Op grond van een nieuw wetsvoorstel van de Poolse regering “zullen Polen van 35 of jonger op aanzienlijke staatssteun kunnen rekenen als ze hun eerste appartement of huis kopen”, meldt Gazeta Wyborcza.

De regering is bereid 10 procent van de uiteindelijke prijs te betalen in het geval van kinderloze echtparen en alleenstaanden. Mensen met kinderen kunnen rekenen op een subsidie van 15 procent.

Het wetsvoorstel, dat nog in het Poolse parlement moet worden behandeld, kan vanaf 2014 van kracht worden, aldus het dagblad. Volgens een analyse van Home Broker woont 41,2 procent van de Polen in wat de Europese Unie overvolle woningen noemt.

De Italiaanse huizenmarkt heeft in 2012 zijn zwaarste inzinking in 28 jaar beleefd. Er vonden 150.000 minder transacties plaats dan in 2011.

De paradox, zo merkt Corriere della Sera op, is dat “hoewel de huizen nu minder waard zijn, het kopen ervan duurder is geworden”. Dat komt doordat noodlijdende banken minder leningen ter beschikking stellen en verkopers meer geld vragen.

In Italië ligt het huizenbezit boven het gemiddelde van huizenbezitters in de Europese Unie.

De stijgende werkloosheid duidt erop dat de crisis op de huizenmarkt niet snel voorbij zal zijn. Gisteren stak een man zichzelf in brand, uit protest tegen het feit dat zijn huis werd geveild, omdat hij niet in staat was een schuld van 10 duizend euro af te betalen.

Volgens drie op de vier Europeanen "moet wat de crisis betreft het ergste nog komen". Zo vat El País de uitkomsten samen van een peiling die meerdere Europese kranten vandaag hebben gepubliceerd. Deze enquête werd in april in zes landen (Duitsland, Spanje, Frankrijk, Polen, Italië en het Verenigd Koninkrijk) gehouden. De resultaten ervan zijn in sommige opzichten verrassend, aldus het dagblad:

Paradoxaal genoeg zijn de Spanjaarden het meest optimistisch: 40 procent van de ondervraagden denkt dat de situatie binnen een jaar zal verbeteren, 60 procent denkt van niet.

"Dat is de enige bemoedigende uitkomst voor Spanje", stelt El País, aangezien de Spanjaarden de hervormingen en bezuinigingsmaatregelen "het meest wantrouwen": 76 procent denkt dat dit beleid een negatieve uitwerking op de economie en de samenleving zal hebben. Zij worden gevolgd door de Italianen, van wie 71 procent zich hier tegen uitspreekt:

Meer dan de helft van de Europeanen is het eens met deze stelling, waarbij vraagtekens worden gezet bij de positieve effecten van de veranderingen die in de toekomst naar verwachting zullen plaatsvinden. Alleen de Polen zijn in meerderheid vóór [bezuinigingen, red.], namelijk 76 procent.

Maar het meest pessimistische geluid komt uit Frankrijk, constateert Le Monde.

Gemiddeld denkt 92 procent van de Europeanen negatief over de toekomst van hun land of van hun medeburgers. In Frankrijk ziet 97 procent van de huishoudens de toekomst somber in. [...] Van de Fransen gelooft 85 procent dat het in het komende jaar alleen maar erger wordt, tegen 75 procent van de Europeanen.

Het dagblad merkt op dat "de Fransen door deze zwaarmoedige opvattingen een nog sterkere band met de andere Zuid-Europese landen gaan voelen".

Dat betekent niet dat ze Europa radicaal afwijzen: 55 procent van de Fransen is nog steeds bijzonder positief over het EU-lidmaatschap, terwijl 57 procent van de Duitsers het als een handicap beschouwt.

Al is de "gevreesde catastrofe voorlopig nog een spookbeeld dat door het huidige discours wordt aangewakkerd, [...] ze getuigt wel van een angst die niet louter op een conjunctuurcrisis betrekking heeft. [...] De grootste angst van mensen is niet dat zij hun baan verliezen, maar dat ze niet onder waardige omstandigheden oud kunnen worden (47 procent) of niet langer goed voor zichzelf kunnen zorgen (25 procent). “

Tweedehandskleding kopen, met de buren onderling klusjes opknappen of met een groep op vakantie gaan. Dit zijn slechts een paar van de nieuwe gewoonten van “Slowaken die zich niet klein laten krijgen door de crisis, maar ermee leren leven”, kopt Pravda. Het Slowaakse dagblad doet onderzoek naar de gedragsveranderingen die de aanhoudende economische crisis teweeg heeft gebracht, in een land waar bezuinigen herinneringen opwekt aan de armoede uit het socialistische tijdperk. Een sociologe merkt in het artikel van Pravda op:

Sommige mensen blijven dure merken kopen, omdat ze zo nodig moeten laten zien dat ze het zich kunnen permitteren. Maar steeds meer mensen denken er anders over: […] “Alternatief consumeren” komt steeds vaker voor. Toch is deze trend in Slowakije nog altijd veel minder gangbaar dan in de rijkere West-Europese landen.

Het favoriete hulpmiddel van de zuinige Slowaken is internet, waar ze prijzen kunnen vergelijken en kortingssites kunnen vinden. Een vrouwelijke klant vertelt aan Pravda:

Een bezoek aan de kapper en de schoonheidsspecialiste of een vakantiereis doen we alleen nog maar met kortingsbonnen. Voor de aanschaf van nieuwe banden, een verbouwing in huis of de glazenwasser maken we gebruik van kortingssites. Zo kunnen we een paar honderd euro per jaar besparen.

“Als we een demografische ramp willen voorkomen, moeten we meer banen aan vrouwen geven en wat ouderlijke verantwoordelijkheden overdragen aan de vaders”, schrijft de krant.

Om vaders aan te moedigen een meer actieve rol te spelen in de opvoeding van hun kinderen, meent Gazeta Wyborcza dat het tijd is dat er een nieuwe wet voor moeder- en vaderschapsverlof wordt opgesteld. Momenteel kunnen ouders betaald verlof opnemen na de geboorte van hun kind en mogen zij zelf uitmaken hoe deze vrije tijd onderling wordt verdeeld. De krant vindt dat vier weken van dit verlof alleen moeten worden uitbetaald als de vader ook vakantie opneemt.

In Polen is het kindertal per vrouw 1,38 (het Europese gemiddelde is 1,59), terwijl 2,1 tot 2,15 nodig is om het huidige bevolkingsniveau op peil te houden.

“Te weinig vrouwen aan de top in Europa", betreurt La Croix. Ter gelegenheid van de Internationale Vrouwendag maakt het Franse dagblad op deze achtste maart de balans op van de naleving van het gelijkheidsbeginsel door de Europese instellingen:

De Europese instellingen boeken vooruitgang. [...] 35,4 procent van het Europees Parlement bestaat nu uit vrouwen, tegen 16,3 procent in 1979. [Maar, red.] naarmate de verantwoordelijkheid toeneemt, neemt het aantal vrouwen af [...] De situatie in de Europese Comissie is in dit opzicht tekenend. [...] Slechts acht vrouwen bekleden een functie op het hoogste niveau, tegen zesentwintig mannen.

La Croix wijst erop dat de ECB en de drie belangrijkste Europese instellingen (Commissie, Parlement en Raad) worden geleid door mannen, dezelfde die op 10 december naar Oslo zijn afgereisd om namens de EU de Nobelprijs voor de Vrede in ontvangst te nemen.

Voor La Croix zou de gelijkheid tussen mannen en vrouwen "een uitdaging kunnen vormen voor de volgende zittingstijd van het Parlement, na de Europese verkiezingen van 2014".

Niet alleen in Catalonië en Schotland zien we oplevingen van separatisme. De overwinning van de Vlaamse nationalisten van Bart De Wever bij de lokale verkiezingen van 14 oktober  “is meer dan een waarschuwing voor België. Dit is een echte waarschuwing voor heel Europa”, aldus La Tribune. Het Franse financiële dagblad schrijft verder:

Het zou naïef zijn om te denken dat het succes dat deze bewegingen de laatste maanden beleven volledig los zou staan van de turbulente perioden die Europa sinds tweeënhalf jaar doormaakt. Ook al is de schuldencrisis niet de oorzaak, toch kan deze de boel wel versnellen.  In de landen waar de eenheid onder vuur ligt [...], is het de vraag wie de rekening zal betalen en wie de handen uit de mouwen zal steken om deze schuld in te lossen. Met andere woorden, het gaat er niet om tegen de bezuinigingen te strijden, maar juist om bezuinigingen te vermijden en ze aan de anderen [in het land] over te laten.

Zo hebben de Vlamingen het gevoel dat de financiële problemen verband houden met het wanbeheer van de federale regering, schrijft De Standaard. In die context citeert het Vlaamse dagblad Louis Vos, onderzoeker aan de KU Leuven:

Als bovendien blijkt dat het hogere niveau niet goed functioneert – De Wevers bekende verwijt dat de belastingregering van Di Rupo geen meerderheid heeft in Vlaanderen – dan krijg je een verhevigde roep om autonomie.

Financial Times Deutschland schrijft echter dat, hoewel de kwestie van de onafhankelijkheid “begrijpelijk is”, deze “niet het antwoord kan vormen op de problemen waarmee Europa zich vandaag de dag geconfronteerd ziet”. Het Duitse financiële dagblad schrijft namelijk:

Europa is uitsluitend welvarend en veilig geworden door verder te kijken dan de grenzen en nationalisme. Dat geldt ook voor het te boven komen van de bancaire, economische en financiële crises die kleine landen zoals Ierland kopje onder hebben doen gaan. Alleen een brede gemeenschap is in staat om de problemen op te lossen die een staat niet alleen af kan. De separatisten hebben dat heel goed begrepen: de Catalanen zouden zich graag van Spanje willen afscheiden, maar eisen tegelijkertijd financiële steun van Madrid. Maar je kunt natuurlijk niet successen en rijkdommen voor jezelf houden en problemen en kosten afschuiven op de centrale staat of de EU. Europa moet zijn regionale verscheidenheid behouden, zonder iedere keer een onafhankelijke  staat uit te roepen. Dat holt de capaciteiten van Europa om problemen op de lange termijn op te lossen, alleen maar uit.

In de andere landen is de situatie heel anders, zoals La Tribune schrijft, die het voorbeeld van Italië aanhaalt dat ten prooi is gevallen aan “een hercentralisatie [...] die de centrale staat verstevigt ten koste van een fragiel decentralisatieproces.”

De regering Monti, die steunt op de verzwakte positie van de [separatistische partij] Lega Nord, die gebukt gaat onder affaires en diens deelname aan de regering Berlusconi, heeft besloten om terug te komen op de zeer gedecentraliseerde wet van 2001. Mario Monti wil de centrale staat weer meer bevoegdheden geven  om verspilling en corruptie te voorkomen, maar ook om de bezuinigingen beter te beheersen en de overheidsschulden beter te controleren. [...] Door de schuldencrisis hebben de regionale regeringen en de grote afscheidingspartij aan kredietwaardigheid ingeboet.

Bijna 50% van alle eetbare en voedzame eetwaren "gaat verloren bij de verschillende stadia van productie tot de eettafel", meldt El País. Dit komt neer op gemiddeld "een halve kilo per persoon per dag, maar met grote verschillen al naar gelang het land en de sector". De krant citeert uit een onderzoek van de Europese Commissie en meldt dat het Europees Parlement op 19 januari een resolutie heeft aangenomen waarin ze oproept tot maatregelen. De resolutie is niet bindend, maar zou wel een "grote eye-opener" moeten zijn, aldus de krant. Elke jaar verspillen de Europeanen 

per persoon 179 kilo eetbaar en gezond voedsel [...], waarvan het grootste gedeelte verloren gaat in het huishouden, namelijk 42% (waarvan 60% voorkomen kan worden). 39% van de verspilling gebeurt op productieniveau, 14% in de horeca en 5% in de detailhandel.

Aangezien 16 miljoen Europeanen voedselhulp krijgen van hulporganisaties, stelt het Europees Parlement voor om maatregelente nemen zoals "overgebleven voedsel te verdelen onder arme mensen". Andere opties zijn de aanpassing van voedseletiketten (met de uiterste verkoop- en houdbaarheidsdatum) en kortingen op producten die de uiterste verkoopdatum naderen of beschadigd zijn.

“De revolutie van Palikot”, luidt de kop op de cover van het Poolse weekblad Wprost boven een foto van de drie leiders van de Palikot-beweging – oprichter Janusz Palikot, transseksueel Anna Grodzka en homorechtenactivist Robert Biedroń. Het blad publiceert een reportage over deze nieuwe beweging die bij de recente Poolse verkiezingen meer dan 10 procent van de stemmen heeft behaald, waardoor zij de op twee na grootste partij in de Sejm, het Poolse parlement, is geworden. Wprost vraagt zich af of zij “de politiek, de Kerk en de Polen zullen gaan veranderen.”

Alle drie hebben grote politieke ambities. Hun eerste voorstel – de verwijdering van het houten kruis in het parlementsgebouw – heeft al tot opwinding en een stroom van kritiek van de gevestigde partijen geleid. Volgens een opiniepeiling die werd gepubliceerd in dagblad Gazeta Wyborcza hadden de meeste Polen (71%) ook niet veel op met het idee. Maar Janusz Palikot laat zich niet makkelijk uit het veld slaan. In een interview met Wprost laat hij doorschemeren dat het niet zijn doel is een “zomaar een nieuwe politieke partij” in het leven te roepen, maar om “veranderingen door te voeren.” “De Poolse samenleving zal een ongelooflijke transformatie ondergaan, zelfs als we niet aan de regering zullen deelnemen of niets kunnen bewerkstelligen omdat onze voorstellen worden weggestemd. Het zal gaan om een normalisering op gigantische schaal van het anders zijn,” voorspelt Palikot. Hij roept op tot het vergoeden van kunstmatige inseminatie, een duidelijke scheiding tussen kerk en staat, de legalisering van het homohuwelijk, de liberalisering van de abortuswet en de legalisering van marihuana – een boodschap die een opmerkelijk warm onthaal kreeg bij een als conservatief beschouwd electoraat. “Palikot heeft niet alleen ingespeeld op een sterk anti-klerikaal gevoel in de Poolse samenleving, hij surft ook mee op de golf van verandering die vanuit het Westen komt,” concludeert filosoof en columnist Marcin Król. 

"De Kerk gaat ten onder in Europa", kopt de Poolse krant Tygodnik Powszechny, verwijzend naar het bezoek van Benedictus XVI aan Duitsland dat op 22 september van start gaat. De statistieken die het Duitse episcopaat publiceerde spreken boekdelen: in 2010 verlieten 180.000 Duitsers de kerk terwijl er maar 170.000 gedoopt werden. Ook het aantal geroepenen holt achteruit: in 2009 gingen er nog 120 kandidaten naar het seminarie, een jaar later waren dat er nog maar 79. Vergelijkbare trends doen zich voor in landen als Spanje en Ierland, die ooit beschouwd werden als de Europese katholieke voorhoede. "Minder kerkgangers, minder roepingen, minder steun voor de christelijke waarden en een tanende autoriteit van het Vaticaan", schrijft de Poolse krant, die opmerkt dat de misbruikschandalen "de Ierse Kerk van het toneel hebben laten verdwijnen" en veel mensen de Katholieke Kerk de rug hebben laten toekeren. "Kerken op het Oude Continent zullen eraan moeten wennen dat het tijdperk van massale aanhang voorbij is, en dat ze het volk niet langer, hand in hand met de heersers, kunnen bekeren en dopen", stelt priester en theoloog Paul. M. Zulehner.

“Beha's voor meisjes van zeven”, luidt de kop op de voorpagina van de Belfast Telegraph. Het Noord-Ierse dagblad, dat zich zorgen maakt over de “seksualisering van kinderen”, bericht dat een aantal kledingzaken in Belfast “gewatteerde beha's verkoopt om het figuur van meisjes van zeven te 'verbeteren', ondanks bezwaren van groeperingen die zich bekommeren om de rechten van kinderen”. De beha's hebben de toorn gewekt van de Noord-Ierse minister Arlene Foster, “een moeder van drie kinderen van onder de elf”, die het Noord-Ierse parlement heeft opgeroepen “een einde te maken aan deze praktijk”. In buurland Ierland worden inmiddels “setjes van beha's en slipjes voor drie- tot vierjarigen” verkocht. The Telegraph merkt op dat op deze slipjes onder meer de volgende teksten staan: “En je probleem is … ?”, “Ik vraag niet veel, ik wil alleen mijn eigen gang gaan!” en “Het kan mij niet schelen wat je zegt!” Een woordvoerster van het Belfast Feminist Network zegt: “Het verkopen van dit soort producten aan kinderen van onder de tien gaat over het conditioneren van jonge meisjes in de stereotype rollen waar de samenleving hen toe dwingt.”

“Middenklasse zou dakloos kunnen worden”, kopt The Guardian op basis van een rapport van de Britse hulporganisatie Crisis. Het rapport telt 120 pagina’s en wijst op “een direct verband tussen de economische neergang en dakloosheid zodra bezuinigingen op gezondheidszorg en onderwijs en draconische aanpassingen van uitkeringen scheuren veroorzaken in het traditionele vangnet dat verzorgingsstaat heet”, schrijft de krant. Uit het rapport blijkt dat afgelopen jaar 44.160 mensen werden ingedeeld als dakloos en in sociale woningen zijn geplaatst. Dit is een stijging van 10 procent ten opzichte van het jaar ervoor en de eerste toename in bijna tien jaar.

In 2010 werden nog eens 189 duizend mensen (14 procent meer dan in 2009) in tijdelijke onderkomens gehuisvest, zoals kleine hotels en pensions. De hulporganisatie stelt ook een trend vast van “verborgen dakloosheid”, waarbij gezinnen worden gedwongen een kamer te delen in plaats van een flat. Zo worden 630 duizend huishoudens omschreven als “overbevolkt”. In het rapport staat dat “iedere afbreuk van betekenis van het sociale vangnet in het Verenigd Koninkrijk als gevolg van hervormingen door de coalitie het scenario van daklozen in de middenklasse uiteraard dichterbij kan brengen.”

Intussen wordt in Le Monde onthuld dat het aantal inwoners van Frankrijk die onder de armoedegrens leven (945 euro per maand) de afgelopen jaren is gestegen van 7,8 miljoen (13 procent van de bevolking) in 2008 tot 8,2 miljoen in 2009 (13,5 procent). Dit blijkt uit een onderzoek van het Frans Centraal Bureau voor de Statistiek. De krant tekende uit de mond van een hoge vertegenwoordiger van de Franse hulporganisatie Secours Populaire op dat deze trend de laatste twee jaar verergert.

Na China en Noord-Korea krijgt ook Roemenië binnenkort zijn eigen toeristische route die in het teken van het communisme staat. Meer dan twintig jaar na de val van Nicolae Ceauşescu heeft de Roemeense minister van Toerisme aangekondigd om een ‘Propagandaroute’ uit te zetten langs de plaatsen die een stempel hebben gedrukt op het leven van de ‘Conducator’ [de leider, red]. Volgens de minister wordt het initiatief onder meer gerechtvaardigd door het feit dat “de helft van de Roemenen naar de dictator terugverlangt, omdat zij vinden dat zij het onder hem beter hadden.”

“Zelfs na hun dood blijven dictators een grote aantrekkingskracht uitoefenen, maar democratische regeringen passen er wel voor op om niet in de spiraal van postume fascinatie terecht te komen”, meent commentator Sabina Fati in Romania Libera. Zij wijst ook op de hernieuwde aandacht voor dictaturen in andere landen zoals Duitsland of Servië, maar volgens haar “zijn die het gevolg van extreemlinks – zoals de verheerlijking van de Berlijnse Muur – of particuliere ondernemers – zoals de ‘Blauwe Trein’ van Tito”. “Toch is er in Spanje geen enkele minister te vinden die erover peinst om een toeristische route uit te zetten die langs de sporen van Franco leidt”, aldus Fati.

"Vóór echtscheiding", meldt The Times of Malta pontificaal op zijn voorpagina, een dag nadat de resultaten van het referendum bekend zijn gemaakt. Tijdens dit op 28 mei gehouden referendum heeft 52,6 procent van de Maltese kiezers vóór de invoering van scheiding op het eiland gestemd. Het katholieke en conservatieve Malta was het laatste land van de Europese Unie waar scheiden verboden was. De wet staat uitsluitend scheiding van tafel en bed en nietigverklaring van het huwelijk toe, en hertrouwen is alleen mogelijk na een lange, slepende procedure, waardoor Maltezen die willen scheiden hun heil in het buitenland moeten zoeken.

"Met deze uitkomst wordt een bladzijde omgeslagen in de geschiedenis van de Maltese samenleving en in de manier waarop het toenemende probleem van mislukte huwelijken wordt aangepakt", schrijft The Times of Malta in zijn hoofdartikel. "De kiezers hebben niet alleen vóór echtscheiding gestemd, maar hebben ook laten zien dat ze graag met hun tijd mee willen gaan. Het nieuwe Malta is niet moraliserend en benauwend; het is 'cool' en open", luidt het vergelijkbare commentaar van Malta Star. "Alle ogen zijn nu gericht op het parlement. De parlementsleden hebben de taak en de zware verantwoordelijkheid om de wil van het volk om te zetten in een wet waarin de belangrijkste aspecten van het referendum zijn opgenomen, maar ze moeten ook uitkomen op iets waarover nationale consensus bestaat", besluit The Times of Malta, "namelijk het versterken van huwelijk en gezin".