Het Duitse Constitutionele Gerechtshof heeft gisteren een openbare hoorzitting gehouden om te onderzoeken of een deel van het programma van de Europese Centrale Bank om staatsobligaties aan te kopen in strijd is met de Duitse grondwet. Dit programma is een sleutelelement van de Portugese economie geworden na de interventie van de ‘trojka’ van het Internationale Monetaire Fonds, de Europese Centrale Bank (ECB) en de Europese Commissie.

Als het hof oordeelt dat de zogenoemde ‘Outright Monetary Transactions’ (OMT, regelrechte monetaire transacties) ongrondwettelijk zijn, zal Portugal zijn toegang verliezen tot een stroom geld die de terugkeer van het land naar de financiële markten ondersteunt en een tweede reddingsoperatie onnodig maakt, aldus het financieel-economische dagblad.

Het OMT-programma biedt de ECB de mogelijkheid om overheidsobligaties op te kopen, in ruil voor toezicht op de staatsfinanciën en structurele hervormingen.

Het rapport van het Internationaal Monetair Fonds (IMF), waarin staat dat er “grote fouten” zijn gemaakt bij de totstandkoming en 2010 van het reddingsplan voor Griekenland in de herstructurering van de Griekse schuld in 2012, is uitgemond in een “oorlog tussen schuldeisers” in Griekenland. Dat schrijft Ta Nea vandaag, twee dagen na de publicatie van het rapport.

Ondertussen heeft de Europese Commissie verklaard het “fundamenteel oneens” te zijn met het IMF en heeft de Duitse regering erop gewezen dat de voorwaarden van het reddingsplan juist waren.

De voorzitter van de Europese Centrale Bank (ECB), Mario Draghi, heeft van zijn kant laten weten dat hij weigert toe te geven dat de ECB fouten heeft gemaakt. Volgens de Griekse krant verklaarde Draghi gisteren dat “het heel moeilijk is om te oordelen over iets wat zich vier jaar geleden heeft afgespeeld”.

Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) erkent “grote fouten” te hebben gemaakt bij de totstandkoming in 2010 van het reddingsplan voor Griekenland en de herstructurering van de Griekse schuld in 2012.

Gisteren onthulde Wal Street Journal, dat inzage heeft gehad in een vertrouwelijk rapport van het Fonds, dat het IMF de verantwoordelijkheid met name af wil schuiven op de Europese Commissie en de lidstaten, die te optimistisch zouden zijn geweest over de economische vooruitzichten van Griekenland.

Het IMF is van mening dat de Griekse reddingsoperatie van grotere omvang had moeten zijn en dat er meteen in 2010 een begin gemaakt had moeten worden met de herstructurering van de schulden.

De Europese Commissie heeft groen licht gegeven voor de toetreding op 1 januari 2014 van Letland tot de eurozone. In een gisteren gepubliceerd rapport schrijft de Commissie dat het land aan alle voorwaarden voldoet.

Desalniettemin schrijft het Letse dagblad Diena:

Hoewel er op het groene licht voor de Letse euro was gewacht als een simpele formaliteit, moet niet vergeten worden dat het hele land veel offers heeft gebracht om dit bereiken en dat dit rapport op bepaalde wijze daar het losgeld van is. […] Het enige probleem is dat er steeds meer kritische stemmen opgaan die vraagtekens zetten bij de convergentiecriteria. Het is mogelijk dat binnenkort blijkt dat de resultaten, waar we zo hard voor hebben gevochten, niet kloppen.

De Europese Commissie heeft weer een belemmering weggenomen voor de toetreding van Letland tot de eurozone. In een vandaag gepubliceerd rapport oordeelt zij dat het land “een hoge mate van duurzame economische convergentie met de eurozone” heeft bereikt. Zij laat het aan de ministers van de eurogroep over om het definitieve groene licht te geven voor de toetreding van Letland tot de eurozone, gepland voor 1 januari 2014.

Letland “voldoet aan alle criteria voor de invoering van de euro” en “heeft de noodzakelijke wijzigingen in de wetgeving doorgevoerd, die de invoering van de euro vergt”, aldus het Letse dagblad Diena. De krant licht toe:

Het jaarlijkse inflatiecijfer in Letland bedroeg in april 1,3 procent, wat fors lager is dan het toegestane maximum van 2,7 procent. […] Het begrotingstekort is in 2012 gedaald naar 1,2 procent van het bruto binnenlands product, en wordt voor 2013 ook op 1,2 procent van het bbp geschat. […] De staatsschuld is in 2012 teruggelopen naar 40,7 procent van het bbp, en zal naar verwachting in 2014 op 40,1 procent uitkomen.

Met een bbp per inwoner van 14.800 dollar (11.317 euro) is Letland “een van de armste landen van de Europese Unie”, merkt Der Standard op. Maar, zo voegt de Oostenrijkse krant toe:

De deskundigen in Brussel leggen het accent op het krachtige psychologische en politieke signaal dat uitgaat van de toetreding van een land dat zich in een dergelijke situatie bevindt. Gezien het feit dat iedere lidstaat via een zetel en een stem op gelijke wijze is vertegenwoordigd [binnen de eurogroep], zal de cultuur van de stabiliteit die door de noordelijke landen wordt geëist, versterkt uit de bus komen.

Europees Commissaris Olli Rhen (Monetaire Zaken) heeft gisteren aan de Commissie voorgesteld België geen boete op te leggen vanwege het buitensporige begrotingstekort. Deze boete zou circa 760 miljoen euro bedragen.

Het Belgische begrotingstekort ligt al drie jaar lang boven de 3 procent, terwijl in principe voor alle EU-landen geldt dat het daaronder moet liggen. België heeft nu beloofd om voor het einde van dit jaar aan de beruchte 3 procentregel te voldoen. Verder zal het land ook “het structurele tekort in 2014 terugbrengen tot maximaal 1,2 procent van het bbp”, schrijft De Standaard. Maar, licht de krant toe, dit tekort is vorig jaar hoger uitgevallen dan verwacht en daarom:

zal België extra moeten besparen in het verkiezingsjaar 2014. Dat is de prijs om vandaag te ontsnappen aan de Europese boete.

Volgens de voorjaarsprognoses van de Europese Commissie zal het begrotingstekort van Malta in 2013 pieken op 3,7 procent, “1 procent méér dan de herziene verwachting van de Maltese regering van 2,7 procent, die na de laatste verkiezingen werd aangekondigd”, schrijft The Malta Independent.

Brussel zal “Malta daarom gedurende twee jaar onder buitengewoon begrotingstoezicht plaatsen”, aldus het dagblad, dat minister van Financiën Edward Scicluna citeert. De krant voegt toe:

De minister heeft naar eigen zeggen geprobeerd de Commissie op andere gedachten te brengen door te betogen dat het land maandenlang in een verkiezingsstrijd was verwikkeld, waardoor de belastinginkomsten lager zijn uitgevallen. Hij verklaarde dat de Commissie zijn argumenten terzijde heeft geschoven, omdat verkiezingen niet tellen als een 'tijdelijke economische schok', zoals gedefinieerd in het EU-verdrag.

Hoewel het Italiaanse begrotingstekort nog steeds boven de 3 procent van het bbp uitkomt, zet de Europese Commissie op 29 mei de procedure stop die in 2009 werd gestart tegen het buitensporige tekort.

Brussel legt zich neer bij de regeringsbelofte dat het de begrotingsregel zal respecteren, want “Italië verwerpen zou een verkeerd politiek signaal afgeven”. Dat vertelt een insider in La Stampa, die toevoegt dat Rome profiteert van de “huidige stemming van algemene flexibiliteit binnen de EU”.

De regering beschikt nu over 12 miljard euro aan nationale fondsen om economische groei aan te wakkeren en banen te scheppen. De eis van Brussel is wel dat het land investeert in arbeidsflexibiliteit en overheidsmodernisering en dat het de bureaucratie vereenvoudigt.

De Italiaanse premier, Enrico Letta, benadrukt dat het goede nieuws de donkere wolken die boven de rampzalige financiële situatie van het land hangen, niet doet verdwijnen. In 2014 zal naar verwachting de overheidsschuld oplopen tot 132,2 procent van het bbp.

“Je kunt het zo hard proberen als je wilt, maar de nieuwe bankbiljetten van vijf euro die op 2 mei zijn geïntroduceerd, worden niet geaccepteerd door automaten”, onthult La Repubblica. Verslaggevers van het Italiaanse dagblad hebben in tien Italiaanse steden getracht het nieuwe 5-eurobiljet uit de Europa-serie in machines te gebruiken die kaartjes, consumentengoederen en andere zaken verkopen en ontdekten dat de meeste automaten ze niet onderscheidden van vals geld.

De nieuwe bankbiljetten, legt La Repubblica uit, verschillen niet alleen qua uiterlijk van de oude, maar ook wat betreft het optische leesstreepje. Als gevolg daarvan moet van ruim honderdduizend machines in Italië de software up to date worden gebracht, waardoor de eigenaren te maken krijgen met kosten van 100 tot 500 euro per automaat. Omdat veel modellen verouderd zijn moeten ze vervangen worden door nieuwe, tegen een prijskaartje van zesduizend euro per stuk.

De voorzitter van de tabaksdetailhandelaren legt aan het dagblad uit:

Om de zaken er nog erger op te maken […] worden de nieuwe bankbiljetten niet vervaardigd in één enkele fabriek. De aanvuling van de biljetten is vertraagd om te voorkomen dat er kleine verschillen ontstaan, waardoor ze sowieso onleesbaar zouden worden. En als de nieuwe biljetten van tien en twintig euro worden geïntroduceerd, zullen we weer helemaal opnieuw moeten beginnen.

Maar de chaos rond de bankbiljetten is minimaal in vergelijking met wat er zou gebeuren als ook de munten een nieuw uiterlijk zouden krijgen, zegt de voorzitter:

Tweeëneenhalf miljoen machines werken alleen maar met munten. Als die vervangen worden, is er pas echt sprake van een ramp.

In een interview met Bild am Sonntag heeft de voorzitter van de Bundesbank, Jens Weidmann, “het aarzelende beleid voor economische stimulatie van de Europese Centrale Bank flink bekritiseerd”, schrijft La Vanguardia.

Weidmann vindt dat de ECB en Frankrijk “achterover zijn gaan leunen in hun strijd de crisis aan te pakken”. Hij bekritiseert met name de verlaging van de rentes van de ECB en de extra tijd die Brussel Frankrijk heeft toegekend om aan de begrotingseisen te voldoen.

Tegelijkertijd, zo schrijft de Spaanse krant, heeft de Spaanse premier Mariano Rajoy“een offensief ingezet”. Hij bereidt een bijeenkomst voor, die op 5 juni in Brussel moet plaatsvinden, om de Europese Commissie te overtuigen van de gegrondheid van de Spaanse hervormingen.

Het Europees Parlement wil dat als de bankenunie wordt ingevoerd, spaartegoeden van boven de honderdduizend euro (voornamelijk in handen van bedrijven) een grotere bescherming genieten.

Jornal de Negócios schrijft dat het idee achter het plan is dat bij de redding van een bank eerst een beroep wordt gedaan op de obligatiehouders om een bijdrage te leveren en dat rekeninghouders “pas in laatste instantie worden gedwongen” mee te betalen.

Het Europees Parlement zal onderhandelingen hierover met de Europese Raad, waar nu alleen overstemming is over garanties voor spaartegoeden tot 100.000 euro, starten.

“Spanje ligt onder het vergrootglas van de Europese Unie”, schrijft de Catalaanse krant. De Spaanse regering wil de economische hervormingen snel doorvoeren om zo te voorkomen dat het land onder een nieuw reguleringssysteem van de Europese Commissie gaat vallen.

“De procedure voor macro-economische onevenwichtigheden” van de EU is bedoeld om het gebrek aan concurrentievermogen en de overbelasting van het bankensysteem, dat heeft geleid tot de schuldencrisis, aan te pakken.

De procedure zou voor Spanje een reeks nieuwe hervormingen inhouden waarvan de vooruitgang zou worden gecontroleerd door Europese deskundigen. Het besluit over de nieuwe regels voor Madrid zal op 29 mei worden genomen.

Duitse ambtenaren hebben het Europese bezuinigingsbeleid en de belastingverhogingen –de twee favoriete economische instrumenten van de trojka – bekritiseerd en de Europese Commissie ervan beschuldigd onbekwaam en rigide te zijn, schrijft Público.

“Berlijn meent dat belastingverhogingen een vergissing zijn omdat ze een straf vormen voor bevolkingen in moeilijkheden en de economische groei belemmeren”, schrijft de Portugese krant, zonder zijn bronnen te openbaren.

“De irritatie van Berlijn” is vooral gericht op de Europese Commissie en voorzitter José Manuel Barroso. Paradoxaal, vindt de krant, want “de meeste bezuinigingsmaatregelen die noodlijdende landen moeten doorvoeren is vastgelegd in de reddingsplannen die impliciet in Brussel zijn gepresenteerd op verzoek van Duitsland”.

De Finse overheid heeft op 14 mei, op last van het Hoge Administratieve Hof, de overeenkomst voor de lening aan Griekenland in 2012 openbaar gemaakt. De politieke partij Echte Finnen en diverse media hadden bij het Hof het verzoek ingediend de inhoud van de overeenkomst te openbaren. Volgens de Finse minister van Financiën, Jutta Urpilainen, hadden de Grieken de voorwaarden liever “geheim willen houden”.

In de overeenkomst staat dat de regering in Athene akkoord is gegaan met het geven van financiële garanties in ruil voor een lening in het kader van het internationale reddingsplan voor Griekenland.

Uit de documenten blijkt dat Finland en Griekenland drie bankrekeningen hebben geopend waarop geld en schuldbewijzen als garantie zijn gestort.

Dagblad Helsingin Sanomat is tevreden met deze “verwachte en belangrijke” beslissing:

Hierdoor kan het transparantiebeleid en de ruimst mogelijke interpretatie van het beginsel van openbaarheid van bestuur worden versterkt. Het volk heeft recht op informatie over alle documenten die de overheid betreffen. […] Het helpen van de zwakke landen in de eurozone is begrijpelijkerwijs een lastige en controversiële kwestie in Finland. Het vertrouwen in de beslissingen van de politici tijdens de eurocrisis is door de onnodige geheimhouding van documenten alleen maar afgenomen.

Tijdens de eurocrisis heeft Finland als enige lidstaat om garanties gevraagd van de landen in moeilijkheden als tegenprestatie voor financiële hulp. De overeenkomst met Griekenland stond model voor het akkoord met Spanje in juli vorig jaar.

“Britse en Amerikaanse speculatieve beleggingsfondsen gokken op het herstel van de Griekse economie”, legt Der Standard uit. De krant wijst erop dat:

Hedgefondsen weer investeren in bankenaandelen en bedrijfsobligaties om te profiteren van het hogere rendement dat zij nu bieden.

Sinds juni 2012 heeft de speculatie op staatsleningen de fondsen ook honderden miljoen euro's opgeleverd, schrijft de krant.

“De ministers van Financiën van de eurozone zijn op 13 mei akkoord gegaan om een dubbele hulptranche ter waarde van 7,5 miljard toe te kennen” aan Griekenland, meldt Kathimerini.

“De eerste tranche van 4,2 miljard euro zal op 17 mei worden overmaakt. De tweede in juni”, schrijft de Griekse krant die uitlegt dat aan de uitbetaling wel voorwaarden zijn verbonden. Zo moet het systeem van belastinginning worden hervormd, moeten een aantal beroepen worden geliberaliseerd en wil de eurogroep een reorganisatie van de Griekse overheidsdiensten.

De krant schrijft verder dat “de Europese Commissie meent dat de doelstellingen voor het overheidstekort in 2013 en in 2014 zullen worden gehaald, maar dat er voor 2015 en 2016 extra bezuinigingen van 7,6 miljard nodig zullen zijn.”

De eurogroep heeft op 13 mei de uitgave van een hulptranche ter waarde van 3 miljard euro goedgekeurd.

Twee miljard euro is meteen dezelfde dag overgemaakt, de overgebleven miljard euro zal de regering eind juni in schatkistpromesses ontvangen. De overmaking vormt onderdeel van het reddingsplan dat Cyprus in maart met de trojka (ECB, EU en IMF) overeen is gekomen.

In ruil voor de tranche hebben de ministers van Financiën van de eurozone, zo schrijft Phileleftheros, om “een actieplan” voor de “netelige witwaskwestie” gevraagd van de trojka en de regering in Nicosia. Ook hebben zij geëist dat de afspraken die de regering met zijn schuldeisers is overeengekomen, snel zullen worden uitgevoerd.

De ministers van Financiën van de eurogroep zullen waarschijnlijk tijdens hun bijeenkomst vandaag in Brussel de eerste tranche van de noodhulp ter waarde van drie miljard voor Cyprus deblokkeren. “Twee miljard euro zal half mei worden overgemaakt, het laatste deel eind juni”, verduidelijkt Politis.

De krant schrijft dat van de tien miljard van het reddingsplan dat is opgesteld met de trojka van internationale geldschieters (EU, ECB en IMF) “9 miljard afkomstig zal zijn van het Europees Stabiliteitsmechanisme en een miljard van het Internationaal Monetaire Fonds”. Het IMF moet “zijn bijdrage aan het hulpprogramma op 15 mei nog bespreken en goedkeuren”.

“De eurogroep zal ook het rapport over het witwassen van geld op Cyprus bestuderen”, schrijft de krant die daaraan toevoegt dat

Finland en Slowakije willen dat aan de uitbetaling van de tranche extra voorwaarden worden verbonden die het witwassen door de Cypriotische banken betreffen.

De Spaanse en Italiaanse premiers, Mariano Rajoy en Enrico Letta, hebben tijdens hun ontmoeting gisteren in Madrid besloten “druk uit te oefenen” om ervoor te zorgen dat de EU tijdens de Europese top in juni een plan voor werkgelegenheid voor jongeren goedkeurt.

De regeringsleiders vestigden ook de aandacht op de noodzaak van een nieuw beleid ter bestrijding van het in heel Europa groeiende populisme en euroscepticisme.

Volgens La Vanguardia “is het Spaans-Italiaanse front nog steeds springlevend” en zal het de noordelijke landen en bondskanselier Merkel onder druk zetten om de maatregelen waarover tijdens de top in Rome van juni vorig jaar besloten was, in werking te stellen. Ook willen beide landen dat er verdere stappen worden ondernomen om tot een banken- en begrotingsunie te komen.

De Spaanse premier “Rajoy en de nieuwe Italiaanse premier [Enrico Letta] streven naar een Europees pact om economische groei te stimuleren”, schrijft El Periódico.

In het kader van zijn Europese tournee is Letta vandaag op bezoek in Madrid. Vorige week was hij ook al in Berlijn, Parijs en Brussel waar hij te kennen gaf een sterk anti-bezuinigingsfront op te willen zetten.

Vandaag presenteert de Spaanse premier in het parlement zijn nieuwe bezuinigingsmaatregelen.

In een exclusief interview met de Franse zakenkrant Les Echos reageert de Duitse minister van Financiën, Wolfgang Schäuble, op de beslissing van Brussel om Parijs twee jaar extra te geven om het begrotingstekort te verlagen tot 3 procent.

Schäuble benadrukt dat “Frankrijk en Duitsland een bijzondere taak hebben” binnen Europa en dat de Europese Commissie daarom aan het extra tijdsbestek “duidelijke verplichtingen voor de noodzakelijke hervormingen” heeft gebonden.

In het interview reageert de Duitse minister ook op de polemiek die eind april ontstond toen in de pers uitlekte dat de Franse Socialistische Partij in een intern document bondskanselier Merkel had omschreven als de “bondskanselier van de bezuinigingen”:

In plaats van oplossingen te zoeken op de huidige problemen, gaan sommige politici liever op zoek naar zondebokken. Dat zie je ook in Duitsland. Maar wat uiteindelijk geldt, is wat de regeringen en de burgers zeggen. En beide regeringen hebben duidelijk gemaakt dat zij veel waarde hechten aan de Frans-Duitse vriendschap.

De ECB heeft op 2 mei haar referentierente verlaagd van 0,75 naar 0,5 procent, “een nieuwe recorddaling”, aldus Die Presse. Het Oostenrijkse dagblad voegt toe dat de voorzitter van de ECB, Mario Draghi, “nieuwe verlagingen niet uitsluit”.

Volgens de krant uit Wenen is deze maatregel goed voor de banken uit de eurozone, omdat zij “zeker nog een jaar lang de mogelijkheid hebben om op aantrekkelijke voorwaarden zoveel geld te lenen van de ECB als ze maar willen”.

De grote verliezers zijn volgens Die Presse de spaarders. De krant licht toe:

De historisch lage rentevoeten hebben rampzalige gevolgen voor de spaarders. Gezien de inflatie en de vermogenswinstbelasting is sparen sinds langere tijd een verliezende zaak geworden. In Oostenrijk hebben spaarders vanwege de negatieve reële rentes 10 miljard euro verloren tussen 2010 en 2012.

Mario Draghi, de voorzitter van de Europese Centrale Bank (ECB), heeft gisteren een renteverlaging van 0,25 procent aangekondigd. De rentevoet, die 0,75 procent bedroeg, komt nu uit op een historisch laag niveau van 0,5 procent. Maar deze maatregel “is niet voldoende voor Spanje om weer tot economische groei te komen”, meent El Periódico.

Het Spaanse dagblad geeft toe dat de verlaging een noodzakelijke stimulering is, maar dat het onvoldoende is om “kredietverlening voor [Spaanse] kleine en middelgrote bedrijven te vereenvoudigen”, hetgeen noodzakelijk is om de economie weer aan te zwengelen.

De ECB heeft ook aangekondigd dat banken nog steeds en in ieder geval tot en met juli 2014 ongelimiteerd bij de ECB kunnen lenen.

Het Cypriotische parlement moet vandaag met een krappe meerderheid het memorandum van de trojka (EU-ECB-IMF) en de daaraan gebonden lening van 10 miljard euro goedkeuren. Dat is de voorwaarde die nodig is om binnen enkele dagen de beloofde financiële noodhulp uitbetaald te krijgen.

Alleen de Democratische Coalitie van president Nicos Anastasiades, de Democratische Partij en de Europese Partij, goed voor ruim 29 van de 56 zetels in het parlement, zullen waarschijnlijk voor de tekst stemmen.

Nu de mogelijkheid om uit de eurozone te stappen, zoals de Communistische Partij zou willen, van de baan is geschoven, “is dit de enige optie die Cyprus nog heeft”, schrijft Politis.

Het Internationaal Monetaire Fonds meent dat “epicentrum” van de crisis nog steeds wordt gevormd door de eurozone. Dat blijkt uit zijn prognose voor de wereldeconomie in 2013. Dit jaar zal het bbp van de eurozone met 0,2 procent dalen.

Het IMF dat deze week zijn voorjaarsbijeenkomst organiseert, meent dat de Verenigde Staten en de opkomende landen uit de crisis komen, maar dat Europa nog steeds te maken heeft met belangrijke obstakels zoals een liquiditeitsprobleem en het langzame proces van de oprichting van de bankenunie.

Japan wordt ook genoemd in het lijstje van landen met een zwakke groei. Er is wel een “groot verschil” met Europa, schrijft de krant: “De Japanse overheid heeft onlangs een progressief groeiplan in werking gesteld”, terwijl in Europa de bezuinigingen leidend zijn.

De bankenunie, zo gewenst door 27 lidstaten om een nieuwe schuldencrisis te voorkomen, loopt mogelijk opnieuw vertraging op. De regering in Berlijn zou twijfels hebben bij het project. Volgens bronnen rondom de Europese Commissie heeft “Duitsland opnieuw het akkoord met de Europese Raad, Commissie en Parlement van afgelopen maart over de oprichting van een unieke financiële toezichthouder opengebroken”, zo schrijft Expansion. Het onderwerp zal tijdens de bijeenkomst in Dublin van de eurogroep en de Ecofin op 12 en 13 april besproken worden. De financieel-economische krant meent dat:

Berlijn ongerust is omdat in de uiteindelijke tekst geen duidelijk onderscheid wordt gemaakt tussen het monetaire beleid en het financiële toezicht van de Europese Centrale Bank.

Op zijn vroegst zal nu het Europese Parlement in mei zijn goedkeuring over de wetgeving kunnen geven. Hierdoor wordt ook de mogelijkheid tot directe herkapitalisatie van banken, cruciaal voor de regering in Madrid, door het Europees Stabiliteitsmechanisme vertraagt. De krant schrijft verder dat een aantal parlementariërs:

hun zorgen hebben uitgesproken. Want deze affaire kan andere landen er toe zetten ook opnieuw te willen onderhandelen over punten die zij te controversieel vinden.

Aan de vooravond van de top van de eurogroep, die op 12 en 13 april in Dublin wordt gehouden, en die onder meer in het teken staat van de afronding van het reddingsplan voor Cyprus, heeft de Cypriotische president een brief gestuurd naar de Europese Commissaris Oli Rehn (Economische en Monetaire Zaken) met een verzoek om extra financiële steun.

De 17 miljard euro uit het reddingsplan, dat op 25 maart door de EU, de ECB en het IMF werd aangenomen, blijkt onvoldoende te zijn om het Cypriotische tekort op te vullen. En dat ondanks de strenge maatregelen die het eiland doorvoert.

Cyprus heeft nu 23 miljard euro nodig waarvan 13 miljard door de regering zelf moet worden opgehoest.

In het gisteren gepubliceerde rapport over macro-economische onevenwichtigheden benadrukt de Europese Commissie “het verlies aan concurrentievermogen van Italië alsmede de hoge overheidsschuld” van het land. De Commissie waarschuwt ook dat door de zwakke bankensector besmettingsgevaar nog steeds op de loer ligt.

De financiële markten lijken hier echter niet bezorgd om te zijn, merkt Corriere della Sera op. De Italiaanse krant verwijst naar de veiling van staatsobligaties die gisteren 11 miljard euro opleverde en de beurs van Milaan die gisteren 3 procent hoger sloot dan bij opening.

Ook voert de krant aan dat het de vertrekkende regering van Mario Monti gelukt is om er ondanks de politieke impasse een wet doorheen te sluizen over economische groei, waarbij Monti toelichtte dat “de Italiaanse overheidsfinanciën zich weer op een houdbaar pad bevinden”.

Volgens een gisteren verschenen rapport van de Europese Commissie over de economieën van de eurolanden, loopt Malta momenteel niet het gevaar van een bankencrisis zoals die op Cyprus.

“De voornaamste zorgen lijken te komen van de snel groeiende onroerendgoedmarkt en de grote bankleningen waar die markt op berust”, schrijft The Times of Malta.

Het dagblad voegt toe dat volgens de Commissie:

[…] de staatschuld in 2011 70,4 procent van het bbp bedroeg, terwijl die 60,9 procent was tijdens de invoering van de euro in 2008. De Commissie prijst de vooruitgang van de afgelopen jaren om de schuld terug te dringen, maar hamert op de noodzaak van snelle hervormingen in de zorg en op het gebied van pensioenen. Deze bedreigen namelijk op de lange termijn de overheidsfinanciën van Malta.

Slovenië is mogelijk, zoals al maanden wordt gevreesd, na Cyprus het volgende slachtoffer van de bankencrisis. De situatie van de Sloveense banken is zorgelijk, maar de “OESO en de Europese Commissie zijn optimistisch” over de capaciteiten van de regering in Ljubljana om de kwestie op te lossen. “En dat ondanks een verwachte krimp van 2,1 procent in 2013”, aldus Večer. De Sloveense krant schrijft verder dat uit het gisteren door de OESO gepresenteerde rapport over Slovenië blijkt dat:

Slovenië geen noodhulp van de eurozone nodig heeft, maar dat er te zijner tijd wel structurele hervormingen moeten worden doorgevoerd. […] In het eerste rapport uit 2011 hamerde de organisatie nog op een hervorming van het onderwijs, deze keer gaat het om het Sloveense bankensysteem en de hervorming van de verzorgingsstaat.

Financial Times is er minder gerust op en maakt de vergelijking met Cyprus:

Net zoals in het geval van Cyprus zijn de problemen van Slovenië veroorzaakt door een wankele bankensector. Het voormalige communistische land heeft nooit helemaal zijn banken geprivatiseerd. Zij hebben buitensporige risico’s genomen en een voorkeursbehandeling gegeven aan staatsbedrijven. De recessie heeft nu de grenzen van de warme banden tussen de politiek en de banken aan het licht gebracht. De portfolio van de banken bestaat voor 14 procent uit giftige leningen, dat gelijk staat aan een bedrag van 7 miljard euro. […] Premier Alenka Bratušek blijft er op aandringen dat de vergelijking met Cyprus niet op gaat. Ze heeft gelijk: de Sloveense bankensector is 1,4 keer zo groot als het bbp van het land. […] In Cyprus was dat 7 keer het bbp. De schuld van Slovenië is hoog, maar lang niet zo dramatisch als die van Cyprus.

In de serie “kleine economieën die geraakt zijn door de crisis”, zoals Malta, Letland et Luxemburg, is volgens de Zwitserse krant Le Temps “Slovenië het meest urgente geval”:

In het kielzog van de Cypriotische crisis is op 28 maart de rente op Sloveense staatsobligaties opgelopen naar bijna 7 procent. Het land heeft tussen nu en juni 1 miljard euro nodig om zijn schuldeisers af te kunnen betalen. […] Onder leiding van Alenka Bratušek pakt de nieuwe regering het bankenprobleem grondig aan. Er is een herkapitalisatie van de banken aangekondigd en de oprichting van een bad bank, die operationeel kan zijn in juni, waar de giftige leningen met een waarde van 7 miljard euro kunnen worden ondergebracht.

“Maatregelen tegen belastingparadijzen en belastingontduiking staan op de agenda. Van Oostenrijk wordt verwacht dat het dezelfde lijn zal kiezen als Zwitserland en Luxemburg. De Luxemburgse minister van Financiën heeft verklaard dat er concessies zullen worden gedaan. Oostenrijk zou moeten deelnemen aan gesprekken over het bankgeheim”, heeft de Oostenrijkse bondskanselier Werner Faymann tegen het dagblad gezegd.

De Europese druk op Oostenrijk met betrekking tot deze kwestie heeft “geleid tot zeer geladen discussies in het land”, aldus Die Presse.

De verklaring van Faymann is in directe tegenspraak met uitspraken die een paar dagen geleden werden gedaan door minister van Financiën Maria Fekter. Zij zei dat Oostenrijk “geen centimeter zou wijken” inzake de kwestie van het bankgeheim.

De Cyprioten stonden gisteren in alle rust in de rij om geld op te halen. De Cypriotische banken zijn twaalf dagen gesloten geweest uit angst voor een bankrun en incidenten.

“In de rijen heerste een sfeer van waardigheid, kalmte, geduld, zelfvertrouwen en hoop. In de rijen heerste gisteren een sfeer van kracht, goedheid en vertrouwen”, schrijft Politis met trots.

Het Cypriotische dagblad betreurt dat “een mooi eiland en een echt volk het nooit gelukt is leiders te hebben die hen vertegenwoordigden en zich daadwerkelijk voor hen sterk maken”.

Met het oog op het reddingsplan voor Cyprus oordeelt Die Presse dat "de Europese weg moeilijk, pijnlijk en chaotisch is”, maar dat er toch reden is tot “een beetje optimisme, want de euro functioneert”.

Zo is bijvoorbeeld het tekort van de eurolanden gedaald van 4,5 procent van het bbp in 2009 naar ongeveer 2,1 procent in 2012. In de zoektocht naar middelen om uit de crisis te komen, begint de EU haar weg te vinden:

Waar oud-regeringsleiders in Italië, Griekenland en Cyprus eenvoudig het model volgden van de “onzichtbare onteigening”, zien de huidige politieke leiders zich nu gedwongen de fouten van hun voorgangers toe te geven en (pijnlijke) hervormingen door te voeren. De eenheidsmunt […] laat de burgers de fouten zien die politiek elites hebben begaan.

Vandaag gaan de Cypriotische banken om 12.00 uur lokale tijd weer open nadat ze twaalf dagen gesloten zijn geweest vanwege het omstreden akkoord voor noodsteun om de economie van het eiland er weer bovenop te helpen.

Volgens Politis zijn er “speciale veiligheidsmaatregelen getroffen om een bankrun te voorkomen”. Het Cypriotische dagblad licht toe:

Vanwege de buitengewone omstandigheden waar de bankensector mee te maken heeft, zijn er tijdelijke maatregelen van kracht om de kapitaalstroom van de Republiek in goede banen te leiden. […] Alle betalingen en transacties die sinds 15 maart geautoriseerd zijn, worden gehandhaafd en cheques worden niet geaccepteerd. Iedere klant kan per dag 300 euro contant geld opnemen bij zijn bank.

"Zakenlieden en Russische spaarders zoeken een nieuw opstapje naar de eurozone. Letland is daarvoor bij uitstek een geschikte kandidaat", schrijft Martin Ehl in Hospodářské noviny. Hij wijst erop dat dit Baltische land, dat op 1 januari 2014 tot de eurozone toetreedt, "bekendstaat om zijn grote Russische minderheid [27 procent van de bevolking] en zijn dynamische banken. Letland is een soort Zwitserland in dit gebied dat vroeger tot de Sovjet-Unie behoorde".

De politiek analist betoogt verder:

De tegoeden van niet-ingezetenen bedragen 10 miljard euro, wat neerkomt op 60 procent van alle tegoeden. Dit percentage is even hoog als in Zwitserland. Dankzij de hervormingen die na de crisis van 2009 zijn doorgevoerd, is de bankensector minder belangrijk geworden in de Letse economie en bovendien is (in tegenstelling tot in Cyprus) het toezicht op de banken verscherpt. […] Uit niet-officiële bronnen is vernomen dat enkele transacties vanuit Cyprus reeds zijn geweigerd op basis van de bestaande regelgeving tegen het witwassen van geld.

Om de mensen gerust te stellen die vrezen dat Letland hetzelfde lot als Cyprus is beschoren, heeft de Letse premier Valdis Dombrovskis daags na het akkoord over het reddingsplan voor Cyprus het volgende op Twitter geschreven: "Letland gaat niet proberen Cypriotische tegoeden aan te trekken. Wij beschouwen dergelijke transacties met buitenlandse economieën als zeer riskant en daarom zijn zij aan strikte regels gebonden."

En toch, zo voegt Ehl eraan toe, "zal Letland in de ogen van de spaarders en Russische oligarchen een grotere rol gaan spelen als financiële toegangspoort tot de Europese Unie. Immers, als het land eenmaal lid is van de eurozone, zal het tot de harde kern daarvan gaan behoren, in tegenstelling tot de Middellandse Zeelanden die door de crisis zijn getroffen."

De reddingsoperatie van 10 miljard euro die is overeengekomen met Cyprus vormt een “keerpunt” in de manier waarop de eurozone noodlijdende banken te hulp schiet, schrijft Financial Times daags na het interview met de voorzitter van de eurogroep, Jeroen Dijsselbloem. De uitspraken die Dijsselbloem gisteren deed over het noodplan voor Cyprus zorgden voor veel onrust in de hele eurozone.

FT citeert de woorden van Dijsselbloem: “De Europese leiders hebben nu afgesproken de risico’s van de financiering van noodlijdende banken te verplaatsen van de belastingbetaler naar privé-investeerders”.

Een van de gevolgen van het akkoord om de Cypriotische economie te redden is dat “Cyprus voor altijd zijn leidende rol kan verliezen in het offshore-bankieren”, schrijft Nezavissimaïa Gazeta.

De afwaardering van 30 tot 50 procent van spaartegoeden boven een ton bij de Bank of Cyprus “zal een groot aantal Russen raken”, aldus de Russische krant.

Terwijl premier Medvedev gisteren verklaarde dat op Cyprus “de diefstal doorgaat”, vroeg president Poetin zijn regering om te onderhandelen over de herstructurering van een lening van 25 miljard euro die Moskou in 2011 aan Cyprus verstrekte.

El Mundo haalt hard uit naar de voorzitter van de eurogroep, Jeroen Dijsselbloem. Met het steunpakket voor Cyprus zou hij volgens de Spaanse krant de ineenstorting van de Europese markten gisteren hebben veroorzaakt evenals de omhoog geschoten risicopremie voor landen zoals Spanje en Italië.

In een interview met Reuters en Financial Times verklaarde Dijsselbloem dat het voorbeeld van Cyprus, waar spaartegoeden boven een ton deels afgeschreven worden, in de toekomst ook toegepast kan worden op andere Europese landen die om financiële steun vragen. Later kwam hij terug op deze uitspraak.

Volgens El Mundo heeft Dijsselbloem hiermee een “dodelijk signaal” afgegeven, namelijk dat spaarders in de eurozone niet meer zeker zijn van hun tegoeden. De krant beschuldigt de Nederlander ervan dezelfde weg te volgen als bondskanselier Merkel.

“De EU-ministers van Financiën komen met miljardensteun. De eilandstaat kort radicaal banktegoeden boven 100.000 euro”, schrijft Die Tageszeitung over het steunplan voor Cyprus waar de eurogroep gisteren mee akkoord is gegaan.

Het Duitse dagblad schrijft ook dat “de opleving van de eenheidsmunt van korte duur zal zijn. Op de lange termijn zal de euro een elementair gebrek aan vertrouwen moeten verduren”.

In een commentaar schrijft de hoofdredactie van TAZ: “De monetaire unie is reeds onderdeel van de geschiedenis”. Omdat banktegoeden minder zeker zijn in noodlijdende landen dan in Duitsland of Nederland, kan gesteld worden dat “we officieel een euro hebben, maar dat er in feit 17 verschillende euro’s bestaan”.

Het steunplan, waar de trojka (EU-ECB-IMF) en Cyprus gisteren een akkoord over hebben bereikt, bestaat onder meer in de opheffing van de Laiki Bank. De schulden van deze bank, de tweede van eiland, zullen overgenomen worden door de Bank of Cyprus, de grootste van het eiland. De 9,2 miljard euro die Laiki reeds heeft ontvangen van de ECB moet wel gewoon terugbetaald worden, waarschijnlijk dus door de Bank of Cyprus.

De Cypriotische krant meldt verder dat de banken op het eiland niet voor 28 maart opengaan. Sinds 16 maart zijn alle banken gesloten om een bankrun te voorkomen. Verder hebben banken een limiet gesteld van 100 tot 200 euro aan bedragen die klanten per dag uit de automaat kunnen halen.