Het containerschip Jolly Nero is gisterenavond om elf uur bij het verlaten van de haven van Genua tegen de controletoren opgevaren. De toren stortte vervolgens in.

De lichamen van vier mensen, waaronder twee kustwachten en een havenmeester, zijn al uit de ravage geborgen, en minstens zes anderen worden nog vermist. De burgemeester van Genua, Marco Doria, heeft een dag van rouw afgekondigd.

De oorzaak van het ongeluk is nog onbekend, maar volgens sommige analisten kunnen de motoren van het 40.000 ton wegende schip hebben geweigerd, waardoor het onbestuurbaar zou zijn geworden.

De Europese Commissie wil de rechten van passagiers tegenover luchtvaartmaatschappijen versterken, die in geval van oponthoud schadeloos willen worden gesteld.
De Commissie wil een lijst met voorwaarden opstellen, waarin wordt gedefinieerd wanneer er sprake is van 'overmacht', een excuus dat de luchtvaartmaatschappijen dikwijls aanvoeren ter rechtvaardiging van de vertraging. In ruil daarvoor wordt de lengte van het oponthoud, waarna de passagiers pas om compensatie mogen vragen, opgerekt tot 5 uur voor een traject van 1500 kilometer en 9 uur voor een traject van 3500 kilometer.  
Dit voorstel, waarover de Commissie vandaag zal vergaderen, is een reactie op het toenemende aantal eisen tot schadeloosstelling in de luchtvaartsector, aldus het dagblad.

De Roemeense regering is van plan binnen nu en eind juni het Roemeense spoorwegbedrijf voor goederentransport (CFR Marfă) voor 50 procent te privatiseren. De reden hiervoor is de schuldenberg van het staatsbedrijf die is opgelopen tot 450 miljoen euro. Bovendien maakt CFR Marfă jaarlijks een verlies van 50 miljoen euro.

România liberǎ geeft een lijst van potentiële aandeelhouders zoals de Roemeense Spoorweggroep (GFR) en de Oostenrijkse Staatsspoorwegen (ÖBB).

Het paradepaardje van Baden-Württemberg, het nieuwe station Stuttgart 21, zou tot elf miljard euro kunnen gaan kosten. Dat is aanzienlijk meer dan de 2,45 miljard die was begroot tijdens het ontwerp ervan in 1995, merkt Handelsblatt op. Volgens de Duitse krant is het daarom mogelijk dat dit controversiële ondergrondse project nooit het daglicht zal zien.

De staat overweegt momenteel om zich terug te trekken uit het project, dat door Angela Merkel wordt gesteund. Dit zou een mislukking betekenen voor de bondskanselier hetgeen, in aanloop naar de verkiezingen, in haar nadeel kan werken.

“Piloten vallen nu al in slaap”, luidt een artikel in De Standaard. De krant citeert een woordvoerder van de European Cockpit Association (ECA). Volgens deze vereniging van piloten zal de harmonisatie van hun werk- en rusttijden binnen de Europese Unie tot langere werktijden leiden. Zo zouden Belgische piloten langere nachtshifts moeten vliegen, van elf tot twaalf opeenvolgende uren in plaats van de huidige tien uur. De woordvoerder van de ECA zegt:

Vier op de vijf piloten klagen nu al geregeld over te weinig slaap en het komt bij tweederde van hen voor dat zowel captain als copiloot in slaap is gesukkeld terwijl de computer het werk doet.

Het slaapgebrek is niets nieuws: een paar dagen geleden kwam de Ierse lagekostenmaatschappij Ryanair in opspraak na klachten over de veiligheid aan boord:

Piloten getuigden dat ze “ziek of oververmoeid in de cockpit zitten” want “als we niet vliegen, krijgen we niet betaald” [volgens hen]. Een week eerder stelden piloten dat ze “onder druk worden gezet om te vliegen met zo weinig mogelijk brandstof aan boord”. Ryanair spreekt beide beschuldigingen tegen.

In een opiniestuk schrijven twee leden van de Dutch Expert Group on Avaition Safety dat de nieuwe Europese regels “uit de slechtste elementen van de huidige nationale regelingen bestaat”:

Je moet jezelf de vraag stellen hoe verstandig het de voorgestelde Europese werk- en rustregeling en de huidige Europese passagiersrechten zijn. Is het verstandig extreem lange werktijden structureel mogelijk te maken? En waarom zou je passagiers recht geven op vergoeding als een gezagvoerder voor hun eigen veiligheid tot een tussenlanding besluit?

Europees Commissaris voor het Klimaat Connie Hedegaard heeft op 12 november een bevriezing van een jaar aangekondigd van de CO2-belasting voor niet-Europese luchtvaartmaatschappijen, voor vluchten van en naar de Europese Unie. Nadat zij begin dit jaar van kracht was geworden, hield deze belasting in dat de maatschappijen 15 procent van hun uitstoot aan broeikasgassen moesten compenseren door CO2-emissierechten te kopen op de Europese markt.

Hedegaard “geeft de internationale luchtvaartorganisatie ICAO tot september de tijd  om met een mondiaal alternatief te komen voor het Europese systeem", aldus de Volkskrant, die eraan toevoegt dat de heffing “van kracht blijft voor interne Europese trajecten”, dat is “ongeveer 40% van het oorspronkelijke plan”.

Als er geen akkoord wordt bereikt tijdens de Algemene Vergadering van de ICAO “zal de Europese Commissie terugkeren naar de huidige situatie,” constateert op zijn beurt El País. Volgens het Madrileense dagblad “heeft de druk effect gehad,” want het besluit van de Europese Unie om zijn CO2-belasting ook op te leggen aan buitenlandse luchtvaartmaatschappijen was in internationale kringen zeer slecht gevallen:

De Verenigde Staten hebben gereageerd door Amerikaanse maatschappijen te verbieden de belasting te betalen; India heeft daarnaast gedreigd iedere mogelijkheid van een akkoord te zullen torpederen op de VN-klimaattop top. China heeft gedreigd met een handelsoorlog met de EU. Vergelijkbare reacties zijn gekomen uit landen als Rusland en Brazilië. Europa geeft er nu de voorkeur aan de strijdbijl te begraven en hoopt een mondiaal akkoord te kunnen bereiken.

De aankondiging komt een paar weken voor de klimaattop van de VN in Doha”, merkt El País echter op, “en dat zou kunnen duiden op een verandering – ten goede – aan de vooravond van de onderhandelingen.”

Het is geen verrassing dat het Europese besluit is bekritiseerd door milieuorganisaties. Volgens De Volkskrant vinden sommigen dat Hedegaard “te snel heeft gecapituleerd”, in het licht van “de vage belofte van de ICAO”. Hedegaard zelf lijkt ook niet erg overtuigd te zijn van het toekomstige voorstel van de organisatie. Volgens het Nederlandse dagblad zou zij hebben erkend dat ze “geen garanties” heeft dat de ICAO met een acceptabel alternatief zal komen.

Doordat de brandstofprijzen recordhoogtes hebben bereikt, gooien steeds meer Italianen hun tank vol op de zwarte markt, schrijft La Repubblica. Het Italiaanse dagblad baseert zich op een ontdekking van de Guardia di Finanza, de Italiaanse fiscale politie, die onlangs haar vinger legde achter een illegale brandstofmarkt waarbij “36 bedrijven betrokken zijn waarvan 11 in het buitenland en 25 in Italië; 20 miljoen kilo [circa 27 miljoen liter] illegaal geïmporteerde brandstof [is verhandeld] en de overheid is 8 miljoen euro aan belastinggeld is misgelopen”. De krant legt uit dat de brandstof vanuit Griekenland de haven van Ancona (midden Italië) ingevoerd werd en Italiaanse truckers maar een derde van de officiële benzineprijs betaalden omdat ze de brandstof direct uit de tankwagens pompten.

Een ander onderzoek wijst uit dat door de overheid gesubsidieerde landbouwdiesel die voor boeren bedoeld is, door distributeurs ook direct aan particulieren wordt verhandeld die de brandstof gebruiken voor transport en verwarming.

De oorzaak van deze illegale handel is volgens La Repubblica de stijgende benzineprijzen, die fors zijn toegenomen door de verhoogde belasting die de regering heeft moeten doorvoeren om de overheidsfinanciën op orde te krijgen:

2012 was een annus horribilis voor de brandstof. De accijns werd tot vier keer toe verhoogd, de prijs voor loodvrije benzine is boven de 2 euro uitgekomen, dat is een record. Volgens de Unione petrolifera, de Italiaanse unie voor petroleum, is de consumptie gedaald met 14 procent ten opzichte van vorig jaar en zal de btw-verhoging opgenomen in de begroting van 2013 voor een nieuwe prijsstijging zorgen.

"China sluit luchtvaartmaatschappijen uit van EU-heffing", kopt de Britse krant Financial Times. De krant verwijst naar de oproep van de Chinese regering aan de Chinese luchtvaartmaatschappijen om de belasting die de Europese Unie wil gaan heffen op CO2-uitstoot, niet te betalen. De controversiële heffing, die deel uitmaakt van het Emissiehandelssysteem van de EU (ETS), heeft al geleid tot een hevig debat tussen de Verenigde Staten en de Europese Commissie. Ook heeft de regering een verbod uitgevaardigd om de belasting door te berekenen in de passagierstarieven of andere heffingen voor passagiers. Volgens staatsfunctionarissen zou deze situatie wel eens kunnen "uitmonden in een handelsoorlog”. In dit verband schrijft het Britse dagblad:

"Het is nog onduidelijk welk effect dit heeft op Chinese luchtvaartmaatschappijen die op Europa vliegen. Hoewel het emissiesysteem voor luchtvaartmaatschappijen per 1 januari in werking is getreden, is Brussel nog niet begonnen met het innen van de heffing. Wel zijn alle luchtvaartmaatschappijen die vliegen op EU-bestemmingen al in kaart gebracht in het systeem. De maatschappijen die de heffing niet betalen krijgen een boete opgelegd, en hardnekkige overtreders zouden van de EU-vliegvelden kunnen worden geweerd".

Een dreiging en een woordkeuze, die de FTD “opmerkelijk” vindt. “Dat de minister van Buitenlandse Zaken zich met een verkeersprobleem bemoeit, wijst er bovendien op hoe gepolitiseerd de strijd is,” zo heet het verder.

Om de Europese luchtvaartmaatschappijen niet te benadelen verlangt Europa sinds 2008 dat de richtlijnen over de emissiehandel betrekking hebben op alle vluchten van en naar Europa, dus ook op niet-Europese luchtvaartmaatschappijen en op trajecten die buiten het Europese luchtruim vallen. Niet alleen de VS, maar ook China zien daarin een schending van de soevereiniteit in het eigen luchtruim.

De Europese Commissie heeft op 19 oktober een project voor de integratie van de Europese transportnetwerken gepresenteerd. Vergezeld van een envelop, gevuld met 37,7 miljard euro, voorziet het project in de modernisering van de infrastructuur en de “optimalisering van het grensoverschrijdende transport” van nu tot 2030, aldus een persbericht van de Europese Commissie.

Meerdere Europese kranten schrijven over de betekenis van het project op nationaal niveau. Zo meldt La Vanguardia op zijn voorpagina dat “Europa voor de Middellandse Zee heeft gekozen”. Daarmee wordt gedoeld op de spoorwegverbinding langs de kust, die van de Frans-Spaanse grens naar Algéciras in het zuiden van Spanje loopt. Het dagblad onderstreept dat door de aansluiting op het transeuropese transportnetwerk twintig procent van de financiering van het project, waarvan de totale kosten worden geraamd op 19 miljard euro, door de EU zal worden gefinancierd. "De mediterrane corridor is een overwinning”, staat in het redactionele commentaar van het Catalaanse dagblad, dat terloops opmerkt dat het principe dat iedere Spaanse spoorlijn langs Madrid moet lopen, “afgeserveerd is”. “Het gezond verstand heeft gezegevierd”, voegt La Vanguardia daar nog aan toe: veertig procent van het bruto binnenlands product van het land wordt immers voortgebracht door de regio’s die aan de Middellandse Zee liggen.

In Estland ziet Eesti Pävaleht “een duidelijk groen licht” voor de nieuwe “Baltische spoorweg”, de lijn die Estland moet verbinden met de grens tussen Polen en Litouwen, dwars door Letland heen. Dit project, dat wordt gesteund door Estland en Litouwen, “lijkt op maat gesneden om te voldoen aan de door Brussel geëiste voorwaarden”, schrijft het Estse dagblad, dat zijdelings opmerkt dat het “de eerste keer is dat de Europese Unie zulke grote sommen geld besteedt aan transportprojecten die niet uitsluitend voldoen aan de behoeften van één enkele lidstaat”. Voor de krant markeert de concretisering van de “Baltische spoorweg” evenzeer het einde van het project van de hogesnelheidslijn tussen Riga en Moskou, dat wordt gepropageerd door de Letse ex-president Valdis Zatlers en wordt betwist door de huidige premier Valdis Dombrovskis. De krant meent dat dit tevens bewijs vormt dat Letland zich verder losmaakt uit de invloedssfeer van Rusland.

 “In sneltreinvaart”, kopt The Times. De krant verwijst naar het plan van de Britse minister van Transport om de maximumsnelheid op snelwegen te verhogen naar 80 mijl per uur (128 km/u). De regering voert als argument aan dat 49% van de automobilisten tegenwoordig de snelheidslimiet van 70 mijl per uur (112 km/u) negeert en dat auto’s dankzij technologische vooruitgang veiliger zijn geworden, “hetgeen heeft bijgedragen aan een daling van 75% in het aantal verkeersdoden sinds 1965”. Volgens de minister “zou de verhoging van de maximumsnelheid naar 80 mijl per uur een economisch voordeel opleveren van honderden miljoenen ponden wegens kortere reistijden”. Milieuactivisten zijn uiteraard niet blij met het voornemen. Volgens een Greenpeace-activist “zal de minister van Aardolie van Saoedi-Arabië in zijn handen wrijven als hij het nieuws verneemt. De olieproductie in de Noordzee vertoont een daling en we hebben, om onze tanken te kunnen blijven vullen, te maken met onstabiele regimes en een kwetsbaar milieu. Het besluit van de minister van Transport zal de olieconsumptie en de CO2-uitstoot verhogen en dat terwijl we beide juist moeten verlagen.”

"Op de baan. Het harde leven van Oost-Europese truckers”. Met deze kop luidt De Morgen een reportage in over vrachtwagenchauffeurs uit Bulgarije, Roemenië, Polen, maar ook Moldavië die werken voor Belgische transportbedrijven die, om gebruik te kunnen maken van goedkopere loon- en arbeidsvoorwaarden, zich hebben gevestigd in Oost-Europa. “Een plaag voor de Belgen”, die bang zijn dat werkgevers zich alleen nog maar richten op goedkopere buitenlanders, “een oplossing voor truckers uit Oost-Europa” die meer verdienen bij Belgische transportbedrijven dan bij Oost-Europese bedrijven. Toch is het leven van deze truckers uit Oost-Europa “weinig benijdenswaardig”, schijft De Morgen. Ze brengen drie weken in hun vrachtwagen door – die vaak ook dienst doet als keuken, woon-en slaapkamer – en hebben dan één week verlof waarin ze naar huis kunnen.

Hoewel de transportbedrijven in kwestie “benadrukken dat ze ‘geen onwettige praktijken ondersteunen’ die de concurrentie vervalsen” is de inzet van Oost-Europeanen voor de Belgisch TransportarbeidersBond (BTB) “reden genoeg om naar de rechter te stappen”. De BTB wil tevens dat de lonen van Oost-Europeanen gelijkgesteld worden aan die van Belgen, “om zo het nut van buitenlandse chauffeurs teniet te doen”, aldus de krant.

"Na de strijd kan de HSL vertrekken", kopt La Stampa, daags na de vechtpartijen tijdens de opening van de bouwplaats voor de aanleg van de hogesnelheidslijn Lyon-Turijn in de Susavallei in het noordwesten van Italië. Bij de incidenten raakten vier demonstranten en vijfentwintig politieagenten gewond. Duizenden sympathisanten van de groep No TAV ("nee tegen de hogesnelheidslijn") hadden op de wegen naar de bouwplaats barricades opgeworpen en waren op de politie gestuit, die de doorgang wilde vrijmaken, aldus de krant. Het dagblad is blij dat "de illegale muur rondom de bouwplaats" is geslecht, maar erkent wel dat de zorgen die de bewoners over de gevolgen van de bouwplaats voor de vallei hebben geuit, legitiem zijn. "Dat de werkzaamheden nu beginnen, is een eerste positieve reactie op de ultimatums van de Europese Unie, die de Italianen heeft aangezegd de afgesproken termijnen te respecteren": La Stampa wijst erop dat de werkzaamheden absoluut voor eind juni moeten beginnen, anders dreigen de Italianen 600 miljoen euro aan Europese subsidies mis te lopen voor de lijn Lyon-Turijn, die de reistijd tussen Parijs en Milaan moet terugbrengen van zeven tot vier uur.

"De handelsoorlog tussen China en Europa zal geen gevolg zijn van de tegenstellingen op het gebied van de maakindustrie, belastingheffingen, dumping of de wisselkoers van de yuan, maar vanwege een onderwerp waar niemand aan gedacht had: de lucht", schrijft La Stampa de dag nadat de Chinese vertegenwoordiger op het congres van wereldluchtvaartorganisatie IATA dreigde het Chinese luchtruim eenvoudigweg af te sluiten "als de EU, zoals ze al besloten heeft, vanaf 1 januari 2012 een belasting te heffen op de CO2-uitstoot van alle intercontinentale vluchten van en naar de EU". De Commissie heeft inderdaad een speciaal emissierecht ingevoerd dat vergelijkbaar is met de emissierechten die op andere industriesectoren al van toepassing zijn. Iedere luchtvaartmaatschappij die in Europa actief is, heeft zo'n recht toegewezen gekregen. Le Monde legt uit: "hoewel 82 procent van deze rechten gratis is, moet 8 procent op de 'markt voor emissiehandel' worden gekocht". Dit vertegenwoordigt volgens de IATA een winstderving van 1,5 miljard dollar voor alle luchtvaartmaatschappijen samen. "Tussen Europa en de rest van de wereld is daarmee een strijd losgebarsten", merkt Le Monde op. Volgens de krant zal vliegtuigbouwer Airbus, dat "meestal het doelwit is van handelsconflicten waarbij Europa betrokken is, daar opnieuw het slachtoffer van worden". 

"Moskou dichter bij Parijs dankzij trein". Met deze woorden introduceert Gazeta Wyborcza een plan om een nieuwe spoorverbinding tussen Moskou en Berlijn te openen, die loopt via Polen en vanaf volgend jaar zou kunnen worden doorgetrokken naar Parijs. De officiële start van het project staat gepland in juni tijdens het Derde Forum van de Russische en Poolse Regio's in de Russische hoofdstad. De Russische spoorwegen (RZD) willen de trip naar Berlijn (momenteel 27 uur) aan het eind van dit jaar met twee uur inkorten en met nog eens acht uur in 2013 wanneer er een hogesnelheidslijn komt tussen Moskou en Berlijn. Deze kortere reistijden zijn ook mogelijk dankzij nieuwe rijtuigen die zijn uitgerust met het Spaanse Talgo-systeem waarbij automatische aanpassing aan de spoorwijdte plaatsvindt (momenteel kost het bijna twee uur om de draaistellen van passagiersrijtuigen aan de Pools-Wit-Russische grens te vervangen).

Ondertussen hopen de Poolse spoorwegen (PKP) aan het Russische project te kunnen deelnemen, hoewel functionarissen van het staatsbedrijf erkennen dat daarover nog geen "besprekingen" zijn gevoerd. Gazeta Wyborcza denkt na over de vraag of de nieuwe spoorverbinding "economisch gezien verstandig" is. Volgens schattingen is het spoor namelijk "concurrerend tot afstanden van maximaal 750 kilometer" (op langere trajecten blijft het vliegtuig goedkoper). De afstand tussen Moskou en Berlijn is meer dan 1600 kilometer. Er moeten dan ook andere redenen zijn voor de nieuwe spoorverbindingen met het Westen. "De Russen willen laten zien dat ze geld hebben en dat ze niet bang zijn om in infrastructuur te investeren", stelt Adrian Furgalski, directeur van het Poolse Railway Business Forum.

”De waarheid moet boven tafel komen”, kopt de Zweedse krant Dagens Nyheter, die de hele voorpagina wijdt aan de ernstige financiële problemen waarmee de Zweedse autofabrikant Saab te kampen heeft. Sinds dinsdag 5 april ligt de productie in de fabriek in Trollhättan “tot nader order” stil als gevolg van het uitblijven van betaling van toeleveranciers. ”De directie is naarstig op zoek naar geld, alles is onzeker en de toeleveranciers staan op het punt om hun geld persoonlijk te komen opeisen”, beweert het dagblad. Toch geeft de CEO van het bedrijf, Victor Muller, “geen exacte informatie over de werkelijke financiële situatie van Saab”, betreurt de krant en stelt vast dat dit gebrek aan transparantie “afbreuk doet aan het merk”. Op 4 april had Muller Dagens Nyheter nog verzekerd dat de productieonderbrekingen bij Saab niet meer dan “een onschuldige verkoudheid" waren en dat “toeleveranciers noch de Zweedse pers zich ongerust hoefden te maken".

"EU wil auto’s in 2050 uit steden verbannen”, kopt de Daily Telegraph nadat de Europees Commissaris voor Transport Siim Kallas zijn toekomststrategie op 28 maart bekend heeft gemaakt. In de komende decennia wil de commissaris het aantal auto’s en vrachtwagens met benzine- of dieselmotoren reduceren tot nul in de steden. Op deze manier wil hij de CO2-uitstoot terugdringen en mensen overhalen om niet met de auto te reizen, maar te kiezen voor “alternatieve” manieren van transport. Met het plan wil hij ook “een eind maken aan de goedkope vliegvakanties van Groot-Brittannië naar Zuid-Europa door als doel te stellen dat vijftig procent van alle reizen van meer dan 186 mijl [299 km, red.] over het spoor moet plaatsvinden”, aldus de krant. Volgens de EUobserver vinden milieuactivisten de maatregelen niet vergaand genoeg, omdat door de plannen “het terugdringen van het overgrote deel van de transportuitstoot wordt uitgesteld tot na 2030”. De automobielindustrie en transportgroepen zijn sceptisch. Een woordvoerder van de Vereniging van Britse Bestuurders noemt de maatregelen zelfs “desastreus voor de economie”. “Als hij [Kallas, red.] alles tot stilstand wil brengen en ons terug wil laten afzakken naar de middeleeuwen, dan is hij goed bezig. We moeten zorgen dat alles in beweging blijft. Deze man is niet goed bij zijn hoofd.”

“Bescherming van het klimaat: in 2050 is het afgelopen met benzineauto's", kopt Die Presse. Het Oostenrijkse dagblad gaat in op de eerste onderdelen die naar buiten zijn gekomen van de 'Beleidsmaatregelen transport' waaraan het Europees Milieu Agentschap momenteel werkt. Volgens de krant wordt in dit document bepaald dat het aantal voertuigen met een inwendige verbrandingsmotor dat in onze steden rondrijdt, in 2030 moet zijn gehalveerd en in 2050 volledig verdwenen moet zijn. Deze voorstellen maken deel uit van de Europese doelstelling om de CO2-uitstoot binnen nu en 2020 met twintig procent terug te dringen. Op 8 maart heeft de commissaris voor Energie, Günther Oettinger, zijn plannen gepresenteerd. Hij wil in het bijzonder de lidstaten verplichten om overheidsgebouwen en oude panden te renoveren, de industrie aan energie-audits onderwerpen en "zachte druk" uitoefenen op de consumenten, zodat zij energie gaan besparen. De jaarlijkse kosten van dit programma worden geschat op 270 miljard euro. Deze regeldrift roept bij Die Presse de vraag op of "de EU soms van plan is om op een dag ook onze darmflora te gaan reglementeren" om tot een samenleving met een hoge mate van energie-efficiëntie te komen.

"Regering remt Spanje af", schrijft ABC kritisch. Op 25 februari kondigde de regering van José Luis Rodríguez Zapatero aan dat de maximumsnelheid op de Spaanse snelwegen met ingang van 7 maart zal worden verlaagd van 120 naar 110 km/u. Doelstelling van deze maatregel is om het benzineverbruik met vijftien procent terug te dringen en om de stijgende olieprijzen, die het gevolg zijn van de Arabische revoluties, het hoofd te bieden. Het conservatieve Spaanse dagblad levert kritiek op de "eigenaardige ideeën die de regering er op energiegebied op nahoudt", en stelt dat vanwege deze "geïmproviseerde" maatregel alle verkeersborden op de snelwegen vervangen moeten worden. ABC benadrukt dat de energie-afhankelijkheid van Spanje "een fenomeen is met een lange geschiedenis" dat "niet met overhaaste maatregelen kan worden opgelost".

"EU wil ook passagiersgegevens bewaren", kopt Trouw naar aanleiding van een voorstel van de Europese Commisie. Het idee is in navolging van de VS en Australië die reeds passagiersgegevens van Europese burgers opslaan. Deze 'personal named records', kortweg PNR zijn nuttig bij het opsporen van criminelen. Hierdoor komt het voor dat “EU-landen soms van anderen moeten horen dat er potentiële terroristen op hun grondgebied rondlopen”. De Commisie vindt dit raar en hoopt dat dit veiligheidsargument het Europees Parlement zal overtuigen om een systeem op te stellen dat in eerste instantie alleen vluchten van en naar de EU zal opslaan. Volgens de krant heerst bij het Parlement "bezorgdheid dat de privacy van burgers niet voldoende is gewaarborgd bij massale opslag en analyse van persoonlijke gegevens". Helemaal nieuw zal dit systeem niet zijn in Europa: "Zo’n veertien EU-landen hebben al een eigen PNR-systeem. In Nederland loopt volgens een expert een proefproject."

"Een waanzinnige trein", kopt het Duitse weekblad Die Zeit, dat aandacht besteedt aan het wanbeheer van de spoorwegmaatschappij Deutsche Bahn AG, bijgenaamd "Wahn AG" ["waan vennootschap"]. Het Duitse spoorwegnet "drijft de bevolking tot wanhoop", omdat de politieke leiders liever in een paar prestigieuze projecten investeren dan in de streekverbindingen. Als voorbeeld noemt Die Zeit het nieuwe tracé Berlijn-München, dat de reistijd moet terugbrengen tot 3 uur en 45 minuten. Deze lijn maakt deel uit van het trans-Europese spoorwegnet dat op termijn Scandinavië en Sicilië met elkaar zal verbinden. Maar midden in Duitsland liggen nog zo'n dertig nieuwe bruggen te wachten. Deze enorme bruggen, die ongeveer 20 miljoen euro per stuk kosten, kunnen nog niet worden geplaatst omdat er eerst nog verbindingsrails, geluidsmuren of tunnels moeten komen. Dit debacle zou te wijten zijn aan de grootheidswaan van de – vaak regionale – politici. Zij drukten ingewikkelde tracés door die de middelgrote steden uit hun eigen deelstaat met elkaar verbinden, en bemoeiden zich niet met eenvoudigere en goedkopere alternatieven.

Die Zeit noemt ook het voorbeeld van de lijn Rotterdam-Genua, "die goederencontainers die in de Rotterdamse haven aankomen, over heel Europa moet gaan verspreiden". Dit tracé voert langs de Rijn en door Zwitserland. Terwijl de Nederlanders hun Betuwelijn, die gedeeltelijk ondergronds loopt, al drie jaar klaar hebben en de Zwitsers onlangs het doorsteken van de Gotthard-basistunnel hebben voltooid, "gebeurt er aan Duitse zijde helemaal niets". Daar "volgen de goederentreinen nog altijd het kronkelende, 150 jaar oude spoor door het Rijndal" .

De Spaanse luchtverkeersleiders zullen "de prijs voor hun muiterij" moeten betalen, kondigt Público aan. Na hun onaangekondigde staking van 3 december zullen er tegen 442 van de 2300 luchtverkeersleiders "disciplinaire maatregelen" worden genomen. Met hun protest tegen de vierde wijziging van hun werktijden sinds het begin van dit jaar, lieten zij 640.000 passagiers stranden en haalden zij zich de woede van het publiek op de hals. De Spaanse regering zag zich genoodzaakt om voor het eerst sinds 1975 de noodtoestand uit te roepen en droeg de luchtverkeersleiding over aan het leger.

“Welkom tot de Europese gemeenschap van verkeersboetes”, kopt Dziennik Gazeta Prawna. Het dagblad doelt daarmee op een voorstel voor een nieuwe richtlijn van de Europese Commissie die er voor moet gaan zorgen dat bestuurders die in het buitenland verkeersovertredingen begaan, kunnen worden opgespoord en bestraft. Als het voorstel wordt aangenomen, kunnen lidstaten worden verplicht informatie over overtreders uit andere EU-landen te gaan uitwisselen. Een nieuw systeem met gegevens over auto’s en hun eigenaren zal worden opgezet om dit mogelijk te maken. In de toekomst wordt het dan, volgens de Poolse krant, mogelijk dat Polen die bijvoorbeeld in België te snel hebben gereden, bij thuiskomst in de brievenbus een boete van € 2750 vinden. Het voorstel van de richtlijn kan volgens DGP op steun rekenen van de Europese ministers van Transport.

“De Europese Commissie bindt de strijd aan om het open luchtruim”, schrijft Dziennik Gazeta Prawna over het plan van de Commissie om Rusland een overeenkomst te laten tekenen over de gelijke behandeling van alle luchtvaartmaatschappijen uit de EU. Momenteel genieten Duitse, Oostenrijkse en Finse luchtvaartmaatschappijen een speciale behandeling van Moskou (d.w.z. lagere tarieven voor het vliegen over Russisch grondgebied). Volgens de Commissie is dit een inbreuk op het algemene principe van de gemeenschappelijke markt dat dezelfde voorwaarden voor alle maatschappijen uit de EU garandeert.

“De commissie is van mening dat het recht van een luchtvaartmaatschappij om over Russisch grondgebied te vliegen op weg naar China, Japan of Zuid-Korea, niet langer afhankelijk zou mogen zijn van het humeur van Vladimir Poetin” zo stelt het dagblad uit Warschau. Maar het zou wel eens lastig kunnen zijn om Moskou over te halen een dergelijke overeenkomst te ondertekenen. Ten eerste omdat Rusland erkenning weigert van het Verdrag van Chicago inzake het recht om gratis over haar grondgebied te vliegen, Rusland verdient zo'n 0,5 miljard dollar (0,35 miljard euro) aan vergunningen voor het luchtruim. Een ander obstakel zou volgens het Poolse dagblad de "gekwetste trots" van Vladimir Poetin kunnen zijn.

Het was zijn ambitie om van de nationale luchtvaartmaatschappij Aeroflot een belangrijke wereldwijde speler te maken, met de overname van Alitalia waardoor Aeroflot vrij op de Europese markt kon opereren. Maar die droom viel in duigen toen de Commissie daar een stokje voor stak. “Nu neemt Poetin wraak op de Commissie [en geeft haar de schuld] vanwege het feit dat Aeroflot een marginale luchtvaartmaatschappij blijft”, zegt het dagblad. Ondertussen voert Brussel, dat de "open skies"-overeenkomst met de VS heeft geïmplementeerd, al onderhandelingen over de liberalisatie van het luchtverkeer met een paar andere landen zoals Australië, Brazilië en Nieuw-Zeeland.

Op 15 oktober "zal Zwitserland doen wat het Europa beloofd heeft", schrijft Le Temps: "de langste treintunnel [57 km] ter wereld boren, onder de Alpen door, zodat er een snelle noord-zuid verbinding ontstaat". Aan het begin van de jaren negentig, brengt de Zwitserse krant in herinnering, oefende de EU druk uit op Zwitserland om de vrije doorgang van vrachtwagens van 40 ton toe te staan. De weigering van Zwitserland vanwege milieuredenen, gaf de aanzet tot het onderzoek naar een spoorwegoplossing. In 1992 tekenden Zwitserland en de EEG een akkoord over het vrachtverkeer. "En zo vormen de Lötschbergtunnel, die in 2007 geopend werd, en de Gotthardtunnel [die in 2017 geopend zal worden] de Alpenschakel in een spoorwegnet dat Rotterdam met Genua verbindt".

Volgens de laatste schattingen zal de bouw van de 'Nouvelles transversales ferrovières alpines' (NLFA) [Nieuwe Alpenspoorwegverbinding] ongeveer 18,7 miljard Zwitserse franc (14 miljard euro) kosten, waarvan 12, 2 miljard voor de Gotthard en de basistunnel van Monte Ceneri, die in het verlengde van de Gotthard ligt. "Dat is 3,9 miljard meer dan in het plan dat 12 jaar geleden aan het parlement en het volk werd gepresenteerd", meldt de krant.

Le Temps vraagt zich echter af of, zodra de tunnel af zal zijn, "Zwitserland geen nieuwe eis van de EU riskeert om ook een oost-west verbinding aan te leggen". Want "de toetreding tot de EU van de landen uit het voormalige Oostblok heeft de transportkaart gewijzigd. De vraag tussen noord en zuid blijft maar stijgen, en is tussen oost en west zelfs explosief te noemen". Maar op dit moment denken de Zwitserse autoriteiten dat "het Europese oost-west transport waarschijnlijk ten noorden en ten zuiden van de Alpengordel Oostenrijk-Zwitserland zal passeren", vooral over de routes Parijs-Straatsburg-München en Spanje-Lombardije-Balkan.

“Ryanair daagt justitie uit door haar Franse lijnen te schrappen” kopt Les Echos. De Ierse low cost-luchtvaartmaatschappij, die eind september werd aangeklaagd vanwege vermeend zwartwerken, heeft aangekondigd met ingang van januari volgend jaar 13 van de 23 lijnen te schrappen vanuit haar enige Franse basis in Marseille. Het geschil draait om de interpretatie van een Frans decreet “dat werd uitgevaardigd daags nadat Ryanair zich in Marseille had gevestigd en waarin mobiele werknemers als Franse werknemers worden beschouwd die hun belastingen en sociale premies in Frankrijk moeten afdragen. Het decreet druist hiermee in tegen een Europese richtlijn die voorschrijft dat de lasten moeten worden afgedragen in het land waar zij te werk zijn gesteld [Ierland, waar Ryanair gevestigd is en waar de werknemers betaald worden],” aldus het Franse dagblad. Door de 13 Franse lijnen op te heffen verliest Ryanair in 2011 één miljoen passagiers.

Het besluit van de minister van Openbaar Vervoer, José Blanco, om de "heimelijk stakende" luchtverkeersleiders te vervangen door militairen "werkt als een boemerang voor de regering", aldus het Spaanse dagblad ABC. Het kabinet maakt weinig haast om het stakingsrecht te reglementeren, zo valt te lezen in de krant. Sinds een paar weken hebben veel luchtverkeersleiders zich ziek gemeld vanwege stress of depressiviteit, hetgeen juist in deze vakantieperiode grote gevolgen heeft voor het luchtverkeer. Volgens ABC "is het buitensporige aantal ziekmeldingen verdacht", maar brengt de inzet van militairen om taken "met een enorme verantwoordelijkheid" uit te oefenen wel "ernstige technische en juridische problemen" met zich mee.

"Zes maanden na het toestaan van concurrentie in Europa is de strijd om het spoor verscherpt", zo vat Le Monde de situatie samen zoals die bestaat sinds begin 2010. Dit was het moment waarop "de liberalisatie van de spoorwegmarkten een juridische realiteit werd." Tussen de drie voornaamste ondernemingen, de Franse SNCF, de Italiaanse Trenitalia en de Duitse Deutsche Bahn (DB) loopt het inmiddels niet zo lekker. Allemaal zijn ze een samenwerkingsverband aangegaan met hun voornaamste concurrent en beschuldigen ze elkaar van protectionisme. Terwijl de SNCF een participatie heeft genomen in het Turkse NTV, de voornaamste concurrent van Trenitalia, voor het creëren van een hogesnelheidsnetwerk dat volgend jaar negen Italiaanse steden moet verbinden, opent Trenitalia op zijn beurt eind 2011 de eerste particuliere hogesnelheidslijn Milaan-Turijn-Parijs met Veolia Transport, de grote rivaal van de SNCF. Tussen de Fransen en de Duitsers is de verstandhouding nauwelijks hartelijker: "De SNCF en de DB, die vroeger samen een bepaald model van overheidsdienstverlening verdedigden tegenover het Britse systeem van liberale deregulering, hebben nu te maken met het ene belangenconflict na het andere", verklaart het Franse dagblad. De spanning is des te groter nu de Duitse spoorwegen van plan zijn "Eurostar [een Frans-Engelse consortium, red.] de voet dwars te zetten door een hogesnelheidslijn naar Londen te openen vóór de Olympische Spelen van 2012".

"De SNCF [Franse spoorwegen] overweegt opheffing van TGV-bestemmingen in 2011», zo valt te lezen in de Franse krant Les Echos. De Franse NS, een van de grootste staatsbedrijven, kampt met dalende inkomsten en wil daarom minder treinen laten rijden op bepaalde trajecten, of zelfs bepaalde bestemmingen afschaffen. Het gaat voornamelijk om treinen die provincies onderling met elkaar verbinden zonder Parijs aan te doen, zoals Rijsel-Straatsburg, en Bordeaux-Straatsburg. Volgens Les Echos is één op de vijf TGV’s momenteel verliesgevend. “De gouden eeuw van de TGV is voorbij”, aldus Les Echos. De economische crisis en de stijging van de tolgelden die de spoorwegen moeten betalen om het spoor te gebruiken, zijn hier debet aan. Nog dezelfde dag hebben de spoorwegen aangegeven dat er in 2010 noch minder treinen zullen rijden noch bestemmingen afgeschafd zullen worden. “Op langere termijn” zou hier echter wél sprake van kunnen zijn.

Was er gefraudeerd bij het bankroet van de vliegmaatschappij SkyEurope, die op 1 september het faillissement had aangevraagd? Volgens de Slowaakse krant SME is de justitie in Bratislava en Wenen, die zich over de opgeheven Slowaakse low-cost maatschappij buigt, erachter gekomen dat SkyEurope een “geheim zusje” had, namelijk de Italiaanse maatschappij MySky. SkyEurope zou overgebleven liquiditeiten hebben ondergebracht bij MySky om ze aan het gezicht van crediteuren te onttrekken. Zo zou SkyEurope de opbrengsten van on-line verkochte tickets naar MySky hebben doorgesluisd in de maanden na het faillissement. MySky, die in oktober 2008 was opgericht, behoort voor 50% toe aan SkyEurope en voor 50% aan een andere Italiaanse maatschappij genaamd MyAir, die vandaag de dag ook niet meer bestaat. Het parket in Wenen verdenkt SkyEurope ervan de jaarbalans van 2008 en 2009 te hebben “gemanipuleerd” omdat MySky “nergens wordt genoemd”.

De regering denkt  het "wapen tegen filemonster" te hebben gevonden, aldus De Volkskrant. Een wetsvoorstel voorziet in een kilometerheffing die vanaf 2012 progressief zal worden ingevoerd en in 2018 6,7 eurocent per kilometer zal bedragen. Een GPS-kastje in elk voertuig zal de plaats, tijd en het aantal gereden kilometers opslaan. Volgens de minister van Transport, Camiel Eurlings (CDA), “zal het aantal files in 2020 afnement tot het niveau in 1992”. Bovendien voorziet de regering een reductie van 3 megaton kooldioxide in 2020 en 7% minder verkeersdoden. De krant benadrukt dat automobilisten zich geen zorgen te maken over privacybescherming: het bureau dat de gegevens verwerkt die door de kastjes worden doorgestuurd “weten alleen hoeveel kilometers er worden gereden en wat dat kost”, niet waar de automobilisten rijden.

British Airways (BA) en Iberia hebben elkaar eindelijk het ja-woord gegeven. "Jarenlang geflirt en zestien maanden verloving zijn nodig geweest" voordat de twee vliegmaatschappijen over hun huwelijkscontract gingen onderhandelen, schrijft het Spaanse dagblad Público. Op 12 november hebben ze een “intentieakkoord” getekend over hun fusie waarmee de op drie na grootste vliegmaatschappij van Europa het licht ziet qua kapitaal, en de op één na grootste vliegmaatschappij in Europa, na Lufthansa. De nieuwe maatschappij, die voorlopig TopCo wordt genoemd, zal voor 55% in handen van BA zijn, en voor 45% van Iberia. Het financiële kantoor zal in Londen zijn, het hoofdkantoor in Madrid, en beide merknamen zullen blijven bestaan. "Een onvermijdelijke fusie", aldus het Spaanse dagblad El País. De operatie "strookt met de onvermijdelijke logica van de commerciële luchtvaart” die lijdt onder “een toename van bedrijfskosten, een afnemende vraag, scherpend wordende veiligheidseisen en de druk van low-costmaatschappijen die de concentratie van de luchtvaart in de hand werken".