De Nederlandse artsenorganisatie KNMG gaat op 16 mei met de minister van Volksgezondheid, Edith Schippers, in discussie over de mogelijkheid om de euthanasiewet uit 2002 aan te scherpen.

Een groot deel van de artsen is van mening dat euthanasie niet langer zou moeten worden toegepast op ernstig dementerende patiënten die niet meer kunnen communiceren. Een wilsverklaring vinden zij in deze gevallen niet voldoende: de patiënt moet –verbaal of non-verbaal- kunnen bevestigen dat hij wil dat er een einde aan zijn leven wordt gemaakt.

Niet alle artsen zijn het eens met de KNMG. Een huisarts zegt in De Volkskrant: “Door de wilsverklaring te respecteren, eren wij het gedachtegoed van de patiënt zoals hij in het leven stond, en niet van de mens die niet meer weet dat hij bestaat.”

Tussen de 350.000 (volgens de politie) en de 800.000 (naar verluidt het actiecomité) mensen zijn gisteren in Parijs de straat opgegaan uit protest tegen het wetsvoorstel voor het homohuwelijk en de mogelijkheid voor homostellen om een kind te adopteren. Vandaag wordt in het parlement over het voorstel gedebatteerd. De regering heeft echter al aangegeven het wetsvoorstel niet te willen intrekken. Volgens de krant was de betoging van gisteren, georganiseerd door katholieke organisaties en de rechtse oppositie, een van de grootste in dertig jaar tijd.

De Morgen opent vandaag met een opvallende titel: “Waarom wij, De Morgen, ‘allochtoon’ niet meer gebruiken”. De hoofdredacteur, Wouter Verschelden, licht het besluit van de krant toe:

Deze krant kiest ervoor niet langer die terminologie te hanteren [...] het woord [is] erg vaag. Hoewel het per definitie mensen zijn die 'niet van hier' zijn, gebruiken we het in de praktijk niet voor Nederlanders, Fransen of Duitsers. Het is een codewoord, een containerbegrip, waar een niet gelimiteerd aantal kwalificaties in passen. Moslim. Laagopgeleid. Kansarm. Arabier. Noord-Afrikaan. Niet-Europeaan. 

De krant merkt ook op dat het “een linguïstisch uniek fenomeen” is:

In het Engels en Frans bestaat de terminologie gewoonweg niet. [In deze landen] wordt de groep nooit als één geheel onder hetzelfde afdak benoemd. [Het is] een simplistische, veel te ongenuanceerde labeling van een groep mensen. [Zelfs kinderen van immigranten] hebben grote kans om ook het label 'allochtoon' te krijgen. Wanneer stop je dan ooit allochtoon te zijn? [...] kun je per definitie aan goede journalistiek doen met 'allochtoon' als term in de berichtgeving? Goed beseffende dat het stigmatiserend en uitsluitend werkt?

Het antwoord van de krant luidt ‘nee’, maar daarmee wil hij “de problemen van het multi-etnisch en multireligieus samenleven allerminst onder de mat vegen”. 

Het besluit van de krant staat niet op zich. Het moet gezien worden in de context van recente gebeurtenissen die veel stof hebben doen opwaaien in België, zoals de film Femme de la Rue – een documentaire over vrouwen die in Brussel op straat worden lastiggevallen door jonge immigranten of tweede generatie-immigranten – de rellen in Antwerpen naar aanleiding van de film Innocence of Muslims, en het voornemen van Bart De Wever, leider van de nationalistische N-VA, om de slagzin van Antwerpen (‘’t Stad is van iedereen’) in te trekken mocht hij op 14 oktober burgemeester worden.

“Het is een hartekreet”, meent de Süddeutsche Zeitung, maar wel één die een internationale polemiek kan uitlokken. Günter Grass, schrijver en Nobelprijswinnaar voor de Literatuur, heeft vandaag in de Süddeutsche Zeitung een gedicht gepubliceerd met als titel Wat gezegd moet worden, waarin hij stelling neemt tegen een mogelijke oorlog tussen Israël en Iran. Het gedicht is tegelijkertijd verschenen in The New York Times, La Repubblica en El País.

Met het oog op de mogelijkheid dat “het Iraanse volk wordt uitgeroeid”, roept Grass Duitsland op om geen onderzeeërs aan Tel-Aviv meer te leveren. De Israëlische kernmacht zou een “gevaar zijn voor de fragiele vrede in de wereld”, en de Iraanse president Mahmoud Ahmadinedjad noemt hij eenvoudigweg een “schreeuwlelijk”. Grass, die in 2006 in Europa opschudding veroorzaakte door bekend te maken dat hij in 1944 lid was geweest van de Waffen SS, verklaart dat hij zich te lang de mond heeft laten snoeren door zijn vrees om “voor antisemiet te worden uitgemaakt”.

In Duitsland heeft de polemiek over zijn tekst niet lang op zich laten wachten. Van de drie Duitse dagbladen die er vandaag mee openen, onderscheidt Die Welt zich met de scherpste kop: “Günther Grass, de eeuwige antisemiet”. De stercolumnist van het Berlijnse dagblad, polemist Henryk M. Broder, schrijft:

Grass is het prototype van de gecultiveerde antisemiet, die de joden niets dan goeds wenst. Geplaagd door schuldgevoelens en schaamte, en tegelijkertijd gedreven door het verlangen de geschiedenis te herschrijven, beklimt hij nu de barricaden om ‘de veroorzakers van een naderend gevaar’ te ontwapenen.

“Heiligverklaring van de SS”, kopt Tageszeitung (TAZ) verontwaardigd. Het Duitse dagblad publiceert op zijn voorpagina een foto van Heinrich Himmler, leider van deze nazi-organisatie, terwijl hij in oktober 1943 een bezoek brengt aan de SS-vrijwilligersbrigade in Estland. De krant verwijst naar een wetsontwerp dat de Estische minister van Defensie in maart zou willen laten aannemen. Volgens deze tekst zou iedereen die tijdens de Tweede Wereldoorlog heeft deelgenomen aan de strijd tegen de Sovjet-Unie, de status van “vrijheidsstrijder” krijgen. Daar vallen ook de SS-leden in Estland onder.

Eerdere pogingen om deze wet door het Estische parlement te sluizen zijn in 2006 en in 2010 mislukt, maar dit keer “lijkt een meerderheid verzekerd”, aldus TAZ. Terwijl de Russische ambassade in Tallinn dit wetsontwerp al heeft afgedaan als “godslastering”, leveren de Duitse Groenen kritiek op het feit dat “de gruweldaden die door Hitlers handlangers in de Sovjet-Unie zijn begaan, op deze manier met terugwerkende kracht worden gerechtvaardigd”.

Franse parlementariërs hebben beslist: op 22 december hebben ze een wetsvoorstel aangenomen over de ontkenning van genociden. Zowel de regeringspartij als de linkse oppositie heeft in meerderheid voor het voorstel gestemd, dat voorziet in een gevangenisstraf van een jaar en een boete van 45 duizend euro voor “het betwisten van het bestaan van wettelijk erkende volkerenmoorden". Deze wet wordt toegevoegd aan vier andere wetten die “lois mémorielles” worden genoemd, dat wil zeggen dat ze het officiële standpunt van een staat over een historisch feit verklaren. De tekst heeft impliciet betrekking op de Armeense genocide, waarbij in 1915-1916 bijna 1,2 miljoen Armeniërs (twee derde van de mensen die in het Ottomaanse Rijk woonden) stierven tijdens deportaties en bloedbaden die door het Ottomaanse Rijk werden georchestreerd. Daarom heeft de tekst, die overigens nog moet worden aangenomen door de Senaat en vervolgens opnieuw door het Franse parlement, de woede van Ankara gewekt. Turkije heeft zijn ambassadeur in Parijs teruggeroepen en dreigt Frankrijk met economische en diplomatieke represailles. Het wetsvoorstel moet echter nog worden aanvaard door de Senaat en vervolgens opnieuw door het Franse parlement worden goedgekeurd voordat het in werking kan treden.

In Le Point hekelt columnist Pierre Beylau een politiek getinte actie van de Franse regering nu de presidentsverkiezingen naderen:

Vanuit het oogpunt van de Franse diplomatie in het Nabije Oosten “is een krachtmeting met Ankara absurd”, voegt dagblad Le Monde daar aan toe. Toch heeft het probleem volgens deze krant vooral te maken met de aard van het wetsvoorstel:�

Website Mediapart interpreteert deze strijd in het licht van de geschiedenis van beide landen, die elk werd geleid door een grondlegger van de moderne natiestaat, waarbij de huidige elites moeite hebben om zich van deze figuren te distanti�ren: Generaal De Gaulle en Mustafa Kemal.

Van Turkse zijde wijst hoofdredacteur B�lent Kenes de Franse president zelf als schuldige aan in de Engelstalige uitgave van dagblad Zaman: “Door een verbod in te voeren dat zich richt op een deel van het debat over een controversieel historisch onderwerp waarover historici een besluit moeten nemen, en dat vlak voor de presidentsverkiezingen, heeft Sarkozy iedereen laten zien wat democratie � la Sarkozy is".

In de Turkse krant Milliyet is Mehmet Tezkan van mening dat de Franse president “twee redenen heeft om te willen dat deze wet wordt aangenomen":

Ali Bayramoglu van het Turkse dagblad Yeni Şafak schrijft ten slot:

De Duitse pers lijkt niet uitgesproken te raken over de toekomst van de democratie in Europa. Naar aanleiding van het noodlottige plan van de Griekse premier Papandreou om een referendum te organiseren publiceerde Frankfurter Allgemeine Zeitung een artikel (overgenomen door Presseurop onder de titel "Democratie met junkstatus") over devernietiging van de democratie in Europa. De Duitse filosoof Jürgen Habermas reageerde hierop met een opiniestuk in dezelfde krant.

De kop van het artikel luidt: “Redt de waardigheid van de democratie”. De Griekse premier Giorgos Papandreou zou:

"(...) het type politicus belichamen, dat kapot gaat aan de groeiende kloof tussen de wereld van de financiële experts en die van de burgers. Beiden drijven uiteen – aan de ene kant de systeemeisen van het verwilderde financiële kapitalisme, dat de politici zelf van de leiband van de reële economie hebben losgemaakt, en aan de andere kant het geweeklaag over de oningeloste belofte van sociale gerechtigheid, dat hen uit de wegkwijnende levenswereld van hun democratische electoraat toe schalt."

"Dat is niet louter een kwestie van democratie, hier staat de waardigheid op het spel. (...) De Griekse catastrofe is echter een duidelijke waarschuwing voor de post-democratische weg, die Merkel en Sarkozy zijn ingeslagen. Een machtsconcentratiet bij een intergouvernementeel comité van regeringsleiders, die de nationale parlementen hun akkoorden door de strot duwen, is de verkeerde weg."

Sindsdien is de opwinding zeer groot. Columnist Jan Fleischhauer van Der Spiegel Online sist Habermas, de “grootste zware intellectueel van het betere Duitsland”, toe dat hij: 

"(...) In tegenspraak met zijn reputatie als koele denker duidelijk in het kamp van de apocalyptische hysterici thuishoort. In zijn weergave van de eurocrisis is de politiek allang vermorzeld door de raderen van de economie; en zijn politici verworden tot de bereidwillige handlangers van het 'verwilderde financiële kapitalisme.' Wat de concrete eisen betreft, vergaat het Habermas niet veel beter dan de activisten van Occupy Wall Street, die niet veel meer te melden hebben dan de vage notie dat het geld op een of andere manier anders moet worden verdeeld. Feitelijk heeft deze hele retorische krachtsinspanning slechts ten doel de politiek van haar verantwoordelijkheid te ontslaan, om voor de voortzetting van de politiek van de gemakzucht de vrije hand te hebben."

Tweeëntwintig jaar na de Fluwelen Revolutie van 1989 “stelt de politie een onderzoek in naar de communisten”, aldus dagblad SME. De Communistische Partij van Slowakije (KSS), opgericht in 1992 en de ideologische opvolger van de Tsjecho-Slowaakse Communistische Partij, heeft openlijk ontkend dat zij zich tijdens het communistische regime schuldig heeft gemaakt aan misdaden, wat sinds twee maanden bij wet verboden is. “Omdat er geen collectieve schuld is, zijn er geen communistische misdaden” valt op de site van KSS te lezen.

Het dagblad uit Bratislava wijst erop dat de partij op grond van de nieuwe wet ontbonden kan worden, maar brengt ook in herinnering dat geen enkele communistische hoogwaardigheidsbekleder ooit is veroordeeld. Zo zijn zowel Vasil Bilak [ooit algemeen secretaris van de Tsjecho-Slowaakse communistische partij, red.] die de brief uit 1968 ondertekende waarin de legers van het Warschaupact werden opgeroepen in te grijpen, als het hoofd van de geheime dienst, Alojz Lorenc, de dans ontsprongen. SME is des te sceptischer aangezien “justitie vandaag de dag nog wordt bestuurd door (ex)leden van deze partij die verantwoordelijk was voor de staatsterreur”. Tijdens de verkiezingen van 2010 behaalde KSS 0,83% van de stemmen.

“Zware joints worden harddrug”, kopt De Volkskrant. De regering heeft zojuist besloten dat Nederlandse coffeeshops geen marihuana meer mogen verkopen met meer dan 15% van de werkzame stof THC. Uit monsters die  in 2010 waren genomen, bleek dat 80% van de verkochte cannabis een THC-waarde boven de kabinetsnorm van 15% had. De rechtse coalitie zegt de aanbeveling op te volgen van de Commissie-Garretsen die in juni door het vorige kabinet (PvdA-CDA) opdracht had gekregen om de gezondheidsrisico’s van THC-waarden te onderzoeken. De maatregel is opnieuw een harde klap voor de coffeeshops, na het besluit om in 2012 de wietpas in te voeren om drugstoeristen ter weren.

In Tsjechië lijken de autoriteiten daarentegen juist de wetgeving te versoepelen. De minister van Volksgezondheid heeft aangekondigd een wet voor te bereiden waarmee cannabis als medicijn wordt beschouwd, zo valt te lezen in MF Dnes. Net als in Nederland, kan het dan worden voorgeschreven aan ernstig zieke mensen (met name bij multiple sclerose, misselijkheid bij chemotherapie en patiënten in hun laatste levensfase). “De cannabis zal worden gekweekt door overheidsplantages, door privékwekerijen die daarvoor een vergunning krijgen, of zal worden geïmporteerd uit het buitenland", waarschijnlijk uit Nederland, gezien de Nederlandse wetgeving. Wel valt nog te bezien hoe voorkomen moet worden dat de medicinale cannabis, die exclusief verkocht mag worden in apotheken en alleen op doktersvoorschrift, niet in het illegale circuit terecht komt.

"Historische stemming luidt echtscheiding in", kondigt The Times of Malta aan. Op 25 juli heeft het Maltese parlement een scheidingswet aangenomen waardoor vanaf oktober 2011 echtscheiding legaal is en gescheiden personen het recht hebben om te hertrouwen. De wet werd aangenomen met 52 stemmen voor en 11 stemmen tegen. Drie afgevaardigden brachten hun stem niet uit. Premier Lawrence Gonzi stemde tegen en slechts drie ministers uit zijn kabinet steunen de wet. De uitslag komt overeen met het referendum dat op 28 mei werd gehouden. Toen zei 53 procent van de Maltese bevolking ja tegen echtscheiding. Tot op heden was Malta samen met de Filippijnen de enige landen ter wereld waar echtscheiding verboden is. 

“Abortus met één telefoontje geregeld”, kopt Newsweek Polska boven een artikel waarin het tijdschrift stelt dat hoewel Polen tot de landen behoort met de strengste abortuswetgeving van Europa (alleen die van Malta en Ierland zijn strenger)  is het in het land  “eenvoudiger om abortus te plegen dan om een pizza te bestellen”. Er zijn twee mogelijkheden: of je gaat naar een privékliniek in het buitenland, bijvoorbeeld Slowakije, of je wendt je tot een soortgelijke kliniek in Polen die in eufemistische termen in de Poolse kranten adverteren. In beide gevallen kost de behandeling minstens 500 euro.

Vorige week ontving het Poolse parlement een wetsontwerp met 600.000 handtekeningen van verontruste burgers die voorziet in een algeheel verbod op abortus. Tegenstanders stellen echter dat strengere wetgeving alleen maar zal leiden tot een toename van het aantal illegale abortussen. Officieel werden in Polen, dat 38 miljoen inwoners telt, vorig jaar slechts 538 legale abortussen uitgevoerd, maar de Poolse Federatie voor Vrouwen en Gezinsplanning schat dat aantal op minstens 100.000 per jaar. Dat betekent volgens Newsweek dat de bestaande wetgeving, die sinds 1993 van kracht is en abortus slechts toestaat als de zwangerschap het gevolg is van verkrachting of incest, een ernstig risico inhoudt voor het leven of de gezondheid van de moeder, of als er sprake is van blijvende, onherstelbare schade aan de foetus, "in de praktijk niet werkt". Uit een recente opiniepeiling over dit onderwerp blijkt dat 45 procent van de bevolking vóór legale abortus is en 50 procent fel tegen. 

Drugs legaliseren: dit idee prijkt op de voorpagina van zowel The Independent in Londen, als Die Tageszeitung in Berlijn en Libération in Parijs. Op 2 juni heeft de Global Commission on Drug Policy namelijk een rapport gepresenteerd waarin ervoor wordt gepleit om een einde te maken aan de "war on drugs" en om "op mondiale schaal een debat aan te gaan over alternatieven". Libération vindt dat er moet worden geluisterd naar de auteurs van dit rapport (een panel van voormalige wereldleiders, VN-chefs en vooraanstaande schrijvers), omdat "het hier immers niet gaat om fanatieke drugsgebruikers of voorstanders van de vrije handel." "De repressieve aanpak en het verbod op drugsgebruik en -handel zijn op een mislukking uitgelopen", voert Libération aan, dat evenwel opmerkt dat het ook geen oplossing is om repressie en legalisering simpelweg tegenover elkaar te stellen. "Alleen een aanpak waarbij onderscheid wordt gemaakt naar drugs en naar categorie gebruikers, onder wie zich veel patiënten bevinden, zou kunnen leiden tot een oplossing die zowel in wettelijk als moreel opzicht aanvaardbaar is."

"Radiopresentator: ’Verkrachting is verkrachting’, Kenneth Clarke: ‘Nee, dat is het niet’", staat er in grote letters op de voorkant van The Independent. De uitspraken werden gedaan in een interview dat tot nationale protesten heeft geleid. Tijdens dit interview verdedigde de Britse minister van Justitie een plan om gevangenisstraffen met 50 procent te bekorten als de aangeklaagde meteen schuld bekend. Dit plan zou ook gelden voor verkrachtingszaken waardoor hevige opschudding ontstond omdat het de suggestie wekte "dat sommige verkrachtingen minder erg zouden zijn dan andere", schrijft de Britse krant. De minister van Justitie probeerde onderscheid te maken tussen wat hij betitelde als "serieuze verkrachtingen" en verkrachting tijdens een afspraakje. Toen de presentator daarop doorvroeg, verwierp hij de stelling "verkrachting is verkrachting". "Dat is het niet", zei hij. "En als een 17-jarige seks heeft met een 15-jarige en zij dat volledig uit vrije wil doet, is dat wel verkrachting [in dit geval is er juridisch gezien sprake van verkrachting omdat de leeftijd voor seksuele meerderjarigheid in het VK is vastgesteld op 16 jaar, red.]." Over de kwestie van de strafomvang zei hij vervolgens: "Niemand zegt dat een serieuze, echte verkrachter na 12 maanden alweer vrijkomt." Daarmee haalde hij zich de woede op de hals van vrouwengroepen, de Labour-partij uit de oppositie, en de media, die hem verwijten verkrachting veel te licht op te nemen. De krant schrijft verder: "Er wordt in toenemende mate over gespeculeerd dat hij het ministerie van Justitie zal moeten verlaten".

"Rabbi’s ontzet over verbod rituele slacht", kopt de Volkskrant. Op 12 april organiseerden zes rabbijnen een persconferentie op Schiphol en deden zij “een emotionele oproep aan de Tweede Kamer om geen verbod op onverdoofd slachten in te voeren”. Op 13 april zal de Kamer zich buigen over een dergelijk verbod waar verschillende partijen achterstaan omdat het de dieren onnodig lijden zou besparen. “Het is in Nederland verplicht dieren voor de slacht te verdoven, maar er wordt een uitzondering gemaakt voor religieuze slacht”, legt het dagblad uit. De Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde schat het aantal onverdoofde slachtingen in Nederland op twee miljoen per jaar. Volgens Trouw is ritueel slachten al verboden in Noorwegen, Finland, Denemarken, Estland, Ijsland, Zwitserland en Oostenrijk, maar maken de rabbijnen zich zorgen om de Nederlandse situatie: "Nederland staat wereldwijd model voor tolerantie”, aldus een rabbijn die in Trouw wordt geciteerd.

De Amerikaanse economie wordt op de hiel gevolgd door Azië, op internationaal niveau stelt Europa steeds minder voor en “opkomende” landen veranderen in “overheersers”: "Is het Westen verleden tijd?" Courrier International wijdt een speciale uitgave aan deze vraagstelling. Uit de verzameling artikelen uit de internationale pers die in dit speciale nummer zijn overgenomen, blijkt eens te meer dat de teloorgang van het Westen tegenwoordig zichtbaar is op zowel economisch als politiek vlak. “Zonder te treuren of te overdrijven” probeert Courrier International de belangen van de nieuwe internationale verhoudingen in kaart te brengen en "de ommekeer" te begrijpen die voor sommigen het einde van de westerse beschaving inluidt en door anderen wordt beschouwd als “de verspreiding van Westerse waarden in de wereld”.

Het Poolse weekblad Wprost heeft dit thema overgenomen en is van mening dat het aarzelende gedrag van Amerika en Europa ten opzichte van de dramatische toestanden in Libië “bevestigen dat het Westen spontaan heeft afgezien van haar leiderschap. Haar plaats is ingenomen door andere. Iran, China en Rusland staan al in de rij”. Op minder optimistische wijze concludeert Wprost: "het Westen is niet meer de hoeder van de democratie en is ook niet meer in staat om op geloofwaardige wijze wie dan ook te imponeren”.

"Historici wassen Bundestag de oren", kopt Gazeta Wyborcza. De krant verwijst naar de open brief die door 68 historici uit de hele wereld werd ondertekend om te protesteren tegen de recent aangenomen resolutie door de Bundestag betreffende Duitsers die na de Tweede Wereldoorlog uit Polen, Tsjechoslowakije en de Sovjet Unie werden verbannen. Met de resolutie wordt onder andere een Dag van de Bannelingen uitgeroepen en wordt het Bannelingenhandvest uit 1950 als een mijlpaal in de Duitse verzoening met zijn buren neergezet. Maar, zo merkt Gazeta Wyborcza op, in het Handvest wordt het woord "verzoening" niet één keer genoemd en bovendien bevonden zich onder de ondertekenaars diverse voormalige leden van de nazipartij en de SS. "Deze resolutie geeft vanuit zowel historisch als politiek oogpunt een vals signaal af", staat in de brief (waarvan de meeste ondertekenaars Duitsers zijn). De Poolse krant benadrukt dat de brief bewijst dat de Duitse maatschappij weigert "historische manipulaties" door politici of pogingen om "Duitslands verantwoordelijkheid voor de oorlog, of de slachtoffers daarvan niet te noemen", te accepteren. Daarnaast herinnert de krant eraan dat de werkelijke verzoening in 1965 begon met de brief van de Poolse bisschoppen aan hun Duitse broeders, met daarin de historische woorden "wij vergeven en vragen om vergeving".

Een van de meest bekende Duitse volksliederen draagt de titel "Kein schöner Land" ("Geen mooier land", een titel die vaak in theaterstukken, liedjes en essays wordt gebruikt om de huidige staat van Duitsland te bekritiseren). Op de voorpagina van een speciale editie van Die Tageszeitung is deze titel gewijzigd in "Ein schöner Land“ ("Een mooier land"). De uitgave is geheel gewijd aan immigratie en de vraag wat het vandaag de dag betekent om Duits te zijn. Het linkse dagblad heeft daarvoor meer dan 50 auteurs uitgenodigd. Er zijn artikelen van onder meer de Franse linkse Europarlementariër Daniel Cohn-Bendit, de polemicus Thilo Sarrazin, de voorzitter van de Federatie van uitgezette personen, Erika Steinbach, en de schrijver Wladimir Kaminer. Speciaal voor deze gelegenheid heeft de krant een oproep gedaan om een term te bedenken die in de plaats moet komen van de meest controversiële uitdrukking van dit moment: "Mensch mit Migrationshintergrund", letterlijk "een persoon met een migratie-achtergrond".