"In 2010 en 2011 was de helft van de goederen die China vanuit de Europese Unie importeerde, afkomstig uit Duitsland. In 2000 bedroeg het Duitse aandeel nog maar 39%." Het toegenomen belang van Duitsland als grootste handelspartner van China heeft er volgens haar overigens aan bijgedragen dat de Europese handel in China kon opbloeien. "Dat Europa in tegenstelling tot Japan of de Verenigde Staten in de afgelopen tien jaar geen marktaandeel in China heeft verloren, is voornamelijk te danken aan Duitsland. Bovendien is het een van de weinige Europese landen met een handelsoverschot voor China." De Europese Unie, die wordt meegezogen door de kracht van de handelsrelatie tussen Beijing en Berlijn, heeft dus geen andere keuze dan rekening te houden met deze nieuwe economische partner.

Maar deze bevoorrechte bilaterale relatie kan er ook voor zorgen dat de relatie tussen China en de EU verslechtert. "De Chinezen willen dat Duitsland zijn gezag laat gelden om Europa er weer bovenop te helpen", meent Le Temps.

De Zwitserse Franstalige krant neemt de conclusie van het onderzoek over en waarschuwt dat:

het enige evenwicht dat er mogelijk is, via de EU loopt. Maar om de Duitsers ervan te overtuigen op dit gebied vooral goede Europeanen te blijven, is het dringend nodig om een strategisch partnerschap tussen de EU en China te ontwikkelen.

Volgens een verklaring van de Chinese premier Wen Jiabao is China van plan om 7,5 miljard euro te steken in nieuwe technologie en de groene economie in Centraal-Europa, zo meldt de Poolse krant Gazeta Wyborcza. Tijdens een tweedaagse top van de veertien Centraal-Europese landen zei de Chinese premier bovendien dat China de import vanuit deze regio de komende drie jaar wil verdubbelen van de huidige 37,8 miljard euro tot 75 miljard euro. 

Poolse deskundigen zijn van mening dat dit alweer een aanwijzing is dat Peking na grootschalige investeringen in Afrika, Amerika en Azië nu serieus overweegt in Centraal-Europa te expanderen. Eén van die landen is Polen, dat wel eens zou kunnen uitgroeien tot de voornaamste handelspartner van China onder de ‘nieuwe’ EU-lidstaten. Toch is niet iedereen gelukkig met dit vooruitzicht. Wyborcza schrijft:

Een aantal Europese deskundigen is van mening dat Peking doelbewust de rol van de EU ondermijnt door bilaterale relaties aan te knopen met verschillende Europese landen. Dat verzwakt de onderlinge samenhang van de EU in de betrekkingen met China.

Die betrekkingen staan sinds kort onder druk. De Europese Commissie “probeert af te dwingen” dat Peking de Chinese openbare markt openstelt voor Europese bedrijven door te dreigen dat er anders regelgeving komt waarmee de EU "represailles neemt door de interne markt te sluiten" voor Chinese bedrijven. 

Laten we elkaar niets wijs maken: dat Europa nu zijn buitenlandvertegenwoordiger, de even welbespraakte als weinig invloedrijke Catherine Ashton, naar voren schuift om in Teheran opnieuw te gaan overleggen, dat de Amerikaanse president Obama sinds een paar maanden hardere geluiden laat horen in de omgang met de Iraanse uitdaging, ligt enkel en alleen aan het spierballenvertoon van de Israëli, die beweren dat ze nauwelijks nog in toom gehouden kunnen worden. (…) Als ze zich net zo slap gedragen zouden hebben als de meeste andere landen, zou Iran zonder enig probleem binnenkort al kunnen opklimmen tot kernmogendheid. (...) In geval van nood moet het Westen op eigen houtje de kernwapens uit handen van de leiding in Iran slaan.

"Het is nog onduidelijk welk effect dit heeft op Chinese luchtvaartmaatschappijen die op Europa vliegen. Hoewel het emissiesysteem voor luchtvaartmaatschappijen per 1 januari in werking is getreden, is Brussel nog niet begonnen met het innen van de heffing. Wel zijn alle luchtvaartmaatschappijen die vliegen op EU-bestemmingen al in kaart gebracht in het systeem. De maatschappijen die de heffing niet betalen krijgen een boete opgelegd, en hardnekkige overtreders zouden van de EU-vliegvelden kunnen worden geweerd".

De Financial Times schrijft dat de luchtvaartsector "niet meer dan ongeveer drie procent van de totale uitstoot aan kooldioxide voor zijn rekening neemt", maar desalniettemin is "de EU van mening dat dit emissiehandelssysteem een belangrijk onderdeel vormt in de strijd tegen klimaatverandering".

"Geen beloftes aan de Europeanen tot directe investeringen, stelde premier Wen Jiabao koelbloedig", zo valt te lezen in Handelsblatt. "De noodlijdende landen moeten eerst "pijnlijke besluiten nemen en hun huiswerk doen"". Dat wil zeggen, aldus de krant: "hun schulden verlagen, de controlemechanismen uitbreiden en duidelijke, eerlijke en geloofwaardige standpunten innemen ten aanzien van de rest van de wereld […] Het geld dat de Chinesen in Europa willen investeren is niet bedoeld als ontwikkelingshulp maar moet een geslaagde investering zijn. In het beste geval op economisch en politiek vlak". Vanuit Duitsland bezien, zou China een sleutelrol kunnen spelen met zijn 3,2 miljard dollar reservetegoeden.

De Frankfurter Rundschau herinnert zijn lezers eraan wat er in ruil gevraagd wordt, bijvoorbeeld: "De erkenning door de EU van China's status als markteconomie, wat het Europese ondernemingen moeilijker zou maken om stappen te nemen tegen concurrentievervalsing of tegen dumpingpraktijken". Het gevolg, aldus Handelsblatt, is dat de bondskanselier, die in China gezien wordt als de "voornaamste vernieuwer van de euro", niet de gelegenheid heeft gehad om bilaterale economische relaties te promoten zoals ze van plan was. Ze ziet zichzelf daarom genoodzaakt om dat onderwerp, met als doel het ontlokken van beloftes van de Chinese premier, later dit jaar aan te snijden.

Het dagblad China Daily, dat van overheidswege wordt uitgegeven, schrijft: “China kan noch de redder van Europa, noch het panacee voor alle Europese kwalen zijn, maar zal doen wat het kan en een vriendschappelijke hand toesteken. Vriendschap is echter geen éénrichtingsverkeer. China heeft al grote sommen geld in Europese obligaties belegd en zou graag enige garanties krijgen dat die veilig zijn.”

Volgens Expansión zouden de leningen door landen als China, Rusland en misschien Noorwegen, evenals het IMF door middel van een “Special Purpose Vehicle” kunnen leiden tot een versteviging van het EFSF, dat mogelijk een fonds van twee biljoen euro wordt. Deze oplossing zal geen goedkeuring van het Duitse parlement vereisen, hetgeen “een opluchting” is voor Angela Merkel, merkt Expansión op. Maar “bepaalde analisten bekijken deze leningen uit landen als China of Rusland met argusogen” omdat deze landen er mogelijk een politiek slaatje uit willen slaan, aldus het dagblad.

In zijn hoofdartikel ziet Financial Times Deutschland hier een kans liggen om af te rekenen met het Duitse doemdenken. “Wie de laatste jaren debatten volgde, naar talkshows keek of actuele boeken over de economie las, werd keer op keer ingepeperd dat het slecht ging met Duitsland.” Maar vele angsten bleken overtrokken te zijn, want nu blijkt dat “iedereen een graantje mee kan pikken” van de investeringen in buitenlandse productiesites. “Dit is een mooi voorbeeld dat de economie geen nulsomspel is.”

Toch hoeft niemand bang te zijn voor een “geel gevaar”, schrijft het economisch dagblad uit Hamburg in zijn hoofdartikel "Gelijke rechten voor iedereen". “Chinezen gedragen zich tot nu toe niet als 'sprinkhanen', die bedrijven leegroven of op grote schaal arbeidsplaatsen saneren.” Om te zorgen dat industriële spionage of een zwakke concurrentiepositie niet uitgroeit tot een risico voor de Duitse economie, roept FTD op om krachtig te investeren in innovatie, zodat Duitsers en Chinezen in de concurrentieslag om ideeën en producten zorgen voor vooruitgang.

Deze pretentie is legitiem omdat de opkomende landen bij internationale instellingen ondervertegenwoordigd zijn: bij het IMF bijvoorbeeld, beschikken de BRICS-landen over slechts 11,06 procent van de stemmen terwijl ze bijna 20 procent van het wereldwijde bbp vertegenwoordigen. Europa beschikt zelf over 35,6 procent van de stemmen, en vertegenwoordigt 30 procent van het wereldwijde bbp (de Verenigde Staten hebben 16,8 procent van de stemmen voor bijna 30 procent van het wereldwijde bbp). Hoewel de verhouding stemrecht/economisch gewicht dus voor de BRICS-landen zeer onrechtvaardig is en een hervorming daarom wenselijk, blijft het een feit dat Europa de invloedrijkste speler bij het IMF is.

Er is dus geen enkele reden waarom Europa zou moeten afzien van een strijd om het behoud van deze o zo strategische post, vooral op het moment waarop een aantal landen om hulp hebben gevraagd of daarover in onderhandeling zijn. Maar ook daarvoor zal, Europa, alweer, met één stem moeten spreken en de kandidaat (of kandidate) moeten voorstellen die zijn belangen het best behartigt. Als Europa bovendien wil voorkomen dat het IMF opnieuw de funeste bewaker van de neoliberale leer wordt, dan is het van het grootste belang dat deze kandidaat over voldoende fijngevoeligheid en creativiteit beschikt zodat de pillen die hij moet toedienen minder bitter lijken dan ze zijn.

Het Poolse weekblad Wprost heeft dit thema overgenomen en is van mening dat het aarzelende gedrag van Amerika en Europa ten opzichte van de dramatische toestanden in Libië “bevestigen dat het Westen spontaan heeft afgezien van haar leiderschap. Haar plaats is ingenomen door andere. Iran, China en Rusland staan al in de rij”. Op minder optimistische wijze concludeert Wprost: "het Westen is niet meer de hoeder van de democratie en is ook niet meer in staat om op geloofwaardige wijze wie dan ook te imponeren”.

Natuurlijk zijn alle EU-lidstaten aanwezig bij de ceremonie, “maar in haar hoedanigheid als verantwoordelijke voor de Europese diplomatie had Catherine Ashton best aansluiting kunnen zoeken bij de groep, haar gebruikelijke overdreven behoedzaamheid overboord kunnen gooien en de rechten van Liu Xiaobo op energieke wijze kunnen verdedigen. Als de EU zelf al niet opkomt voor de normen en waarden die haar verenigen, hoe zouden de landen dat zelf dan moeten doen in hun betrekkingen met de voornaamste dictatuur in de wereld?"