"Schaliegasrevolutie in Europa ondenkbaar", kopt Het Financieele Dagblad. De krant verwijst naar de Europese Raad voor Milieu en Klimaat die op 27 maart heeft plaatsgevonden.

De Europees Commissarissen voor Klimaat, Connie Hedegaard, en Energie, Günther Oettinger, hebben het enthousiasme wat sommige lidstaten aan de dag leggen voor schaliegas ingetoomd, ondanks de aanzienlijke voorraden waarover Europa zou beschikken. Bepaalde landen (zoals Frankrijk en Bulgarije) hebben een moratorium afgekondigd, terwijl anderen (het Verenigd Koninkrijk, Polen) proefboringen zijn gestart. De krant meldt dat de Europese Commissie tegen het eind van het jaar met een beleidskader zal komen voor lidstaten die schaliegas willen winnen.

Het winnen is schaliegas is, zoals Het Financieele Dagblad in herinnering brengt, "omstreden" wegens de consequenties voor het milieu. De krant citeert Connie Hedegaard, die onderstreept dat de situatie in de Verenigde Staten niet met die in Europa vergeleken kan worden:

Men moet beseffen dat de prijzen nooit zo ver zullen dalen als in de VS. Hier zijn geen uitgestorven gebieden waar je kunt boren zonder dat er een haan naar kraait.

Ook heeft de EU in verhouding tot de Verenigde Staten strengere milieuwetgeving en andere geologische formaties. Mede daardoor:

raden experts van ­onder meer het Internationaal Energie Agentschap de EU af alles op schaliegas in te zetten.

In de Amsterdamse Waterleidingduinen leven op 3000 hectaren grond ongeveer 2000 herten die ook in de bewoonde gebieden voor ecologische schade zorgen.

Er is echter veel verzet tegen het jagen op dieren in de samenleving en daarom is er, om extra overlast te overkomen, een 17 kilometer lang hekwerk geplaatst. Veel herten zijn nu door voedselgebrek overleden.

De Amsterdamse gemeenteraad zal nog deze week proberen met een oplossing voor het probleem te komen. Mogelijk wordt gekozen voor de minst pijnlijke optie om van de herten af te komen: het doodschieten van de dieren.

"Warschau onder EU-klimaatdruk", kopt Rzeczpospolita in commentaar op het debat van het Europees Parlement over verdere terugdringing van de CO2-uitstoot. Naar verwachting neemt het parlement een resolutie aan waarmee de Europese Commissie gedwongen zal worden wetten uit te vaardigen die er voor moeten zorgen dat de Europese uitstoot in 2020 met 30 procent zal zijn teruggebracht. Dit doel ligt 10 procent hoger dan werd voorzien in de EU-klimaatstrategie. "Voor Polen, met zijn kolengestookte energiesector en energie-intensieve zware industrie is dat een regelrechte uitdaging", benadrukt de conservatieve krant. Het dagblad waarschuwt verder dat verdere terugdringing een bedreiging vormt voor de levensvatbaarheid van de Poolse staalindustrie, papierfabrieken en kunstmestfabrieken. Ook zou de regering gedwongen worden zo'n 2 miljard euro uit te trekken voor het aankopen van extra emissierechten, wat een stijging van consumentenprijzen van 27 procent tot gevolg zou hebben. De krant noemt het "monsterlijke kosten" en herinnert zijn lezers eraan dat alleen Polen tijdens de ministerraad in Luxemburg twee weken geleden een veto uitsprak tegen het voorstel om de emissie met 30 procent te verminderen. Het land stelde zichzelf hiermee bloot aan een "golf van kritiek van de aanhangers van een meer restrictief klimaatbeschermingsbeleid."

“Grootste emissies kooldioxide ooit brengen klimaat aan de rand van de afgrond", kopt de Britse krant The Guardian en onthult niet eerder gepubliceerde schattingen van het Internationale Energieagentschap (IEA), waaruit blijkt dat “broeikasgasemissies vorig jaar met een recordpercentage zijn gestegen tot de grootste uitstoot aan kooldioxide in de geschiedenis". Volgens deze intergouvernementele organisatie die zetelt in Parijs is er in 2010 "een record van 30,6 gigaton kooldioxide in de atmosfeer beland, voornamelijk afkomstig van de verbranding van fossiele brandstoffen. In vergelijking met 2009 betekent dit een stijging met 1,6 gigaton." Deze “enorme stijging” maakt de “hoop dat de wereldwijde opwarming op een veilig niveau kan worden gehouden absoluut onhaalbaar", schrijft The Guardian. Volgens een expert van de Londense School of Economics is er nu een kans van 50 procent dat de gemiddelde temperatuur in de wereld tegen 2100 is gestegen met meer dan 4 graden Celsius.“Zo’n stijging in temperatuur zou het leven en de middelen van bestaan van honderden miljoenen mensen op aarde ontwrichten, met als gevolg dat er op grote schaal massale migratie op gang komt en er conflicten uitbreken. Normale mensen zouden zo’n risico juist drastisch moeten zien te beperken”, zei hij.

Na de uitbarsting van de vulkaan Eyjafjallajökull die in april 2010 het Europese vliegverkeer volledig lam legde, wordt het luchtruim nu bedreigd door de meest actieve vulkaan van IJsland: de Grimsvötn. Volgens het Morgunbladid heeft de uitbarsting, de meest explosieve in een eeuw, een aswolk van ongeveer twintig kilometer hoog veroorzaakt. Momenteel is een groot deel van het land bedekt door de wolk en moeten bewoners van de meest getroffen gebieden een gasmasker dragen als ze naar buiten willen. Ook het vliegverkeer van en naar IJsland, Groenland en de Noorse archipel Spitsbergen is voorlopig stil gelegd. Volgens de experts zal een westenwind op lage hoogte de wolk mogelijk in de loop van de week naar het vasteland van Europa drijven.

"Kwart Europese diersoorten met uitsterven bedreigd", meldt het Spaanse dagblad El Periódico. Deze informatie werd naar buiten gebracht door de Europese commissaris voor Milieu, Janez Potočnik, die op 3 mei de nieuwe EU-strategie presenteerde om het verlies aan biodiversiteit in Europa stop te zetten. Doelstelling is om binnen nu en 2010 ten minste 15 procent van de verslechterde ecosystemen te herstellen. Want het biodiversiteitsverlies "zal de Europese Unie uiteindelijk zo´n 50 miljard euro per jaar gaan kosten", aldus El Periódico. De krant betreurt dat de aangekondigde strategie "geen meetbare doelstellingen bevat en eerder een optelsom van goede bedoelingen lijkt te zijn". El Periódico licht toe dat er bij 88 procent van de Europese visbestanden sprake is van overbevissing en dat de overlevingskans van 22 procent van de Europese diersoorten wordt bedreigd door de aanwezigheid van "steeds agressievere" soorten die afkomstig zijn uit andere ecosystemen.

Het Franse dagblad Le Monde, hekelt de "jammerlijke mislukking" van het vorige plan van de EU, en benadrukt dat de op 3 mei gepresenteerde doelstellingen "getuigen van een breuk in de communautaire aanpak”, aangezien "biodiversiteit in de nieuwe strategie niet langer wordt gezien als een autonome sector en de biodiversiteitsdoelstellingen worden verankerd in aparte beleidssectoren van de Unie – landbouw, bosbouw, visserij." Le Monde schrijft dat Potočnik zich met de ambitieuze doelstellingen van zijn plan in het vaarwater begeeft van zijn collega's van landbouw en visserij, hetgeen wel eens tot ´wrijving´ zou kunnen leiden in Brussel en onder de lidstaten. Het document zal voor het eind van het jaar in het Europees Parlement worden besproken.

"Europa wil verbod op ‘discards’ ongewenste vis", kopt the Guardian nadat EU-commissaris Maria Damanaki heeft opgeroepen om een einde te maken aan de "onethische" wijze van het overboord zetten van onbruikbare vis, oftewel de 'discards'. "Vissers gooien vis terug omdat de huidige visquota ervoor zorgen dat ze maar een bepaalde hoeveelheid van het vissoort waarvoor ze een vergunning hebben van zee mogen halen", legt het dagblad uit. "Als ze te veel vangen of een vissoort binnenhalen waar ze geen vergunning voor hebben wordt deze gedumpt. Het gevolg is dat in sommige gebieden zeker twee derde van de vis, meestal dood, teruggegooid wordt. In de Noord-Zee alleen al wordt deze hoeveelheid geschat op een ton per jaar". Hoewel alternatieven op de huidige quota nog moeten worden vastgesteld, is het "heel goed mogelijk" dat de EU binnen twee jaar met een nieuwe wettelijke regeling komt”, aldus the Guardian.

"Onthulling: hoe energieleveranciers milieuactivisten bespioneren", kopt the Guardian op de voorpagina. De krant heeft een document in handen gekregen waaruit blijkt dat de drie grote Britse energiemaatschappijen, de Duitse reus E. ON, kolenproducent Scottish Resources Group en elektriciteitsbedrijf Scottish Power al ten minste drie jaar lang een bedrijf inhuren om grote milieuorganisaties zoals Climate Camp te bespioneren. Het bedrijf, Vericola, doet dit vooral door het onderscheppen van e-mails en notulen van vergaderingen. Deze informatie komt aan het licht terwijl er net een onderzoek door de Britse politie aan de gang is naar een undercoveragent die infiltreerde bij een milieuorganisatie. Politieofficieren verklaren dat er inmiddels meer privéspionnen dan undercoveragenten bij de milieuactivisten rondlopen.

”Van Madrid naar de hel”, meldt Público, als tegenhanger van de bekende toeristische slogan “Van Madrid naar de hemel”. De verontruste Spaanse krant bericht dat “de toename van de luchtverontreiniging sinds een paar dagen alarmbellen doet rinkelen” in de Spaanse hoofdstad. Público herinnert eraan dat “in 2010 bij 87 procent van de meetstations de grenzen werden overschreden”, terwijl “0 procent van de automobilisten gevolg gaf aan de petitie van Gallardón om de auto te laten staan”. Van de uitstoot van schadelijke stoffen in Madrid wordt 80 procent veroorzaakt door het verkeer. Het probleem doet zich ook voor in andere grote steden in het land. El Periódico wijst erop dat de inwoners van Barcelona “machteloos staan tegenover de vervuiling” en dat “deskundigen eisen dat voor noodsituaties een rampenplan wordt opgesteld”.

"Consumptie Europa bedreigt Amazone", waarschuwt Publico. De Spaanse krant baseert zich op het rapport dat de NGO Friends of the Earth (FoE) op 25 januari publiceerde en waarin te lezen valt dat door de "toenemende consumptie in Europa van vlees, biobrandstoffen en veevoeding uit Brazilië" het behoud van het Amazonewoud in gevaar is en de omvang in 2020 “dramatisch zal  zijn teruggenomen” omdat, volgens het rapport, deze tendens “de komende tien jaar exponentieel zal toenemen”.

Het dagblad benadrukt dat de EU de belangrijkste importeur van ethanol is, de vierde importeur van vlees en ook een belangrijke afzetmarkt vormt voor transgene soja. De consumptie van deze "drie pijlers van de Braziliaanse economie" veroorzaakt een permanente vernietiging van het Amazonnewoud die "ernstige consequenties heeft voor het klimaat, de biodiversiteit en het leven van duizenden personen", vertelt, Adrian Bebb die bij FoE verantwoordelijk is over landbouw- en voedingissues. In het artikel geeft Público geluid aan de eisen van verschillende milieugroepen die willen dat de EU haar "Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) verandert". Het GLB beslaat 40 procent van het EU-budget en was het middelpunt van discussie tijdens een vergadering van EU- ministers van Landbouw die op 24 januari in Brussel plaatsvond.

Hackers hebben CO2-emissierechten van meerdere Europese landen gestolen en doorverkocht, schrijft Libération. “Geen geforceerde deuren, kluizen die zijn opengebroken met behulp van nitroglycerine, maar gewoon computersystemen die nationale registers bevatten” waaruit “vervuilingsvergunningen” van grote Oostenrijkse, Griekse, Tsjechische, Poolse en Estlandse bedrijven zijn gehaald. De omvang van de inbraak werd op 19 januari duidelijk. Volgens de Europese Commissie hebben de ‘cyberfraudeurs’ voor ongeveer 3 miljoen ton aan CO2-emissierechten met een waarde van tweehonderd miljoen euro gestolen. Libération vreest dat met deze diefstal “de geloofwaardigheid” van het Europese emissiehandelssysteem, dat pas sinds 2005 bestaat, kan worden aangetast. Sinds 2007 is deze markt geregeld slachtoffer van aanvallen van hackers.

"Alles is zoals twee jaar geleden", kopt La Stampa en hiermee citeert de Italiaanse krant het hoofd van de inspecteurs die de Europese Commissie stuurde om te controleren of Italië de Europese afvalstoffenrichtlijn en de uitspraak van het Europees Hof van Justitie met betrekking tot de eeuwenoude afvalcrisis niet aan zijn laars lapt. De subsidie van 158 miljoen euro die de EU beschikbaar heeft gesteld voor de bouw van nieuwe verbrandingsovens zal zeker wegen in de conclusie van de inspecteurs. De afvalbergen in de straten van Napels bedragen op dit moment meer dan 2500 ton en het lijkt erop dat de regering niet in staat is om zelf in te springen. "Van de EU-vertegenwoordigers te horen krijgen dat de situatie in Campanie [de regio van Napels] lijkt op die van het jaar nul is als een klap die des te harder aankomt omdat hij van buitenlandse hand is", constateert op bittere toon Il Sole 24 Ore.

"Milieuramp: noodtoestand in drie districten", kopt Népszabadság twee dagen nadat de dam doorgebroken is van het reservoir van de aluminiumfabriek in Ajka, in het westen van het land. De krant, die met verschillende artikelen over het onderwerp komt, wijt de ramp aan menselijke nalatigheid. Komment.hu betreurt van zijn kant dat "Hongarije onder druk van de EU kolossale bedragen uitgeeft aan campagnes voor het scheiden van huishoudelijk afval, dat nog geen 5% van al het afval uitmaakt” maar het nalaat om preventieve maatregelen te nemen voor de verwerking van industrieel afval hetgeen toch echt een “ware tijdbom” vormt.

"CO2-emissierechten kopen is geld over de balk gooien” kopt Information in een artikel waarin de krant een samenvatting geeft van het rapport van de Deense NGO Økologiske Råd (Ecologische raad) dat op 5 oktober gepubliceerd werd. Het rapport stelt dat het emissiehandelsysteem van de EU (European Union Emissions Trading Scheme, of kortweg ETS) niet functioneert. Volgens de Deense NGO zijn er op het moment van invoering van het systeem te veel rechten uitgedeeld aan bedrijven voor een te lage prijs (15 euro per ton aan uitgestoten CO2). Het resultaat is dat bedrijven en huishoudens niet gemotiveerd zijn om hun uitstoot te verminderen en de economische crisis heeft deze tegenzin alleen maar vergroot. Økologiske Råd stelt voor om het ETS grondig aan te passen door allereerst het aantal emissierechten terug te brengen.

Niet alleen in Rusland heerst veel ongerustheid over voortdurende bosbranden. In Portugal hebben de branden deze zomer een record verbroken en "voor 210 miljoen euro aan schade veroorzaakt", schrijft het dagblad "i". Volgens het dagblad, dat schattingen citeert van het Europese Informatie systeem voor bosbranden (EFFIS), ligt 70% van de 128.000 hectare die verbrandden sinds het begin van de zomer, in Portugal. Afgelopen weekend woedden in het land nog 687 branden.

“Natuurrampen en kernenergie: het verdrongen gevaar”, kopt de Tageszeitung. Op de voorpagina staat een foto van een bos in Rusland dat in 1985 besmet is geraakt door de radioactieve wolk uit Tsjernobyl. Het bos is de afgelopen dagen ten prooi gevade vlammen. Deskundigen zijn van mening dat er geen reden tot zorg is voor de Duitsers, maar in Oost- en Noord-Europa groeit de ongerustheid. “Kerncentrales en kernafval zijn bijzonder vatbaar voor natuurrampen […] en niet alleen in Rusland”, schrijft de Tageszeitung. De krant noemt met name de kernreactoren in Forsmark (Zweden), Biblis (Duitsland) en Belene (Bulgarije), die alle drie zijn blootgesteld aan grote natuurrisico’s.

De EU bindt de strijd aan met afval. De Unie is van plan harde sancties op te leggen aan alle lidstaten die er niet in slagen voor eind 2010 een efficiënt afvalbeleid te voeren (ophaal, opslag en recycling). Volgens de Poolse krant Dziennik Gazeta Prawna is Polen een van de weinige lidstaten die nog niet eens de huidige regels in acht nemen. Tussen 2011 en 2020 moeten de lidstaten hun afvalproductie aanzienlijk terugdringen en het hergebruik van afval opschroeven. “De achterblijvers zullen straffen opgelegd krijgen die kunnen oplopen tot € 200.000 per dag”, waarschuwt het blad. Elk jaar komt ongeveer 120 miljoen ton afval terecht op gemeentelijke afvalstortplaatsen in de EU. Dit is ongeveer de helft van de totale hoeveelheid afval; de andere helft wordt verwerkt, recycled, of verbrand in verbrandingsovens. Veel EU-lidstaten produceren op die manier energie. Maar in Polen stuiten verbrandingsovens op luid protest van lokale gemeenschappen. In de laatste paar jaar zouden verscheidene verbrandingsovens gebouwd worden met financiële steun uit de EU. Maar geen enkel bouwplan is ten uitvoer gebracht wegens protestacties van bezorgde omwonenden die vreesden voor lucht- en bodemvervuiling.

In de komende decennia zou de Oostzee wel eens een zoetwatermeer kunnen worden en een toeristische trekpleister voor Europeanen, schrijft de Poolse editie van Newsweek. De zee wordt namelijk steeds ondieper en steeds minder zout door de opwarming van de aarde en onvoldoende watertoevoer uit de Noordzee. Volgens wetenschappelijke voorspellingen zal ook het zoutpercentage in de Oostzee, dat nu 7% bedraagt, in de komende paar jaar afnemen tot 5%. Als het water warmer en minder zout wordt, zou de Oostzee weliswaar aantrekkelijk kunnen worden voor toeristen, maar veel zeelflora en –fauna zou uitsterven door de afname van zuurstof, waaronder kabeljauw. Maar volgens Newsweek moet er rekening worden gehouden met een nog minder rooskleurig scenario: de Oostzee zou wel eens een giftig moeras kunnen worden vol blauwgroene algen die goed gedijen op de grote hoeveelheden landbouwmest die in zee terechtkomen. Als er niets gedaan wordt, zal de Oostzee “ondiep en moerassig worden en uiteindelijk  verdwijnen”.

“Brussel wil de CO2-uitstoot met dertig procent verlagen”, zo maakt Le Monde bekend die een memo van de Europese Commissie in handen wist te krijgen. Brussel meent dat de verlaging tussen nu en 2020 met twintig procent, zoals afgesproken door de 27 lidstaten in 2007, onvoldoende is om de uitstoot van broeikasgassen in 2050 met tachtig procent te kunnen doen dalen. En dat terwijl tijdens de top in Kopenhagen de deelnemende landen niet eens kwamen verder dan afspraken over een daling van vijftien procent. “Als de lidstaten het advies van de Commissie op zullen volgen, delen ze een harde klap uit aan de internationale klimaatsonderhandelingen”, zo schrijft het Franse dagblad. De extra kosten die een daling van dertig procent van de broeikasgassen met zich meebrengen, worden geschat op 11 miljard euro. Echter, deze maatregel zou “Europa kunnen helpen zijn economische positie te verbeteren en banen kunnen scheppen in de belangrijkste milieusectoren”, aldus Le Monde. Volgens de krant acht de Europese Commissie de kans klein dat door de extra maatregel bedrijven zullen vertrekken uit Europa.

"Vlees is geen primaire behoefte, er is primair de behoefte aan minder vlees", schrijven voormalig minister Economische Zaken Jan Terlouw en Hans Baaij, directeur van de stichting Varkens in Nood in een opinieartikel in NRC Handelsblad. Samen pleiten ze voor een accijnsheffing op vlees door te wijzen op de gevaren van vleesconsumptie voor het ecosysteem en de volksgezondheid. Al in 2007 had het Centraal Planbureau aangegeven dat de vleesconsumptie (ongeveer 85 per kilo per inwoner) met tweederde verminderd zou moeten worden en geconcludeerd dat een vleesaccijns goed uitvoerbaar zou zijn. De auteurs wijzen ook op de slechte omstandigheden waaronder dieren worden gehouden in de intensieve veehouderij, het excessieve gebruik van antibiotica en op het feit dat een vleesaccijns het overheidstekort (geraamd op 4,8% van het BBP in 2010) kan terugdringen. Volgens hun berekeningen zou een accijns van een euro per kilo vlees 1,5 miljard euro kunnen opleveren voor de staatskas.

De Baltische staten zijn van plan de Oostzee te saneren, die door deskundigen wel wordt omschreven als “de meest vervuilde zee van de wereld”, meldt het Finse dagblad Helsingin Sanomat.  “De staatshoofden en regeringsleiders van omliggende landen hebben toegezegd de vuilstort in zee te verminderen of te stoppen”, zoals fosfaten uit wasmiddelen of nitraten uit mest. De politici waren naar een bijeenkomst gekomen op initiatief van de Baltische Actiegroep, een onafhankelijke stichting in Helsinki, samen met meer dan 400 experts en vertegenwoordigers van non-profitorganisaties. “De Staten doen minder toezeggingen dan de organisaties”, betreurt het dagblad. Zowel bedrijven als de non-profitsector tonen zich meer betrokken dan de regeringen. Het dagblad uit de Finse stad Turku, Turun Sanomat, schrijft dat Warschau en Moskou hebben aangegeven “een waterzuiveringssysteem te bouwen om de lozing van gebruikt en vervuild water te verminderen”. Het Estische dagblad Postimees meldt dat de Estische autoriteiten een wetsontwerp hebben aangekondigd “ter bescherming van het milieu van de Oostzee tot 2014”.

De onthulling over de privé-mailtjes van Britse wetenschappers aan de vooravond van de klimaattop in Kopenhagen (COP15) begint op een spionagethriller te lijken : "De emails van klimaatwetenschappers zijn vanuit Rusland gestolen", kopt de Tsjechische krant Mladá Fronta DNES. Volgens de journalisten hebben hackers de inlogcodes weten te kraken van de server van de Britse klimaatwetenschappers vanuit Tomsk, een stad in Siberië. Het Tsjechische dagblad, en ook volgens de Britse pers, doet melding van een complottheorie: Moskou zou een complot hebben gesmeed en de hackers voor zijn karretje hebben gespannen. Aangezien Rusland een van de grootste gas- en olieproducenten is, en een van de grootste vervuilers, zou dit land er belangen bij hebben om de deelnemers van de klimaattop in diskrediet te brengen, en voor hun voornaamste doel –wereldwijde afname van broeikasgassen – een stokje te steken.