereniging en het Duitse programma 'Agenda 2010' dat een meer flexibele arbeidsmarkt ten doel heeft. Merkel denkt op deze wijze via structurele hervormingen de euro te kunnen redden.

Merkel wil in heel Europa programma’s die de oprichting van kleine en middelgrote bedrijven stimuleren, zoals de programma’s die de Duitse ontwikkelingsbank (KfW) aanbiedt. (…) Merkel wil ook dat de lidstaten met een hoge werkloosheid hun arbeidsmarkt hervormen naar het Duitse model. Dit betekent een soepelere ontslagbescherming en meer tijdelijke arbeidscontracten, in Duitsland ook wel ‘mini-jobs’ genoemd, die een lagere belasting- en premiedruk hebben. En net als in Duitsland moet het duaal onderwijs in deze landen ontwikkeld worden. (…) Ook moeten verschillende fondsen opgericht worden om bedrijven te privatiseren zoals dit in Oost-Duitsland is gebeurd [in de zuidelijke lidstaten genieten veel bedrijven van overheidsbescherming, red.]. (…) Verder raden Merkels adviseurs ook aan om speciale economische zones te ontwikkelen, zoals die ook hebben bijgedragen aan de economische opgang van China. Tenslotte moeten de zuidelijke lidstaten investeren in duurzame energie, fiscale belemmeringen verminderen en de arbeidsmobiliteit bevorderen.

De verslechtering van het onderlinge vertrouwen is deels een gevolg van de binnenlandse situatie sinds de presidentsverkiezingen van 20 mei.

Investeerders laten de munt en masse links liggen [...] sinds de nederlaag van de coalitieregering van Tadic, die voorstander was van toetreding tot de Europese Unie en de overwinning van de rechtse leider Tomislav Nikolic... die er overigens nog niet in is geslaagd een regering te vormen.

Belgrado is bovendien in hoge mate afhankelijk van "buitenlandse banken uit EU-landen, waaronder relatief veel Griekse en Italiaanse banken". "Een nieuwe kredietcrisis in de regio" valt dan ook te vrezen, aldus het Franse dagblad.

het project van de Commissie voorziet in het opleggen van een belasting op financiële transacties in de hele Europese Unie, met een tarief van 0,1% voor aandelen en obligaties, en van 0,01% voor andere financiële producten. [Deze maatregel, red.] kan 57 miljard euro opleveren, als zij in de hele EU wordt ingevoerd.

Dat is volgens het dagblad nog geen uitgemaakte zaak:

Negen landen, waaronder Duitsland en Frankrijk, steunen de belasting. Maar andere landen, zoals Groot-Brittannië, zijn er op tegen, want zij vrezen dat de handel op de financiële markten erdoor zal uitwijken naar andere plekken.

De Britse minister-president zou volgens The Telegraph tijdens de top overigens in woede zijn ontstoken. David Cameron zou hebben gezegd:

De belasting op financiële transacties is een slecht idee: […] Het zal de kosten van de pensioenfondsen doen toenemen en tot het verlies van talrijke arbeidsplaatsen leiden. Deze belasting zal ervoor zorgen dat Europa minder concurrerend wordt en ik zal me er met hand en tand tegen verzetten.

Dit boekje is “walgelijk en er worden verkeerde argumenten naar voren gebracht” schrijft Frankfurter Rundschau beschuldigend. Je zou verwachten dat Sarrazin, die eerder werkzaam was bij het IMF, het Duitse ministerie van Financiën en de Duitse centrale bank, weet waarover hij praat en een verhelderend betoog kan schrijven. Volgens het Duitse dagblad, "slaagt hij daar echter niet in".

Sarrazin bouwt een tegenstelling op tussen een efficiënt werkend Noord-Europa en een slonzig Zuid-Europa – harde werkers tegenover nietsnutten, blanken tegenover kleurlingen. Hij noemt de lidstaten waarvan hij het gedrag niet bijster degelijk vindt de ‘Club Med’. Waar deelt hij Frankrijk bij in? Juist, bij de Club Med! […] Het moge duidelijk zijn dat we hier te maken hebben met een tegenstander van de euro die denkt te weten waarom Duitsland tot nu toe zo pro-Europees heeft gehandeld. Het aanhoudende enthousiasme van de Duitsers voor Europa kan volgens Sarrazin niet worden verklaard ‘zonder de morele last van de naziperiode’. Het boek liegt. […] Laten we hopen dat het in de boekhandel snel in de vergeethoek belandt!

Als de linksradicalen de verkiezingen van 17 juni winnen en hun belofte houden om het reddingsplan van 130 miljard euro en de daarmee gepaard gaande bezuinigingen te verwerpen, zou Griekenland in de eurozone kunnen blijven zonder financiële hulp mits het land een parallelle munt invoert. De 'geuro' zou bestaan uit promessen, een soort door de regering uitgegeven, verhandelbare schuldbrieven. De nieuwe valuta zou ten opzichte van de euro sterk gedevalueerd zijn, maar stelt de regering in staat tijd te winnen om hervormingen door te voeren en te stemmen over bezuinigingen op de begroting. [...] Om dit scenario te laten werken, is het van essentieel belang dat de andere landen uit de eurozone en het IMF hun hulp blijven verstrekken. [...] De Griekse banken, die kampen met liquiditeitsproblemen, zullen door middel van de oprichting van een Europese ‘bad bank’ [een bank die alle slechte kredieten en andere ongezonde delen van een bank overneemt, red.] daarnaast ook gered moeten worden.

"In 2010 en 2011 was de helft van de goederen die China vanuit de Europese Unie importeerde, afkomstig uit Duitsland. In 2000 bedroeg het Duitse aandeel nog maar 39%." Het toegenomen belang van Duitsland als grootste handelspartner van China heeft er volgens haar overigens aan bijgedragen dat de Europese handel in China kon opbloeien. "Dat Europa in tegenstelling tot Japan of de Verenigde Staten in de afgelopen tien jaar geen marktaandeel in China heeft verloren, is voornamelijk te danken aan Duitsland. Bovendien is het een van de weinige Europese landen met een handelsoverschot voor China." De Europese Unie, die wordt meegezogen door de kracht van de handelsrelatie tussen Beijing en Berlijn, heeft dus geen andere keuze dan rekening te houden met deze nieuwe economische partner.

Maar deze bevoorrechte bilaterale relatie kan er ook voor zorgen dat de relatie tussen China en de EU verslechtert. "De Chinezen willen dat Duitsland zijn gezag laat gelden om Europa er weer bovenop te helpen", meent Le Temps.

De Zwitserse Franstalige krant neemt de conclusie van het onderzoek over en waarschuwt dat:

het enige evenwicht dat er mogelijk is, via de EU loopt. Maar om de Duitsers ervan te overtuigen op dit gebied vooral goede Europeanen te blijven, is het dringend nodig om een strategisch partnerschap tussen de EU en China te ontwikkelen.

Dit "ongekende besluit” komt een maand na de tweede hervorming van de bankensector en precies op een moment dat Spanje midden in een financiële storm zit, vanwege de twijfels of Griekenland wel in de eurozone kan blijven. 

De regering heeft eindelijk moeten inzien dat (…) noch Europa noch de internationale markten vertrouwen hebben in de Spaanse banken en in de maatregelen die zijn ingesteld om hen te steunen.

De audit van de ECB, die binnen twee maanden zal worden afgerond, heeft al een eerste gevolg, onderstreept de krant: er spreekt een “diep wantrouwen uit tegenover de rol van de Spaanse nationale bank”, die in feite de leiding over de hervorming van de bankensector kwijtraakt. Cinco Días merkt evenwel op dat: 

[bij het streven om] de instellingen en investeerders ervan te overtuigen dat Spanje zich serieus heeft ingespannen om zijn bankensysteem te saneren en de kredietwaardigheid ervan te waarborgen, zou de medewerking van de ECB wel eens een kostbare steun kunnen zijn in plaats van een beperking.

De rente op Spaanse en Italiaanse staatsobligaties met een looptijd van tien jaar schoot omhoog naar het hoogste niveau dit jaar, terwijl de rente op tienjarige Duitse staatsobligaties een diepterecord bereikte. Daardoor is het verschil in rentekosten tussen Duitsland enerzijds en Spanje en Italië anderzijds naar het hoogste peil van dit jaar opgelopen. Ook de Europese aandelenmarkten kregen te maken met de grootste koersdaling op één dag van de afgelopen drie weken.

Deze problemen werden nog verergerd doordat kredietbeoordelaar Moody's de kredietstatus van 26 Italiaanse financiële instellingen met één tot vier punten heeft verlaagd en doordat de verzekeringskosten tegen een Spaans staatsbankroet op een recordhoogte uitkwamen.

De financiële brandmuur – het Europees Stabiliteitsmechanisme – is een noodhulpsysteem van 500 miljard euro, dat door de Europese leiders is ingesteld. Sommige analisten vragen zich af of dit wel genoeg is om de grotere economieën die risico lopen te beschermen, zoals Spanje en Italië. Luke Spajic, een fondsbeheerder bij Pimco, zei tegen de Financial Times:

Het ziet er nu echt alarmerend uit. De markt probeert nu feitelijk een prijskaartje te hangen aan de mogelijkheid van een wanordelijk vertrek van Griekenland.

De FT voegde daaraan toe dat de Europese beleidsmakers nu onder steeds toenemende druk staan

om te voorkomen dat landen die belangrijker zijn voor het systeem door de zorgen over Griekenland worden meegesleurd.

Der Spiegel geeft in het artikel uiting aan de Duitse bezorgdheid over vraag of de Griekse politieke partijen erin zullen slagen om een regering te vormen na de verkiezingen van 6 mei. Het weekblad legt uit dat "de situatie in Griekenland politici in Berlijn doet denken aan de Weimarrepubliek” en brengt het schrikbeeld van het regime dat na de Eerste Wereldoorlog in Duitsland aan de macht kwam, ter sprake. Dat regime werd ondermijnd door instabiliteit en vormde zo de wieg voor het nazisme:

Daar waar het vredesverdrag van Versailles destijds door de Duitsers als vermeende ‘schande’ werd opgevat, lijkt dit voor de Grieken het streven naar financieel herstel te zijn dat door Brussel wordt geëist. Net als in de jaren twintig van de vorige eeuw in Duitsland zijn het in Griekenland nu de extremistische partijen die er hun voordeel mee doen.

Ook al is het wenselijk dat Griekenland uit de euro stapt, schrijft Der Spiegel,

dan nog kan niemand de Grieken dwingen om de eurozone te verlaten. Het is wel duidelijk dat die stap in hun eigen belang zou zijn. […] Het vertrek van Griekenland uit de eurozone is de enige kans voor het land op herstel. De Grieken zouden dan hun eigen munt krijgen, die ze zouden kunnen laten devalueren. Zo zou de import duurder en de export goedkoper worden. […] Aangezien solidariteit tussen Europese landen niet is gekoppeld aan het meedoen met de euro, zouden de andere lidstaten Griekenland moeten blijven steunen met enorme bedragen.

Het weekblad draagt nog een ander argument aan: als Griekenland uit de euro stapt, "zou dat een krachtig signaal zijn naar andere landen in de problemen: Europa laat zich niet chanteren”.

In eerste instantie maakten de Europese leiders zich zorgen om deze 'heronderhandeling', maar nu tonen zij zich bereid de Franse president te helpen het verdrag over de begrotingsdiscipline met een groei-initiatief aan te vullen. De 'eisen' van François Hollande hebben Brussel juist gerustgesteld, omdat die betrekking hebben op reeds gelanceerde plannen.

Bovendien, zo merkt Les Echos op, heeft de president van de Europese Commissie, José Manuel Barroso, gezegd dat hij "blij is dat met de komst van François Hollande een opening wordt gecreëerd om nieuwe investeringen te bevorderen". Hij wil daar graag op inspelen, mits er "niet aan de noodzakelijke schuldaflossing wordt getornd". De krant geeft daarbij wel een waarschuwing: 

Deze plotselinge behoefte om groeiprojecten nieuw leven in te blazen, dreigt echter te botsen met de realiteit van de overheidsfinanciën. Om de Europese Investeringsbank te herkapitaliseren moet namelijk 10 miljard euro worden gevonden, en om de ongebruikte structuurfondsen een nieuwe bestemming te geven moeten de lidstaten 82 miljard aan Brussel betalen. Het gaat hierbij om geld dat de lidstaten aan Brussel hebben beloofd, maar dat nog altijd, in verband met de opgelopen achterstanden, op hun spaarrekening staat. En dan hebben we het nog niet eens over de 80 miljard euro die moet worden overgemaakt voor het toekomstige Europees stabiliteitsmechanisme. (…) Omdat er onvoldoende liquide middelen in kas zijn, moet er in het groeidebat dus gezocht worden naar het smalle bergpad tussen bezuinigingen en de afgrond van de recessie. 

de achilleshiel van de Spaanse bankwereld. Het aantal slechte vastgoedleningen blijft toenemen en de balansen van de banken vermelden steeds vaker panden die in handen komen van financiële instellingen, omdat leningen niet worden afgelost. 

"Is Duitsland verantwoordelijk voor de zeepbel op de Spaanse huizenmarkt ?" vraagt ABC zich af. De krant citeert een rapport van de Japanse bank Nomura waarin staat dat Duitse en Franse banken aan de huidige situatie hebben bijgedragen.

De politiek van lage rentes die de Europese Centrale Bank (ECB) in de jaren voor de crisis heeft gevoerd, heeft de 'kwijnende Duitse economie' er weer bovenop geholpen, maar is ook van doorslaggevende invloed geweest op het instorten van de huizenmarkt in landen aan de buitengrenzen van de Europese Unie (...), nog verergerd door de kapitaalstromen van Duitse en Franse banken. 

De regering "eist dat ze meer geld in kas houden" voor het afdekken van dergelijke leningen, om het risico van een faillissement van banken met veel slechte vastgoedleningen te verkleinen, aldus El País. 

Mario Draghi suggereerde dat een fiscale unie binnen tien jaar tot stand zou kunnen komen en zei dat deze unie de overdracht van soevereiniteit van de lidstaten aan een centrale autoriteit ten gevolge zou brengen. Dat zou volgens Draghi de politieke strekking van het ‘groeipact’ zijn.

Volgens Le Figaro moet het door Draghi aanbevolen 'groeipact' worden beschouwd als behorend bij het begrotingsverdrag dat door 25 van de 27 lidstaten werd goedgekeurd om hun financiën weer op orde te brengen. Deze groei kan worden bereikt door “structurele hervormingen waarmee ‘de bedrijvigheid van ondernemers wordt bevorderd", meldt het Franse dagblad. De krant schrijft ook dat “de baas van de ECB zijn leer op dit terrein in drie woorden weet samen te vatten: ‘flexibiliteit, mobiliteit, rechtvaardigheid’”.

Voor La Stampa is het duidelijk dat "de gemeenschappelijke munt probeert van kleur te veranderen". In het commentaar schrijft de Italiaanse krant:

Als de toezeggingen van de afgelopen dagen werkelijkheid zouden worden, dan ontstaat er een belangrijke inversie in de basisfuncties tussen de EU en de lidstaten: de verantwoordelijkheid voor de uitgaven zou dan bij de EU berusten en de controle over de begrotingen bij de lidstaten. In dat geval zou de EU grote infrastructuurprojecten kunnen financieren [via de Europese Investeringsbank, red.], waarmee de werkgelegenheid weer op gang kan worden gebracht, tegen een aanzienlijk lagere rente dan Rome of Madrid zouden moeten betalen, om nog maar te zwijgen van Athene en Lissabon.

De richtlijn beperkt de definitie van eigen kapitaal van een bank drastisch en verhoogt het vereiste niveau aanzienlijk, zodat elke bank over een forse kapitaalbuffer beschikt zodat het zelf in staat is zware schokken op te vangen. Volgens de Europese Bankautoriteit zouden de honderd grootste Europese banken normaal gesproken ongeveer 485 miljard euro aan kapitaal missen als ze zich nu al zouden moeten schikken naar Basel III.

Basel III vereist dat elke bank een kapitaalbuffer heeft van zeven procent aan kernkapitaal. Groot-Brittannië wil deze eis nog verder opschroeven om depositobanken in eigen land sterker te maken. Frankrijk wil op zijn beurt dat de middelen die in verzekeringsfilialen zijn geïnvesteerd daarvan kunnen worden afgetrokken. In een commentaar schrijft Le Figaro:

Het ziet het ernaar uit dat er nog stevig gedebatteerd zal moeten worden, wat zou kunnen leiden tot een uitstel tot 15 mei voordat de tekst wordt goedgekeurd. Overigens lijkt een mislukking uitgesloten, want Europa moet nu dringend bewijzen dat het vooruitgang boekt in zijn pogingen het bankwezen te versterken.

Vorige week berichtte Le Monde nog dat Michel Barnier, eurocommissaris voor de Interne Markt, banken wilde vragen hoe ze de duizend miljard euro hebben besteed die de Europese Centrale Bank beschikbaar had gesteld om te voorkomen dat de kredietverlening zou opdrogen.

De voornaamste maatregelen uit dit plan zijn: de volledige openstelling van de arbeidsmarkten, zowel de private als de publieke, voor alle Europese burgers – inclusief Roemenen en Bulgaren – “tegen een aangepast minimumloon” dat werknemers in staat stelt in hun levensonderhoud te voorzien, de erkenning van elkaars diploma's tussen landen en een verlaging van de loonbelasting.

Volgens de Commissie is de meeste potentie te vinden in de gezondheidszorg, de ouderenzorg, de ontwikkeling van een groene en duurzame economie en de IT. Blijft de vraag of de lidstaten van de EU een inmenging in hun sociale aangelegenheden zullen toestaan: het plan zal worden besproken op de Europese top in juni. 

De Hongaarse regering is al wekenlang op de hoogte van de voorwaarden, maar weigert eraan te voldoen […] De situatie is helder. Brussel wil een herstel van de democratie die is geschaad. En die toezegging wil Orbán niet doen.

De andere linkse krant, Népszabadság, schrijft:

De regering zit in de penarie […] De voorwaarden voor de lening zijn al sinds januari bekend en daar is niets aan veranderd. Die voorwaarden behelzen het garanderen van de onafhankelijkheid van de Hongaarse centrale bank en een betrouwbare wijze van functioneren van justitie. […] Maar dat is nog niet alles: als gevolg van de nieuwe grondwet, vooral de nieuwe wetten met betrekking tot het gezin en de kieswet, doemen nieuwe problemen op, omdat Europa van mening is dat de gehele nieuwe grondwet van ons land onder de loep moet worden genomen. […] Wat de exacte voorwaarden voor justitie betreft, is het goed om te beseffen dat de rechtstaat een erekwestie is in de Europese Unie. Op dit punt gaat Brussel niet onderhandelen.

Premier Monti trachtte de ongerustheid weg te nemen en gaf de schuld aan de problemen in Spanje en de zwakke internationale groei. Volgens het Turijnse dagblad had hij achter gesloten deuren ook uitgehaald naar de Italiaanse werkgeversorganisatie. Die had de steun voor de regering ondermijnd met haar kritiek dat de hervorming van de arbeidswetgeving niet ver genoeg ging en dat er te veel concessies aan de vakbonden waren gedaan. In La Stampa schrijft Bill Emmott, de vroegere hoofdredacteur van The Economist:

Het zou verkeerd zijn te veel aandacht te schenken aan de dagelijkse of wekelijkse bewegingen van de markt, omdat ze meer van doen hebben met dierlijke instincten. […] Maar er gaat wel een substantiële waarheid achter schuil: noch de Europese noch de Italiaanse problemen met de staatsschulden zijn opgelost. Als de recessie in Italië of Spanje ook maar iets zwaarder uitvalt dan verwacht, zullen deze landen hun doelstellingen bij het terugdringen van de begrotingstekorten niet halen. Dat zal hun politieke wil in twijfel trekken. […] De hervormingen van Monti zijn groot in vergelijking met die van voorgaande regeringen, maar niet groot genoeg met het oog op de taak waarvoor hij staat. Hij is begonnen met een bescheiden liberaliseringsprogramma, heeft een milde impuls gegeven aan de concurrentiekrachten en een hervorming van de arbeidswetgeving gelanceerd die de geschiedenisboekjes niet zal halen. Geen enkele belegger in staatsobligaties zal het gevoel hebben gekregen dat de groeivooruitzichten van Italië radicaal zijn veranderd.

Volgens Pesticide action network-Europe (PAN-Europe) en de organisatie Générations Futures [toekomstige generaties] zouden de Europese Commissie en de lidstaten zo´n vijftig stoffen (ongeveer tien bestrijdingsmiddelen), die ervan verdacht worden schadelijk te zijn voor de mens of het milieu, op de mark hebben toeglaten. Dat is te danken aan een procedure waarbij een nieuwe aanvraag wordt ingediend en waarmee de Europese richtlijn uit 1991 over de risicobeoordeling van gewasbeschermingsmiddelen die in verschillende EU-landen worden gebruikt, kan worden omzeild.

“Zoals zo vaak wanneer het over Europa en de Europese regelgeving gaat, is de kwestie tamelijk gecompliceerd”, constateert Le Monde. De Franse krant vervolgt:

De producenten – zo luidt in het kort de uitleg van de Commissie – konden namelijk besluiten om een stof waarvan de risicobeoordeling nog niet was afgerond, vrijwillig uit de markt te halen. Daardoor kregen ze uitstel tot eind 2011, voordat de toelating definitief zou kunnen worden ingetrokken. Op die manier hadden ze de tijd om een nieuwe aanvraag in te dienen, waarbij een mini-dossier ter goedkeuring werd voorgelegd [dat minder strikt is ten aanzien van de informatie die moet worden verschaft over de toxiciteit van het product]. Vanuit Brussel wordt echter ingebracht dat deze versnelde procedure uitsluitend mogelijk is “op voorwaarde dat er tijdens de eerste evaluatie, die door de rapporterende lidstaat wordt uitgevoerd, geen duidelijke aanwijzingen zijn voor evidente schadelijke effecten”. De ngo's kijken heel anders tegen de situatie aan. Volgens de voorzitter van Générations Futures, François Veillerette, gaat het hier om een “cadeau” aan de industrie, in de vorm van een “officiële goedkeuring die tegen een 'dumpprijs' wordt weggegeven”. De twee ngo's stellen dat deze versnelde procedure voor 87 stoffen in gang is gezet en dat 64 daarvan op die manier al definitief op de markt zijn toegelaten. Activisten die zich tegen pesticiden verzetten, zien dit “cadeau” als een compromis met de chemische industrie in de landbouw om geschillen uit de weg te gaan.

Met een werkloosheidspercentage van 5,7 (alleen Nederland, Oostenrijk en Luxemburg hebben nog lagere percentages) is Duitsland volgens Die Welt een "eldorado". "Berlijn maakt reclame" in Europa om arbeidskrachten aan te trekken, aldus de krant.

In bepaalde regio's en sectoren heeft Duitsland meer dan genoeg aanbod van werk en is het land naarstig op zoek naar buitenlandse arbeidskrachten die Duits spreken. Een migratiedeskundige zegt in de krant dat de verwachtingen van de Duitse regering niet al te hoog gespannen moeten zijn: "Duitsland is niet de eerste keuze van opgeleid personeel. Er is veel concurrentie van andere landen." Vooral academici die ook Engels spreken, vertrekken liever naar Groot-Brittannië. Berlijn voorziet daarom, zo schrijft Die Welt, dat de komst in groten getale van Griekse en Spaanse werkloze hoogopgeleiden voorlopig nog wel op zich zal laten wachten.

Volgens een deskundige die door de krant wordt geïnterviewd, is er een eenvoudige verklaring voor dit verschil:

De inkomsten van de inwoners van deze landen zijn dusdanig beperkt vergeleken met hun uitgaven, dat zij het zich simpelweg niet kunnen veroorloven om meer te sparen.

Aan het begin van dit decennium kon de gemiddelde Pool nog 11 à 12 procent van zijn inkomen opzijleggen. Inmiddels is dit cijfer met dertig procent gedaald. De belangrijkste oorzaak van deze kentering is het instorten van de onroerendgoedmarkt, waar van oudsher het leeuwendeel van het inkomensoverschot in verdwijnt. Volgens de methodologie die Eurostat hanteert, zijn hypotheken een vorm van sparen. Nu de prijzen van onroerend goed zijn gekelderd, is de reële waarde van de hypotheekbetalingen, en daarmee het algemene spaarniveau, dan ook gedaald.

Er zal in het budget van het gehele overheidsapparaat worden gesneden: de ministeries zullen zeventien procent minder ontvangen dan in 2011 (tien miljard euro) en de salarissen van de ambtenaren worden voor het tweede opeenvolgende jaar bevroren.

In totaal moet de centrale overheid 17,5 miljard euro besparen, de regionale besturen 15,6 miljard en de gemeentes 1 miljard euro. De sociale voorzieningen worden ook getroffen: hier moet 1 miljard worden bezuinigd.

Op fiscaal gebied staat er ook het een en ander te gebeuren: belastingkortingen voor bedrijven worden afgeschaft en de btw voor bepaalde diensten en goederen gaat omhoog. Volgens El País lijken "de doelstellingen binnen handbereik te zijn, maar gooit de recessie roet in het eten".

De vraag is of de bezuinigingen hun limiet hebben bereikt. Want als dat het geval is, zullen er radicale veranderingen in de structuur van het overheidsapparaat moeten worden doorgevoerd. Bovendien moeten de hogere kosten van de rente van de schuld worden gecompenseerd. [...] De sleutel tot succes is het delen van de last.

Het plafond van de tarieven van dataverkeer wordt in 2013 0,70 eurocent per megabyte, een fractie van het huidige bedrag van tussen de 2 en 5 euro per megabyte dat mobiele telefoonaanbieders in Europa nu hanteren. In 2014 moet het bedrag zijn gedaald naar 0,20 eurocent per megabyte. Na de bekendmaking van het nieuws daalden van veel aanbieders de koersen op de beurs: het mobiele internet is tot op heden een zeer lucratieve bijzaak voor de bedrijven geweest.

Afgelopen zomer kwam de Europese Commissie met het voorstel van regulering van de prijzen om zo een einde te maken aan de "roamingafzetterij". De bedrijven brachten meer dan drie keer het normale tarief in rekening voor telefoontjes uit een ander EU-land. Het Europees Parlement is op 27 maart akkoord gegaan met het voorstel, de nationale overheden op 28 maart. Het echte groene licht voor de maatregelen wordt in juni verwacht.

The Guardian meent dat de regulering een einde maakt aan de toptijden tijdens de zomervakanties voor de mobiele telefoonaanbieders. Volgens de krant vormt het akkoord van het Europees Parlement:

het hoogtepunt van een lange strijd tussen Brussel en de operators, die nu menen hun prijzen van andere diensten te moeten verhogen. De inkomsten uit de grensoverschrijdende diensten brengen tot wel vijf procent van de totale omzet op.

Er bestaat in de recente economische geschiedenis geen vergelijkbare verlaging […] Spanje staat voor een duivels dilemma: het begrotingstekort dat is toegenomen, verplicht Spanje om forse bezuinigingen door te voeren die de toch al kwetsbare gezondheid van de economie zullen verslechteren [...] Deskundigen bevestigen dat als Spanje niet meer tijd krijgt om het tekort weg te werken, het land niet kan vasthouden aan zijn doelstellingen.

Er moet voor 55 miljard euro worden “gesnoeid”; de eerste maatregelen zullen aanstaande vrijdag, 30 maart, bij de presentatie van de begroting voor 2012, uit de doeken worden gedaan

El País schrijft dat het land een pad bezaaid met hindernissen wacht:

het recente meningsverschil tussen de Europese Commissie en de Spaanse regering en de stroom van protesten die in Spanje is uitgebroken na het mantra van bezuinigingen dat de strengere landen prediken, maken het nog moeilijker om soepel om te gaan met de doelstellingen voor het begrotingstekort.

Volgens El Mundo is de partij van Angela Merkel namelijk van plan om de vinger aan de pols te houden wat betreft de geplande hervormingen. Op 2 april brengt een delegatie van Duitse christendemocratische parlementariërs van het CDU, de partij van de bondskanselier, een bezoek aan Madrid:

De aangepaste doelstelling voor het Spaanse begrotingstekort wordt in Duitsland en ook binnen de partij van bondskanselier Merkel met argusogen bekeken […]. Het doel van het bezoek is dan ook  tweeledig: enerzijds willen de parlementariërs zich ervan vergewissen dat de hervormingen na de algemene staking van 29 maart geen grammetje aan gewicht verliest en anderzijds willen ze nagaan of de gewijzigde doelstelling van het begrotingstekort geen list is om tijd te winnen, of dat het land wel zijn uiterste best doet.

Tot nu toe hadden de aandeelhouders geen voordeel genoten, behalve wanneer zij hun aandelen verkochten. Dankzij die strategie is de onderneming qua marktwaarde het grootste concern ter wereld geworden. “Het is betreurenswaardig dat de 'managers' van talloze ontwikkelde landen niet voor een soortgelijke opstelling hebben gekozen”, aldus Hospodářské noviny die het verkwistende gedrag van de Europese regeringen in herinnering roept:

Zij hebben zich laten meevoeren door de schuldeneconomie, die in zekere zin aantrekkelijker is dan de economie van de winst. Het is veel makkelijker geld uit te geven en toe te kijken hoe de volgende regering (van de oppositie) zich daaruit redt. Het is alsof je wordt behandeld voor suikerziekte en je je afvraagt hoe je kunt afvallen voordat je je tegoed doet aan een goed voorzien bord eten. […] Apple denkt ongeveer een tiende van het opgetaste geld onder zijn aandeelhouders te gaan verdelen. Welke regering kan zich beroemen op dergelijke cijfers?

Een Duitse minister van Financiën is niet de meest vanzelfsprekende kandidaat voor het voorzitterschap van de Eurogroep. De getalsverhouding binnen het machtsevenwicht in Europa is niet in zijn voordeel. Onder normale omstandigheden is het gewoonweg uitgesloten dat een vertegenwoordiger van een land dat al de sterkste lidstaat is en dat bovendien overal in Europa zijn nationale bezuinigingsbeleid wil doordrammen, daarbovenop nog eens de eurozone wil aanvoeren.

Bij gebrek aan concurrenten en vanwege het feit dat de Italiaan Mario Monti en de Fin Jyrki Katainen al van de lijst zijn geschrapt omdat hun landgenoten op sleutelposities zitten (Mario Draghi bij de ECB en Olli Rehn is verantwoordelijk voor het monetaire beleid bij de Europese Commissie), zou Schäuble in elk geval een staatsman van geschikt formaat zijn, aldus het commentaar van deze Zuid-Duitse krant. De huidige voorzitter, de Luxemburger Jean-Claude Juncker, heeft in januari al laten weten dat hij zijn ambtstermijn, die in juni 2012 afloopt, niet wenst te verlengen. Minister Schäuble zelf heeft bevestigd dat de opvolger van Juncker afkomstig zou moeten zijn uit een lidstaat met een AAA-status van ratingbureaus. Hiermee wordt de keuze beperkt tot Duitsland, Finland en Nederland. Voorlopig zal hij ook nog maar moeten afwachten of zijn kandidatuur wordt gesteund door Frankrijk. Dat land zal zich pas na de presidents- en parlementsverkiezingen in juni in de discussie mengen.

De Italianen staan er niet veel beter voor, meldt La Repubblica: de verkopen van Fiat zijn in februari ten opzichte van dezelfde maand in 2011 met 16,6 procent gedaald. Bestuursvoorzitter van de Fiat-groep Sergio Marchionne heeft op 16 maart een ontmoeting met de Italiaanse premier Mario Monti om de strategie voor de autofabrikant in de komende jaren te bespreken.

De Europese partners doen er vooral alles aan om de geloofwaardigheid te waarborgen van het bezuinigingsbeleid waarmee de eindeloze eurocrisis bezworen moet worden. Europa laat duidelijk weten dat er niets belangrijker is dan bezuinigingen [...] en reageert op de uitdaging van Rajoy. [...] Spanje vormt de nieuwe angstgrens in Europa: te groot om om te vallen, te groot om gered te worden en te groot voor de markten om een lynchpartij vanwege de overschrijding van het begrotingstekort in 2012 te kunnen negeren. [...] De straf past bij de overtreding: terwijl iedereen een reprimande verwachtte [waarbij de doelstelling van 5,8% zou worden toegestaan], heeft de Commissie laten blijken geen concessies te zullen doen.

El Mundo ziet in het besluit van de Eurogroep "de wraak van Olli Rehn", de commissaris voor Economische en Monetaire zaken die "het vizier op Spanje heeft gericht".

Voor de bureaucraten in Brussel is het vooral verschrikkelijk dat [Rajoy] zijn aankondiging deed op de dag van de ondertekening van het Europese begrotingspact. [Rehn] wilde met dat begrotingspact zijn autoriteit opnieuw bevestigen. Dat is dan ook het argument dat hij de lidstaten voorhield om ze ervan te overtuigen bijna een salomonsoordeel te vellen en te reageren op de door Rajoy aangekondigde afwijking. Dit heeft geleid tot fantastisch lapwerk, made in Brussels. [...] We staan te kijken van de snelheid waarmee de Eurogroep deze 0,5% extra aan Spanje wist op te leggen, terwijl de begroting voor 2012 nog steeds niet klaar is.

Het initiatief is niet nieuw. De Europese Commissie stelde in september al een heffing voor op de handel in aandelen, derivaten en andere financiële producten. Dit voorstel werd toen meteen van tafel geveegd door het Verenigd Koninkrijk en Zweden. Deze keer zeggen de ministers "naar alternatieven" te willen zoeken als er binnen nu en drie maanden geen aanzet tot een oplossing wordt gegeven. Volgens de SZ kan "tussen de regels door de volgende opmerking worden gelezen":

"Het cijfer negen geeft een helder signaal af: wij kunnen dit alleen doen. [Volgens de Europese verdragen] kunnen de lidstaten, als ze ten minste met zijn negenen zijn, zelf een gezamenlijk initiatief ontwikkelen. De korte brief zou daarom ook gelezen kunnen worden als een stevige bedreiging aan het adres van aarzelende collega's. Want alle betrokkenen weten het al: de heffing zal zeer waarschijnlijk worden ingevoerd."

De krant merkt tot slot op dat de brief niet zonder interne gevolgen zal blijven voor de landen die hem ondertekenen. Dat is vooral het geval voor Frankrijk en Duitsland: Nicolas Sarkozy zal er wat extra stemmen mee kunnen lospeuteren voor de presidentsverkiezingen in april en mei, en Angela Merkel kan de oppositie tevreden stellen, die de Tobintaks als voorwaarde had gesteld voor haar 'ja' voor het fiscale pact.