Europa heeft deze kans echter volledig aan zich voorbij laten gaan. Bij de aanvang van de conferentie was al meteen duidelijk dat vooral Washington en Peking, de "G2" van meest vervuilende landen, de eerste viool speelden. Nicolas Sarkozy, Gordon Brown, Angela Merkel en de Deense organisatoren hadden wellicht de beste bedoelingen, maar hebben een solopartij gespeeld in plaats van de Europese handen ineen te slaan. Het Zweedse voorzitterschap van de Europese Unie kon niet op tegen de "G2" en de opkomende landen (Brazilië, India, Zuid-Afrika), en die rol was evenmin weggelegd voor de voorzitter van de Europese Commissie, José Manuel Barroso. Als de voorzitter van de Raad van Europese Unie, Herman Van Rompuy, aanwezig was geweest, had dat waarschijnlijk ook niet veel uitgemaakt.

Wat heeft de bijeenkomst uiteindelijk opgeleverd? Wat het klimaat betreft is er inderhaast een akkoord tot stand gekomen waaraan een kleine groep landen heeft bijgedragen. In de overeenkomst zijn geen langetermijndoelstellingen vastgelegd voor de CO2-uitstoot en de geplande steun waarmee ontwikkelingslanden toegang moeten krijgen tot schone technologieën, is ontoereikend. En bovenal is het akkoord niet bindend voor de landen die het ondertekenen. Volgens het adviesbureau Deloitte is er twaalf dagen lang voor niets meer dan 46.000 ton CO2 uitgestoten.

In politiek opzicht is de belangrijkste economische grootmacht met zijn 600 miljoen burgers, die bereid waren om namens de toekomstige generaties een stap voorwaarts te doen, aan de zijlijn blijven staan. De les die we hieruit kunnen trekken biedt niets nieuws: zolang Europa verdeeld blijft, heeft het op het wereldtoneel niet veel in de melk te brokkelen. Beseffen de Europese leiders dit eigenlijk wel? G.P.A.

Tot nu toe zijn de prestaties van de EU wat betreft de beperking van uitstoot achtenswaardig te noemen, zelfs al wordt deze bereikt door boekhoudkundige trucs, en ook al zijn er enkele landen – Italië en Spanje voorop – die treuzelen. Daarom heeft ze nu de gelegenheid – en de plicht – om zowel bij de onderhandelingen als bij de te nemen verantwoordelijkheden het goede voorbeeld te geven. 

Het milieu is een van de zeldzame gebieden waarover het de Europeanen lukt afspraken te maken, van zich te laten horen en dus de plicht hebben te handelen. Temeer daar de publieke opinie de vereiste offers voor deze uitdaging al lang geleden heeft geaccepteerd, net als de veranderingen in levensstijl en de kosten (met name de belastingen) die deze met zich meebrengen. G.P.A.

Het dagblad laat een foto zien van Connie Hedegaard en Lykke Friis, een academicus die gespecialiseerd is in Europese zaken en Hedegaard zal opvolgen. Politiken is van mening dat de premier, Lars Løkke Rasmussen, blijk geeft van wilskracht op milieugebied: met Friis zet hij een sterke persoonlijkheid op de ministerspost, ondanks het feit dat deze functie na de klimaattop waarschijnlijk zal verdwijnen.

Vertegenwoordigers van Midden-Europese landen zijn ook van mening dat een land als Letland, een land dat hevig onder de crisis te lijden heeft, niet zou moeten opdraaien voor een land als India, een opkomende economische macht. Maar niet iedereen is overtuigd van deze standpunten. “Polen hoort vandaag de dag tot de 50 rijkste landen ter wereld, maar dit is niet altijd het geval geweest. In het verleden hebben veel landen zich solidair getoond met Polen. En nu zou Polen zelf anderen moeten helpen”, aldus de winnaar van de Nobelprijs voor de Vrede, de aartsbisschop Desmond Tutu in ene open brief aan alle EU-leiders.