Volgens een recent rapport van de OESO dat op 13 juni is gepubliceerd, neemt het aantal migranten binnen de EU, na drie jaar krimp als gevolg van de crisis, weer toe. Maar de vooruitzichten voor buitenlanders om een baan te vinden zijn verslechterd: ongeveer de helft van alle werkloze immigranten is langer dan 12 maanden op zoek naar een baan.

“Duitsland slaat er niet in zijn immigranten lang vast te houden” kopt Die Welt. Slechts de helft van de Grieken en een derde van de Spanjaarden die in 2011 naar Duitsland kwamen, zijn langer dan een jaar gebleven. Van de Italianen heeft maar 40% zich definitief in Duitsland gevestigd, aldus de krant. Volgens een deskundige van de OESO

zou Duitsland zijn immigranten beter moeten opvangen en degenen die een opleiding hebben gevolgd maar wier diploma’s in Duitsland niet worden erkend moeten bijscholen.

Der Weense krant Der Standard is dezelfde mening toegedaan: ”Oostenrijk zou meer voordeel kunnen halen uit immigranten.” Een betere integratie op de arbeidsmarkt zou de staat, die niet alleen zou moeten investeren in de opleiding van nieuwkomers maar ook in die van de [tweede generatie] (http://derstandard.at/1369363623353/Zuwanderung-zahlt-sich-aus-aber-Oest... miljard euro kunnen opleveren:

De dochters van immigranten uit voormalig Joegoslavië lopen twee keer zoveel kans om geen baan te vinden als meisjes van dezelfde leeftijd uit gezinnen die al een aantal generaties in Oostenrijk wonen.

Zwitserland daarentegen “benut immigranten” [kopt de Neue Züricher Zeitung] (http://www.pressdisplay.com/pressdisplay/fr/viewer.aspx): van de OESO-landen is het met Luxemburg zelfs het land dat het meeste voordeel uit immigranten haalt en wel om drie redenen, aldus de krant:

Ten eerste is het percentage immigranten op de totale Zwitserse bevolking hoog, ten tweede zijn de immigranten die naar Zwitserland komen op een leeftijd dat ze kunnen werken en ten derde hebben zeer veel hoogopgeleiden een baan.

Meer dan 70 procent van de 2 miljoen geëmigreerde Polen zijn jonger dan 40 jaar, schrijft Rzeczpospolita. Het Poolse dagblad baseert zich op de laatste cijfers van het Poolse bureau voor de statistieken (GUS).

“Deze cijfers zijn schrikbarend. We bloeden”, stelt Krystyna Iglicka, hoogleraar demografie en directeur van de Universiteit van Lazarski, in het Poolse dagblad. “Een ongekende exodus” van Poolse jongeren net nu de geboortecijfers alarmerend laag zijn, voegt Iglicka eraan toe.

Andere deskundigen benadrukken dat het gebrek aan creatieve jongeren, “die het socialisme niet hebben gekend, maar die wel onze hoop vormden”, leidt tot minder economische groei, een dalende consumptie, een kleinere ontwikkelingscapaciteit en hogere sociale uitgaven.”

“Italië betaalt immigranten om naar Duitsland te gaan”, meldt de nieuwssite Linkiesta, verwijzend naar een aantijging van het immigratiekantoor in Hamburg. De autoriteiten van die stad zeggen zo'n driehonderd Afrikaanse immigranten te hebben aangehouden, met verlopen tijdelijke verblijfsvergunningen op zak, die door Italië waren afgegeven. De immigranten zeiden dat Italiaanse functionarissen hen hadden aangeraden naar Duitsland te gaan, de favoriete bestemming van de meeste immigranten die via Italië de Europese Unie binnenkomen. Ze zouden ieder vijfhonderd euro hebben gekregen als ze hieraan gevolg zouden geven.

Volgens de nieuwssite hebben de Italiaanse autoriteiten stilzwijgend hun verantwoordelijkheid erkend en verklaard bereid te zijn de immigranten terug te nemen. De meesten van hen staan geregistreerd als vluchtelingen en kwamen in Italië aan nadat ze in 2011 de burgeroorlog in Libië waren ontvlucht of het land hadden verlaten na de golf aan xenofobe aanslagen, die volgde op de omverwerping van Muammar Khadaffi. “Het probleem is dat zij oorspronkelijk uit landen komen die als 'democratisch' te boek staan, zoals Ghana, Togo en Nigeria”, schrijft La Repubblica. Dit betekent dat ze in Duitsland niet in aanmerking komen voor een visum.

De kwestie, die naar verluidt in verband staat met de noodzaak om tijdelijke detentiecentra in Italië te sluiten, werd een aantal maanden geleden ontdekt en heeft betrekking op een veel groter aantal immigranten in heel Duitsland, aldus La Repubblica. Het Italiaanse dagblad voegt eraan toe:

Nu de Duitse federale verkiezingen in aantocht zijn, is het goed voorstelbaar dat het openbaar maken van deze affaire van enig nut kan zijn.

Tijdens de opening gisteren van de 6e Integratietop in Berlijn heeft de Duitse bondskanselier Angela Merkel verklaard dat het begrip integratie “ouderwets” is in een wereld waarin immigranten zouden moeten worden “gerespecteerd en aangemoedigd om te participeren” in het sociale leven.

Merkel betreurt de hardnekkigheid van vooroordelen en “structurele discriminatie”, die vooral ondernemende immigranten treffen. Volgens Die Welt is het voor hen moeilijker een lening te verkrijgen. Om de mobiliteit op de arbeidsmarkt te verbeteren, wil de bondskanselier buitenlandse diploma's erkennen. Die Welt wijst erop dat 52 procent van de Duitse ongeschoolde werklozen van buitenlandse herkomst is.

Adri Duivesteijn, PvdA-senator en inwoner van de Haagse Schilderswijk, betreurt de stigmatisatie van zijn wijk. Afgelopen zaterdag publiceerde Trouw een artikel waarin staat dat de wijk “het domein van orthodoxe moslims” is geworden.

In een interview met Trouw reageert Duivesteijn op de bezorgdheid van Nederlanders over de regels die orthodoxe moslims in bepaalde straten van de buurt hebben ingesteld, zoals het verbod op tabak of het dragen van korte rokjes.

Nederlanders zijn nog steeds niet zover dat ze erkennen dat de samenleving fundamenteel veranderd is. Wij accepteren nog steeds niet dat er kleur in de samenleving is. Op het moment dat er een dominante cultuur in een buurt is, zal die zijn eigen gedragingen krijgen.

“Als jullie Griekenland niet vóór eind juni verlaten, zal er een bloedbad plaatsvinden”, staat er letterlijk geschreven in de brief die de neo-fascistische partij Gouden Dageraad naar Moslimvereniging Griekenland heeft gestuurd. Officieel ontkent de partij iedere betrokkenheid, “maar slechts weinigen hechten daar geloof aan”, merkt Gazeta Wyborcza op.

Regeringsbronnen melden dat de aanvallen op buitenlanders in Griekenland in 2012 een absoluut record hebben bereikt, met 154 geregistreerde incidenten. Mensenrechtenorganisaties schatten dat het werkelijke cijfer nog veel hoger is.

Een deskundige, die wordt geciteerd door het dagblad uit Warschau, legt uit:

De vermoeide Grieken zijn op zoek naar oorzaken voor de crisis, en deze partij – de Gouden Dageraad – levert die, door de schuld van de armzalige economische toestand van het land in de schoenen van buitenlanders of moslims te schuiven.

“De Duitse bevolking krimpt en veroudert”, constateert Handelsblatt daags na de top over de Duitse demografie die was georganiseerd door bondskanselier Angela Merkel.

De krant schrijft dat het bevolkingsaantal in Duitsland, dat in 2003 nog op 82,5 miljoen personen stond, in 2011 was gekrompen tot 81,7 miljoen en dat er in 2060 waarschijnlijk nog maar 65 miljoen mensen in het land zullen wonen.

Als het land geen actie onderneemt, zal de beroepsbevolking tussen nu en 2030 van 50 miljoen naar 42 miljoen personen dalen. Om het probleem aan te pakken “zet de minister van Economische Zaken Philipp Rösler in op immigratie”, aldus het financieel-economische dagblad. Angela Merkel heeft op haar beurt de bedrijven opgeroepen door te gaan met het opleiden van oudere werknemers.

“Drie op de vier echtparen die een kind willen adopteren, weigeren op voorhand Roma-kinderen”, schrijft România liberă op basis van de cijfers voor 2012 die het Roemeense Landelijk adoptiebureau heeft gepubliceerd.

Roemenen die “zich niet door vooroordelen laten leiden”, zoals de docente die op de voorpagina van de krant poseert met haar dochtertje “met een donkere huid”, zijn eerder uitzondering dan regel. “Roemenen zijn racisten”, geeft een dominee, die zelf twee Roma-kinderen heeft geadopteerd, ronduit toe.

Die hardnekkige vooroordelen zijn te wijten aan een “gebrek aan opleiding”, zegt Cristina Neacşu, die als psychologe aan het Roemeense adoptiebureau is verbonden.

[echtparen die willen adopteren, red.] komen hier allemaal met vooroordelen. We leggen hun uit dat er geen gen bestaat dat crimineel of agressief gedrag veroorzaakt. Anderen zijn bang dat het kind gestigmatiseerd zal worden.

In 2012 hebben 875 van de 1222 echtparen die werden goedgekeurd voor adoptie schriftelijk aangegeven alleen “een Roemeens kind” te willen en “iedere andere bevolkingsgroep uit te sluiten” .

“Uit de statistieken blijkt dat Roemenen liever jaren wachten tot de overheid een geschikt kind heeft gevonden dan een Roma-kind te adopteren”, schrijft România liberă.

1,08 miljoen mensen, waarvan 966000 buitenlanders, emigreerden in 2012 naar Duitsland. Dat is het hoogste aantal sinds 1995, meldt de Frankfurter Allgemeine Zeitung, onder de kop “Immigratie in Duitsland in 2012 naar recordhoogte”.

Volgens het federale Bureau voor de Statistiek nam de immigratie in vergelijking met 2011 met 13% toe. De meeste buitenlandse immigranten komen uit Polen, Roemenië en Bulgarije.

Een toestroom waar de autoriteiten maar wat blij mee zijn: “Deze toestroom biedt ons aan alle kanten enorm veel kansen, aangezien deze nieuwe stroom immigranten jong en goed opgeleid is”, verklaarde minister van Werkgelegenheid Ursula von der Leyen.

Desondanks zijn er nog steeds tienduizenden vacatures die vervuld moeten worden, vooral in de zorgsector. Een leemte die door “de nieuwe arbeidswetgeving die op 1 juli van kracht wordt [en die de arbeidsmarkt ook openstelt voor werknemers uit niet-EU-landen, red.], moet worden opgelost, en waarmee ook de immigratie van specialistische arbeidskrachten eenvoudiger wordt”, legt de Frankfurter Allgemeine Zeitung uit.

De door de crisis getroffen Centraal-, Oost- en Zuid-Europese landen zijn de grootste leveranciers van arbeidskrachten in Duitsland. Zo schrijft El País dat:

op dit moment de meeste buitenlandse immigranten uit Oost-Europa komen. Maar de opvallendste toename zien we onder de mensen uit de landen die lijden onder de eurocrisis zoals Spanje (49933 werknemers in 2012), Griekenland (34109) en Portugal (11762). […] De grootste herkomstlanden voor EU-immigranten zijn Polen (176000) gevolgd door Roemenië (116000) en Bulgarije (59000).

Italië blijft niet ver achter: meer dan 42000 Italianen vertrokken afgelopen jaar naar Duitsland, schrijft Il Manifesto, dat op zijn voorpagina Duitsland vergelijkt met ‘Lamerica’, het Amerika waarvan immigranten aan het eind van de negentiende eeuw droomden. Volgens de communistische krant:

is dit voor Duitsland echter voordelig: de bevolking vergrijst en het land heeft verse arbeidskrachten nodig. Maar voor de landen uit het zuiden betekent dit een verlies aangezien zij geld uitgeven aan de opleiding van de hoogopgeleide jongeren die in groten getale vertrekken.

De reden voor dit succes is grotendeels te danken aan de effectiviteit van de Duitse arbeidsbureaus legt Mediapart uit:

het Bundesagentur für Arbeit, laat het niet bij het publiceren van de honderdduizenden vacatures op zijn website, die in meerdere talen toegankelijk is. Er wordt ook actief gezocht op buitenlandse, ingestorte arbeidsmarkten en er worden banenbeurzen in het buitenland georganiseerd.

Maar, schrijft de Franse actualiteitensite,

Voor toegang tot dit nieuwe eldorado moet je wel wat doen. […] Naast beheersing van het Duits, dat onmisbaar is voor een goede baan, zijn er nog andere obstakels die werken in Duitsland moeilijk maken […]: sommige diploma’s worden niet erkend, de onwennigheid van veel werkgevers, vooral in het MKB, die lang terughoudend stonden tegenover het werven van buitenlanders, en de administratieve barrières voor de laagstbetaalde banen. De werkelijkheid kan zelfs teleurstellend zijn: een groot aantal afgestudeerden aan universiteiten uit Zuid-Europa moeten zich tevreden stellen met kleine deeltijdbaantjes waarvoor zij zwaar overgekwalificeerd zijn.

In een dossier genaamd SOS Brussel uit Le Soir bezorgdheid over Brussel die verandert in een “smeltkroes”. Volgens de krant kan de stad “nauwelijks het hoofd bieden aan de etnische diversiteit”. 75,6 procent van de Brusselaars is afkomstig uit immigratie, in de Belgische hoofdstad komen drie keer zoveel mensen met buitenlandse wortels voor als in heel Wallonië en vijf keer zoveel als in Vlaanderen, schrijft de Franstalige krant. Dit percentage zal naar verwachting in 2023 de 83 procent overstijgen.

De Belgische sociologe Corinne Torrekens legt in de krant uit:

Brussel wordt steeds kosmopolieter en multicultureler. Deze realiteit wordt niet vaak gezien als een verrijking, maar eerder als een probleem. Brussel blijft een etnisch gesegregeerde stad waar een wereld van verschil bestaat tussen het leefniveau in de wijken met expats en Europese ambtenaren en de volksbuurten waar vooral immigranten en immigrantenkinderen wonen.

Zestig asielzoekers die vastzitten in het detentiecentrum in Rotterdam zijn gisteren in honger- en dorststaking gegaan. Hiermee willen ze de aandacht vestigen op “de inhumane vreemdelingendetentie”, meldt Trouw op de voorpagina.

Vorige week gingen twintig asielzoekers in het detentiecentrum op Schiphol ook al in hongerstaking. Tien van hen zijn daar ondertussen mee gestopt.

De hoofdreden voor het protest is “de ongelijke behandeling” van asielzoekers. Trouw legt uit dat asielzoekers “die op Schiphol arriveren onder de regels van zogeheten ‘grensdetentie’ vallen en moeten daarom hun asielprocedure achter de tralies afwachten”. Bij aankomst worden ze vaak meteen opgesloten. “Ze blijven daar vaak maandenlang, tot hun asielaanvraag behandeld is”, vult de Volkskrant aan. Voor vluchtelingen die over land arriveren, gelden andere regels.

De UNHCR en stichting VluchtelingenWerk voeren aan dat het beleid voor het opsluiten en de behandeling van asielzoekers op Schiphol strenger is dan is toegestaan onder internationale wetgeving.

Zwitserland heeft op 24 april besloten om gedurende één jaar een maximum te stellen aan het aantal langdurige werkvergunningen voor alle EU-ingezetenen die in het land willen werken (voor Bulgaren en Roemenen bestaat al een overgangsperiode). De maatregel treedt op 1 mei in werking en volgt op het quotum dat in april 2012 werd ingevoerd voor kortdurende werkvergunningen voor inwoners van de EU-8, de acht Oost-Europese landen die in 2004 tot de EU toetraden.

“EU betreurt besluit", kopt de Neue Züricher Zeitung. Want door het uitbreiden van de restricties tot deze groep, de zogenoemde EU-17, zorgt Bern ervoor dat deze "vrijwaringsclausule”, opgenomen in de bilaterale overeenkomst die Zwitserland in 1999 met de EU sloot, wordt toegepast. Deze vrijwaringsclausule treedt boven de grens van 53.700 afgegeven vergunningen in werking. Maar, zo schrijft het dagblad,

ook al hoopte de Bondsraad [de Zwitserse regering] te kunnen ontsnappen aan het verwijt van discriminatie door de clausule tevens te laten gelden voor de overige 17 EU-lidstaten, toch is Lady Ashton nog niet overtuigd. Volgens haar blijft Zwitserland namelijk een onderscheid maken tussen lidstaten onderling en dat is onacceptabel.

Dagblad Le Temps is op zijn beurt van mening dat deze maatregel “de EU niet schaadt”. Toch beschouwt het Franstalige dagblad de maatregel als “cosmetische immigratieregeling”, die Brussel misschien kan geruststellen, maar de Zwitserse bevolking niet:

Dit besluit kan om drie redenen aan Brussel worden verkocht. Zwitserland houdt zich aan de overeenkomst met de EU. De regeling voorkomt discriminatie onder Europeanen. De maatregel geldt alleen voor langdurig verblijf, waardoor de reikwijdte ervan wordt beperkt. […] Maar het zou nogal naïef zijn om te geloven dat de Zwitsers zich op deze manier laten geruststellen. Ze zijn immers niet dom, ze zien heus wel dat de immigratiedruk uit Europa hierdoor niet wezenlijk zal verminderen. […] Zwitsers beseffen best – en dat hebben ze ook al laten zien – dat Europese immigratie op basis van goede argumenten de voorkeur verdient boven immigratie uit andere delen van de wereld en dat het ten goede komt aan de welvaart van het land.

Duizenden leden van de PvdA, maar ook burgemeesters, wethouders, partij-afdelingen en de Jonge Socialisten, verzetten zich tegen het regeringsvoornemen om illegalen strafrechtelijk te vervolgen.

De tegenstanders hebben een petitie gelanceerd. Ze willen op het partijcongres op 27 april aan partijleider Diederik Samsom vragen om “het regeerakkoord open te breken, de koers bij te stellen en het fundamentele partijbeginsel van het 'recht op een fatsoenlijk bestaan' in ere te herstellen”.

De maatregel maakte deel uit van het in het afgelopen najaar gesloten regeringsakkoord tussen de PvdA en de VVD, legt het dagblad uit. De compensatie was het kinderpardon voor minderjarige asielzoekers.

”De afgelopen jaren heeft de crisis er niet alleen toe geleid dat Europeanen minder belangstelling aan de dag hebben gelegd voor consumptiegoederen; de economisch moeilijke tijden hebben ook gevolgen gehad voor hun wens om kinderen te krijgen”, aldus het dagblad.

Volgens het jongste kwartaalrapport van de Europese Commissie over de sociale situatie op het continent, is het gemiddelde geboortecijfer in de Europese Unie, na een stijging van 1,46 naar 1,6 kind per vrouw tussen 2002 en 2008, gedaald naar 1,57 kind per vrouw in 2011.

“Deze jongste ontwikkeling is een ernstige klap voor landen die toch al een laag geboortecijfer hadden”, merkt Tomas Sobotkan op, een onderzoeker bij het Weense Instituut voor Demografie, die door de krant wordt geciteerd.

De Britse regering werkt aan een project om scholen te verplichten de immigratiestatus van hun leerlingen te controleren, onthult “The Guardian”.

Uit een aantal gelekte e-mails blijkt dat een dergelijk beleidsvoorstel momenteel behandeld wordt door de inter-ministriële groep (IMG) voor de toegang van migranten tot overheidsvoorzieningen.

Volgens The Guardian suggeren de e-mails dat

de groep onderzoekt of het mogelijk is om illegale kinderen de toegang tot school te verbieden. Ambtenaren van [het ministerie van Onderwijs] waarschuwen echter dat het Verenigd Koninkrijk hiermee artikel 28 van het VN-kinderrechtenverdrag overtreedt.

“Meer dan 110.000 Britten hebben reeds de online petitie getekend om premier David Cameron te verzoeken maatregelen te nemen om een migratiegolf in 2014 van Roemenen en Bulgaren te voorkomen”, bericht het Roemeense dagblad Gândul. In 2014 worden voor enkele EU-landen beperkingen op de Europese arbeidsmarkt opgeheven.

De petitie is gepost op de site e-petitions, een site voor officiële online petities, bestemd voor de Britse regering. De initiatiefnemers vrezen dat de komst van Roemenen en Bulgaren zal gelijken op “de beweging die de afgelopen jaren voor de komst van 600.000 Polen in Groot-Brittannië heeft gezorgd”. Als de beperkingen eenmaal opgeheven zijn, waarschuwen de initiatiefnemers, “krijgen de migranten recht op overheidsbijstand op gebied van wonen, kinderen en werk”.

In januari had “Gândul” ook al gereageerd op een Britse campagne die als doel had Roemenen en Bulgaren ervan te weerhouden naar Groot-Brittannië te immigreren. De Roemeense krant organiseerde hierop de ironische tegencampagne Why-don-t-you-come-over, die dankzij de verspreiding via sociale media een groot succes werd.

Naar aanleiding van zijn 23-jarige bestaan komt Público vandaag met een portret van “een land dat het risico loopt van ouderdom te sterven in een Europa dat demografisch achteruitgaat.”

Afgelopen jaar werden er 90,026 baby’s geboren in Portugal en overleden er 107.287 mensen in het land. Het inwonersaantal daalde met 17,261 personen ten opzichte van het jaar daarvoor. Dit is volgens de krant een dramatisch record dat de ernst van de economische crisis in het land aantoont. Door onzekerheid over de toekomst vinden families één kind wel genoeg en besluiten veel jonge stellen te emigreren.

In de afgelopen vijf jaar hebben tussen de 300 en 400 duizend inwoners Portugal verlaten. Een Portugese vrouw krijgt gemiddeld 1,3 kinderen.

Een record van 244 duizend immigranten uit het oosten van Europa, met name Oekraïne, zijn in 2012 illegaal naar Polen gekomen om te werken. Maar dat is niet genoeg, voert Rzeczpospolita aan. Het Poolse dagblad verwijst naar een rapport van de Energy-Europe Foundation waarin staat dat er “tussen nu en 2050 2,5 miljoen buitenlanders in Polen moeten gaan wonen om ontvolking te voorkomen”.

“We hebben ze nodig, maar weten niet hoe we ze in het land moeten houden”, vertelt de Poolse demograaf en auteur van het rapport, Krystyna Iglicka, in de krant. Volgens haar is Polen een immigrant-onvriendelijk land omdat het voor buitenlanders moeilijk is om een permanente verblijfs- en werkvergunning te verkrijgen.

Volgens de laatste cijfers van minister Geert Bourgeois (N-VA) van Integratie van de Vlaamse regering zijn de meeste migranten in Vlaanderen niet meer van Turkse of Marokkaanse afkomst, maar komen zij (Nederlanders niet meegerekend) uit Polen, Roemenië en Bulgarije.

Volgens het Vlaamse dagblad is er hierdoor steeds minder animo voor de inburgeringcursus, die niet verplicht is voor Europese burgers.

En dat is spijtig, vindt Bourgeois, omdat volgens hem “de kansen op de arbeidsmarkt zonder kennis van het Nederlands zo goed als onbestaand zijn”.

In een interview met de Volkskrant pleit PvdA-minister Asscher van Sociale Zaken voor "een participatiecontract". Hij wil dat dit voortaan door “iedereen uit een ander land die zich inschrijft in een Nederlandse gemeente getekend wordt”.

Volgens Asscher “onderschrijven de nieuwkomers met het contract de Nederlandse grondrechten en de rechtsstaat”. Hij hoopt hiermee dat “migranten zich beter bewust worden van de Nederlandse normen”.

Dit contract, dat een aanvulling vormt op het verplichte inburgeringsexamen voor migranten van buiten de EU, zal ook gelden voor inwoners uit de EU die zich vrij in Nederland mogen vestigen. De Volkskrant stelt daarom dat het contract vooral een “symbolische waarde zal hebben”.

Volgens Assher leidt “het vrije verkeer van werknemers [binnen de EU], zonder duidelijk oog voor de problemen die dat met zich meebrengt, tot een asociaal Europa”.

De Britse premier David Cameron wil dat het gebruik van uitkeringen, gezondheidszorg, sociale woningbouw en rechtshulp voor buitenlanders wordt beteugeld. Groot-Brittannië zou in het buitenland niet langer bekend moeten staan om de "zachte aanpak" van immigranten en Cameron heeft zijn ministers opgedragen de wetten voor EU-immigranten die gebruik willen maken van staatssteun, worden verscherpt.

Binnen zijn eigen regeringscoalitie van Conservatieven en Liberaaldemocraten zijn steeds meer spanningen over immigratie. De rechtse Conservatieven hebben zich al uitgesproken over hun angst voor een vloedgolf van Roemeense en Bulgaarse migranten als eind dit jaar de arbeidsmarkt voor hen opengaat.

Duitsland is het Europese land met de hoogste uitgaven voor kinderbijslag: 200 miljard euro per jaar. Desondanks blijft het geboortecijfer dalen. Een onderzoek van de regering laat zien dat het geld wordt verspild, zo valt te lezen in weekblad Der Spiegel. Het blad meent dat de overheid meer zou moeten investeren in kinderopvang en in onderwijs.

“Het zou net zo'n radicale ommekeer zijn de arbeidsmarkthervorming van de Agenda 2010" onder leiding van de sociaal-democratische bondskanselier Gerhard Schröder, aldus het blad.

“Het vruchtbaarheidscijfer van vijftien Europese landen is tussen 2008 en 2011 gedaald". Het Demografisch instituut van Wenen kwam tot deze alarmerende conclusie na het onderzoeken en vergelijken van in totaal tweeëntwintig landen. Le Figaro nam het bericht over en schrijft dat de crisis rechtstreeks van invloed is op het aantal geboorten in Europa, met name in de zuidelijke landen van de eurozone.

De Europese crisis heeft een directe en diepgaande impact op het geboortecijfer van Griekenland (1,43 kind per vrouw), Portugal (1,35), Spanje (1,36) en Ierland (2,05).

Het Franse dagblad belicht de bijzondere situatie in Frankrijk en Duitsland, die vanwege verschillende redenen uitzonderingen in Europa vormen. Hoewel het Europese geboortecijfer in de drie booming jaren voorafgaand aan de crisis sterk in de lift zat,

heeft Duitsland nooit een stijging gekend. Ook Frankrijk is een geval apart met een vruchtbaarheidscijfer dat in tien jaar tijd is toegenomen van 1,8 tot 2, dit ondanks de crisis, dankzij een overheidsbeleid waarbij het krijgen van kinderen gestimuleerd wordt.

Het Weense Instituut waarschuwt voor het risico dat de vergrijzing in Griekenland, Spanje en Portugal met zich mee zal brengen:

Het aantal abortussen in Griekenland is in 2011 met 50 procent toegenomen, wat een verontrustende ontwikkeling is. In Portugal is het aantal geboorten in 2012 gedaald tot 90.000, het laagste aantal in zestig jaar tijd.

De correspondent van Le Figaro in Spanje merkt tot slot op dat

als er niets verandert, de bevolking van het land gedurende de komende veertig jaar met meer dan tien procent zou kunnen afnemen.

Gaat de EU opnieuw een visumplicht invoeren voor inwoners van de westelijke Balkanlanden? Op initiatief van Frankrijk en Duitsland hebben zes lidstaten een verzoek ingediend voor meer controle op immigratie vanuit Servië, Macedonië, Bosnië-Herzegovina, Montenegro en Albanië. Een van die lidstaten is Zweden, dat sinds begin dit jaar te maken heeft met ruim 34.000 asielzoekers, waaronder 5.276 Syriërs, die voor het merendeel via de Balkan zijn gekomen. De pers is verdeeld over het standpunt van de centrumrechtse regering. 

Het liberale dagblad Dagens Nyheter merkt op dat het land de afgelopen acht maanden “meer asielzoekers had uit Servië, Bosnië-Hercegovina en Albanië, waar geen visum meer nodig is om naar de EU te reizen, dan uit Syrië, waar een burgeroorlog woedt”. De krant schrijft verder:

Veel asielzoekers behoren tot de Roma, die in hun land van herkomst ernstig te lijden hebben onder discriminatie. Maar omdat vrijwel geen van hen redenen heeft om een vluchtelingenstatus toegekend te krijgen, mag nog niet 1% in Zweden blijven. [...] Het kan cynisch overkomen om hindernissen op te werpen voor de Roma [...] maar uiteindelijk moet voorrang worden gegeven aan het verlenen van onderdak aan mensen die de slachtingen in Syrië en de oorlog in Afghanistan ontvluchten. [...] Misschien bestaan er betere oplossingen, maar waar het om gaat is dat de EU sociale gelijkheid verlangt en daaraan bijdraagt, ook als het om de Roma gaat. Servië, Albanië en Bosnië-Herzegovina zijn kandidaat-lidstaten van de EU. Dit is een goed moment om druk op die landen uit te oefenen.

Aftonbladet meent daarentegen dat “de vrijstelling van de visumplicht voor de westelijke Balkanstaten in 2009 en 2010 een groot succes is geweest”. Dit van oudsher sociaal-democratische dagblad schrijft hierover:

Dit heeft weliswaar vrijheid opgeleverd, maar ook een belangrijk politiek signaal afgegeven. De westelijke Balkanlanden maken deel uit van Europa en zijn welkom in de Europese Gemeenschap. Het is dus alarmerend dat [minister van Immigratie] Tobias Billström nu openstaat voor het idee om de vrijstelling van de visumplicht op te schorten. Minister van Buitenlandse Zaken Carl Bildt had helemaal gelijk toen hij de visumkwestie vorige week aan de orde stelde en zei: “Dit soort signalen is koren op de molen van nationalisten in de Balkanlanden en dat is niet in ons belang”.   Aftonbladet   is het in zijn hoofdredactioneel commentaar zelden eens met Carl Bildt, maar in dit geval weet hij waar hij het over heeft. Billström zou er goed aan doen om naar hem te luisteren.

“Ze vertrekken en komen niet meer terug”, kopt Gazeta Wyborcza. Het Poolse dagblad doelt op het groeiende aantal Polen dat naar het buitenland trekt op zoek naar een beter betaalde baan.

Alleen al in 2011 vertrokken er 60.000 mensen meer naar Groot-Brittannië, Duitsland en Noorwegen dan het jaar ervoor. Het Poolse dagblad schrijft dat:

Het aantal emigranten voor het eerst sinds 2007 is gestegen. Het zijn er nu 2,6 miljoen […] Het emigratiecijfer steeg, ondanks het feit dat de economische groei in Polen 4 procent van het BBP bedroeg.

Dat is een tamelijk onverwachte verschuiving als we bedenken dat veel Polen (volgens sommige schattingen wel 1,1 miljoen) na de eerste crisis, die Europa in 2007-2008 te verwerken kreeg, gedwongen werden terug te keren naar hun eigen land. Sommige economen verklaarden toen al dat “hiermee een einde kwam aan de emigratie”. Dat is dus niet het geval. Polen trekken nog steeds naar het buitenland, vanwege de aantrekkelijke, veel hogere lonen. Volgens de Poolse centrale bank verdient de gemiddelde Poolse emigrant tussen € 2.000 en € 2.200 terwijl ze in eigen land omgerekend minder dan € 500 kunnen verdienen. Deskundigen die door het dagblad worden geciteerd onderstrepen dat Polen zelfs in tijden van crisis meer vertrouwen hebben in het buitenland dan in hun vaderland: “Ze gaan niet terug, en ze beginnen zelfs hun familieleden uit Polen te laten overkomen”.

 “Ongeveer 3.000 Afrikanen van beneden de Sahara wachten in Marokko hun kans af om Spanje binnen te komen”, kopt het dagblad ABC. De krant schrijft dit naar aanleiding van de overeenkomst die Rabat en Madrid hebben gesloten om een einde te maken aan de ontstane migratiecrisis. De afgelopen dagen waren er 83 Afrikaanse immigranten op Isla de Tierra gearriveerd, een eilandje “dat onbewoond is en kleiner dan een voetbalveld”. Het eiland hoort bij Spanje en ligt op zo'n dertig meter van de Marokkaanse kust. Op basis van de overeenkomst zijn tien immigranten door Spanje opgevangen, terwijl de overigen met de boot naar Marokko zijn teruggebracht.

De Spaanse minister van Binnenlandse Zaken wil hiermee voorkomen dat er “een aanzuigende werking” ontstaat voor de maffia die mensenhandel drijft vanaf de eilanden langs de Marokkaanse kust die onder Spaanse soevereiniteit zijn geplaatst (Islas Chafarinas, Peñon de Vélez de la Gomera, Peñon de Alhucemas). Daarom wil hij “het signaal afgeven dat aanmeren op een eilandje of een uit de zee stekende rots in Noord-Afrika dat bij ons land hoort, geen garantie biedt op een oversteek” naar Spanje, aldus het dagblad.

Het akkoord met Marokko komt precies op het moment dat de druk op de grenzen met de Spaanse enclave Melilla groter wordt. Op 3 september probeerden daar zo'n 160 immigranten over het grenshek te klimmen, meldt ABC. De krant schrijft hierover:

De deur staat opnieuw open […] Volgens de geraadpleegde deskundigen zijn er naar schatting 3.000 Afrikanen van beneden de Sahara die hun kans afwachten om Spanje via de diverse grenspunten met Marokko binnen te komen.

“Na de ophef deze zomer over de ontmanteling van Roma-kampen, probeert de regering de gemoederen weer wat te kalmeren”, schrijft Le Monde. Het uitzettingsbeleid van Roma, voornamelijk Roemenen en Bulgaren, zorgde met name voor veel kritiek omdat de socialistische regering voor dezelfde weg koos als de voormalige rechtse regering. Het kabinet-Hollande probeert nu een wat soepeler houding aan te nemen en belooft, in antwoord op de belangrijkste eis van belangenverenigingen om de precaire situatie van de 15 duizend Roma in Frankrijk te verbeteren. 

De overgangsregeling die de toegang tot de arbeidsmarkt beperken voor Roemenen en Bulgaren – waarvan de meesten Franse Roma zijn – worden opgeheven. Dit betekent het einde van de verplichte werkvergunning, van een heffing voor de werkgever, en van een beperkte lijst met geoorloofde beroepen. 

Deze overgangsregeling, die nog steeds van kracht zijn in Duitsland, Oostenrijk, België, Frankrijk, Nederland, Malta, Verenigd Koninkrijk en Luxemburg, werd op initiatief van een aantal lidstaten opgesteld om te voorkomen dat de arbeidsmarkt overspoeld zou worden met goedkope arbeiders en is van toepassing op alle werknemers uit Bulgarije en Roemenië (waarvan naar schatting 10 procent Roma is) die in de EU willen werken.

Of het besluit van de Franse regering iets aan de situatie van Roma zal veranderen, moet nog blijken. Le Monde vroeg het aan een deskundige uit Spanje, waar de overgangsmaatregelen al zijn opgeheven.

Voor sommigen werkte het opheffen van de beperkingen als een “normalisatie” legt de hoogleraar uit. Maar voor anderen “bleven de werkgevers ze illegaal in dienst houden”, er wordt tenslotte maar weinig gecontroleerd. De opheffing van de overgangsmaatregelen in Frankrijk zou dus “niet veel veranderen voor degenen die het het moeilijkst hebben”, denkt hij. Maar het zou wel meer mogelijkheden scheppen voor “diegenen die een gezin moet onderhouden”.

“De uitzettingen van Roma midden in de zomer roepen maar weinig reacties op”, schrijft de Franse krant Le Monde. Twee jaar geleden veroorzaakte de door Frankrijk gestarte uitzettingscampagne nog een golf van emotie in Europa. De krant vraagt zich af waarom het nu stil blijft, terwijl er de afgelopen dagen toch verscheidene ontruimingen van Roma-kampen hebben plaatsgevonden, met name in Lille, Lyon en Parijs en er op 9 augustus al een eerste chartervlucht met 240 Roma aan boord naar Roemenië is vertrokken. 

Le Monde constateert dat alleen “de linkse partijen en een deel van de maatschappelijke organisaties voorzichtig hebben gereageerd op de initiatieven van het ministerie van Binnenlandse Zaken”. Zij vinden dat president François Hollande met het uitvoeren van de besluiten van justitie om Roma uit te zetten, zijn verkiezingsbelofte heeft gebroken. Daarin zei hij namelijk dat hij “geen Roma-families zou uitzetten zonder hun een voorstel voor herhuisvesting te doen". 

Le Monde vergelijkt de actie van de Franse president met de aanpak van zijn voorganger, waar destijds veel kritiek op was:

In de zomer van 2010 leidde de toespraak van Nicolas Sarkozy in Grenoble over de Roma [waarin hij beloofde de helft van de illegale Roma-kampen te ontmantelen, red.] tot veel verontwaardigde reacties. Nu blijven de meeste linkse prominenten opvallend stil.

De Franse krant wijt de lauwe reacties “voor een deel” aan “de politieke samenstelling van de regering” en aan het feit dat maatschappelijke organisaties nog twijfelen over wat de juiste manier is om te reageren.

De Griekse autoriteiten hebben een grootschalig terugkeerbeleid van illegale immigranten opgezet, en noemen de operatie “Zeus Xenios” (Zeus was de beschermer van gasten en vreemdelingen). De Griekse krant Ta Nea ziet het eerder als een “grote schoonmaak tegen illegale immigratie”. Op 4 augustus zijn er meer dan 4.500 politieagenten op de been gebracht in Athene en in Evros, het departement aan de grens met Turkije waar de meeste illegale immigranten Europa binnenkomen. “Er zijn 4.900 mensen aangehouden, waarvan er 1.130 in detentiecentra zijn geplaatst”, meldt de krant. Ta Nea schrijft over de operatie, die in de toekomst vaker zal plaatsvinden:

[Het is de bedoeling om] illegale immigranten te onderscheppen en een groot aantal repatriëringen op touw te zetten. Volgens schattingen van het ministerie van Burgerbescherming zullen er binnen nu en december zo´n vijfduizend illegalen in opvangcentra worden geplaatst. [...] Het ministerie wil laten zien dat mensen zonder een verblijfsvergunning niet welkom zijn en niet moeten terugkomen. [...] De Griekse burgers reageren verdeeld op het initiatief. Sommigen vinden dat het te laat komt en dat Athene al in een getto is veranderd. Anderen vinden dat er een echt immigratiebeleid moet komen in plaats van incidentele operaties uit te voeren.

Er is al een eerste vlucht – naar Pakistan – georganiseerd om mensen uit te zetten, die gefinancierd is door het Europese Terugkeerfonds. Bovendien heeft de Griekse regering aangekondigd het aantal grenswachters in Evros te zullen verdrievoudigen, uit vrees voor een toestroom van Syrische vluchtelingen.

“Griekse crisis: EU treft voorbereidingen om grenzen te sluiten", kopt Der Standard. Het Oostenrijkse dagblad heeft van een bron uit Brussel vernomen dat een aantal lidstaten zou overwegen om de grenscontroles opnieuw in te voeren als er een noodsituatie ontstaat in Griekenland, zonder daarover echter nader in detail te treden. Dergelijke voorbereidingen worden ingegeven door de vrees dat er een illegale kapitaalvlucht naar het buitenland op gang komt en de vrees voor een stijging van de criminaliteit. De lidstaten maken zich vooral zorgen over de toestroom van illegalen, aangezien Griekenland een doorgangsland is voor migranten uit Turkije en het oostelijke deel van de Middellandse Zee. Het aantal illegale migranten dat momenteel in Griekenland verblijft wordt geschat op een miljoen. Der Standard verwijst naar het juridische kader van het verdrag van Schengen en schrijft:

In tegenstelling tot het veelbesproken vertrek van Griekenland uit de eurozone [...] zou de sluiting van de grenzen met Griekenland door de overige lidstaten geen problemen opleveren.

"EU in actie tegen illegale immigratie", kopt Berlingske. Volgens het Deense dagblad zal Denemarken, de huidige roulerend voorzitter van de EU, op 26 april tijdens een vergadering van de ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken negentig maatregelen voorstellen om een fenomeen te bestrijden dat "het afgelopen jaar met 35 procent is toegenomen".

Tot de voorgestelde maatregelen behoren een betere samenwerking met de landen van herkomst, bijvoorbeeld in Noord-Afrika, de versterking van Frontex en van de bewaking van de grens tussen Griekenland en Turkije, en een adequatere manier om de migratiestromen, uitzettingen en de strijd tegen mensenhandel in goede banen te leiden.

Dit initiatief is ook een reactie op de toenemende zorgen in Denemarken over illegale immigratie. Niettemin schrijft de krant:

Volgens het ministerie van Justitie is niet precies bekend hoeveel illegale immigranten er in Denemarken zijn. Er is alleen maar een gerechtvaardigde angst dat de grote aantallen illegale immigranten die zich nu in Griekenland en Italië bevinden, naar het noorden zullen trekken.

Deze maatregelen zijn ook om praktische redenen gerechtvaardigd, stelt Marlene Wind van de Universiteit van Kopenhagen, die in het dagblad wordt geciteerd:

De problemen met illegale immigratie zijn nadelig voor de interne markt en voor het beginsel van vrij verkeer dat in de geest van Europa is verankerd. Als de plannen worden uitgevoerd, zal dat dus een overwinning betekenen – ook voor het Deense voorzitterschap.