Eerder besteedde EUobserver al aandacht aan deze affaire. Het gaat daarbij om het Britse bedrijf G4S-UK, dat tegen alle verwachting in een contract van 10 miljoen euro met de Europese dienst voor extern optreden (EDEO) heeft binnengehaald om installaties en personeel van de Europese Unie in Libië te beschermen. Dit wekt verbazing, omdat G4S-UK "tot nu toe geen enkel contract had om Europese delegaties te beveiligen”, benadrukt Rue89, in tegenstelling tot de andere bedrijven die aan de aanbesteding hadden deelgenomen: het Hongaarse Argus en het Brits-Canadese Garda World.

De nieuwssite stelt dat deze affaire de aandacht vestigt op het probleem dat er binnen de EDEO, die geleid wordt door de Britse Catherine Ashton, sprake zou zijn van belangenverstrengeling:

Sommigen (...) verdenken Groot-Brittannië ervan dat het zijn invloed binnen de EDEO ten onrechte aanwendt om de belangrijkste Britse militaire ondernemingen uit de particuliere sector te bevoordelen.

Toch mogen de Europese partners van Frankrijk hieruit niet "concluderen dat de buitenlandpolitiek van François Hollande een enigszins anti-Europees tintje heeft. Dat zou een vergissing zijn", schrijft Le Monde. De krant benadrukt dat er sprake is van "een onoverkomelijke politieke realiteit":

De Fransen wantrouwen Europa. Ze zijn eurosceptisch, en neigen ernaar zich in zichzelf terug te trekken, alsof ze het Europese eenwordingsproject de schuld geven van alle tekortkomingen van het economische liberalisme. Europa is zeker een grote markt: dat is een van zijn sterke punten, het geheim van zijn aantrekkingskracht en de motor achter zijn concurrentievermogen. Maar Europa zou ook een politiek en maatschappelijk project moeten zijn. Laurent Fabius kan wel eens niet de minst aangewezen persoon zijn als woordvoerder van dit Europa.

Ook Libération constateert dat Fabius en Cazeneuve niet "de enige eurosceptici in de regering" zijn, maar de linkse krant schrijft ook dat dit niet nadelig hoeft uit te werken op het Franse Europa-beleid:

François Hollande heeft ze op posten gezet die in werkelijkheid weinig invloed hebben op Europese Zaken. In feite worden die afgehandeld door het Elysée en zijn ze het ‘exclusieve domein’ van het staatshoofd.

"Met deze verkiezingen staat het land in het rood", schrijft I Kathimerini bezorgd. De krant voegt er echter aan toe dat, al wordt de kans op het loslaten van de eenheidsmunt groter, "Merkel en Hollande graag willen dat Griekenland in de eurozone blijft". 

"De voorspellingen van de internationale onheildsprofeten zijn uitgekomen" betreurt To Ethnos onder de kop "Verkiezingen in een mijnenveld". "Het land bevindt zich in een impasse. De partijen zullen nu met duidelijke antwoorden moeten komen op de problemen waar we mee te kampen hebben", met name de recessie van 6,2 procent in het eerste kwartaal en een werkloosheid van 21 procent. 

Voor To Vima zijn deze nieuwe verkiezingen

een referendum met Antonis [partijleider Nieuwe Democratie] tegen Alexis [partijleider Syriza], rechts tegen de extreemlinkse coalitie, voorstanders van Europa tegen de rest.

Ta Nea hoopt echter dat deze politieke crisis

een kans biedt om de sociaal-democratie nieuw leven in te blazen en te hervormen. De beide partijen die tot nu toe altijd aan de macht waren [Nieuwe Democratie en de socialistische Pasok] moeten lering trekken uit hun falen.

De onbekende factoren hebben betrekking op de vraag of de president op de uitgaven wil besparen [...] Ook is onzeker of François Hollande wil afzien van eurobonds en of hij in staat zal zijn de rol van de ECB te wijzigen.

Maar toch, nuanceert Anne-Marie Le Gloannec, 

lijkt het niet onwaarschijnlijk dat ze tot compromissen zullen komen: er zal niet opnieuw over het verdrag [het begrotingspact, red.] onderhandeld worden. Het zal er eerder om draaien overeenstemming te bereiken over een structureel groeipact waarvan François Hollande overigens de grote lijnen heeft geschetst, voor zowel Europa als voor Frankrijk.

"Alles bijelkaar brengt de twee leiders nader tot elkaar", verzekert ook La Croix:

Op de eerste plaats, de principes. Binnen een verenigd Europa is niets mogelijk als Frankrijk en Duitsland het niet met elkaar eens zijn. Daarnaast is er het pragmatisme. [...] De politieke crisis in Griekenland laat het niet toe dat men zich verliest in onenigheid over principekwesties. Tot slot is er een beetje realisme nodig, dat vanuit ieder land zelf moet komen.

In Duitsland vraagt de Süddeutsche Zeitung zich af:

Is dit het einde van de Frans-Duitse samenwerking? Helemaal niet! Hollande zal zich matigen, Merkel zal optreden. (...) François Hollande is geen visionair in de orde van een Napoleon of Mitterand.

In een ander commentaar is het dagblad van mening dat François Hollande

een nieuwe kans voor Merkel is. Ze zullen de geschiedenis ingaan als degenen die de euro wisten te redden of als degenen die de opheffing ervan organiseerden. Ze zijn veroordeeld tot succes vanaf hun eerste ontmoeting. Deze druk zou heel Europa hoopvol moeten stemmen.

 

Volgens het dagblad uit Frankfurt:

heeft het thema van de schuldenrem, dat al centraal stond in de mislukte campagne van de CDU bij de verkiezingen in de deelstaat Schleswig-Holstein, kiezers niet in beweging gekregen, omdat het een holle frase is geworden. De minister van Milieu is zelf de personificatie van deze tegenstrijdigheid: we moeten bezuinigen, bezuinigen, bezuinigen, zei hij telkens, terwijl hij tegelijkertijd een peperdure transitie op het gebied van energie voorstaat. Bovendien is het tegenstrijdig om te spreken over 'Griekse toestanden' en tegelijkertijd vast te stellen dat het Duitsland nooit eerder zo goed is gegaan als nu. Tot slot is het tegenstrijdig dat de CDU net doet alsof Duitse kiezers hun buik vol hadden van de schuldenlast, maar de Fransen en Grieken wel van een andere planeet lijken te komen.

De Franse krant Le Monde is echter van mening dat de uitslag van de Duitse deelstaatverkiezing slecht nieuws is voor bondskanselier Merkel, maar goed nieuws voor president François Hollande. Die twee ontmoeten elkaar op 14 mei in Berlijn, net na de machtsovername van Hollande.

President Hollande heeft zich de afgelopen weken gepresenteerd als Europese pleitbezorger voor een beleid om de groei weer aan te zwengelen om uit de eurocrisis te komen. Mevrouw Merkel geeft op haar beurt prioriteit aan het gezond maken van de begrotingen, aangezien dat in haar ogen juist de basis vormt voor een 'duurzame groei'. De verkiezingsoverwinning van president Hollande en zijn ideeën hebben veel aandacht gekregen in de EU-lidstaten die onder de schuldencrisis gebukt gaan en zijn zelfs doorgedrongen tot in de kringen van de SPD aan gene zijde van de Rijn. Mevrouw Merkel weet dat en de verkiezingsnederlaag van afgelopen zondag is dan ook een extra aansporing voor haar om concessies de doen in de kwestie van het groeipact.

Maar centrumlinks profiteert daar niet van: de proteststem ging vooral naar de beweging Cinque Stelle (Vijf Sterren) van komiek Beppe Grillo (64 jaar). Met meer dan 10 procent van de stemmen in een groot aantal steden, zou het politieke fenomeen van dit moment in meerder plaatsen het politieke landschap domineren. 

Grillo staat bekend om zijn controversiële standpunten die hij zonder blikken of blozen op zijn razend populaire weblog en in het openbaar verkondigt. In 2009 richtte hij zijn burgerbeweging op in navolging van een serie bijeenkomsten waarin hij een aantal politiek-financiële schandalen aan de kaak stelde, naast de grillen van de 'kaste', waarmee de Italiaanse leidende klasse wordt bedoeld. 

"Net als alle protestbewegingen, laat die van Grillo een heilzame vernieuwende wind door de politiek waaien", merkt Espresso op, "maar de beweging geeft ook gestalte aan de demagogische ideeën van degenen die ervan dromen Mario Monti, diens regering, belastingen en bezuinigingen-zonder-groei ten val te brengen". De krant Corriere della Sera haakt daarop in:

Grillo mag dan wel een komiek zijn die in zijn onstuitbare tirades ook met conservatieve en antipolitieke gevoelens speelt (...) maar zijn programma staat bol van de voorstellen: van afvalverwerking tot het weigeren van gemakkelijke, op onroerend goed gebaseerde groei, en van een transparante overheid tot het stimuleren van het internetgebruik om dat op westers niveau te brengen.

Volgens European Voice is de voornaamste reden voor deze stemming het vertrek van EFSA-voorzitter Diána Bánáti, die op 9 mei aangekondigde:

te gaan werken bij onderzoeksbureau International Life Science Institute Europe (ILSI). Het Europees Parlement had aan de Europese rekenkamer gevraagd om onderzoek te doen naar mogelijke belangenconflicten binnen de EFSA en dan vooral naar de banden tussen Bánáti en de voedingsmiddelenindustrie.   

Monica-Lisa Macovei (Europese Volkspartij) is rapporteur van het Parlement voor het boekjaar 2010 en heeft vaak van zich doen spreken in haar strijd tegen corruptie. Ze juicht het besluit van het Europees Parlement toe. “Transparantie en een juiste aanpak van belangenconflicten zijn essentieel geworden voor goed bestuur en voor burgers. Ze moeten een belangrijk criterium worden in de dechargeprocedure bij alle Europese instellingen”, verklaarde ze in de Roemeense krant România liberă. 

Desalniettemin, zo valt te lezen in European Voice, "hebben de drie instellingen nu tot september de tijd om hun uitgaven over 2010 nader toe te lichten. Uiterlijk komend najaar wordt er in het Parlement opnieuw gestemd over goedkeuring of afkeuring van deze jaarrekeningen."

De protestante, in de DDR geboren Merkel, is er ondanks haar eenvoud en zonder veel ervaring met fraaie redevoeringen, in geslaagd alle Duitsers voor zich te winnen. Vooral de West-Duitsers, die zij eerder bestempelde als "verwend, een beetje laf en lui". Van hun kant zijn de West-Duitsers zodanig 'vermerkeld' dat haar veronderstelde zwakheden – haar soberheid en gebrek aan glamour – een cultstatus hebben bereikt. En de eurocrisis markeert vooralsnog het hoogtepunt van deze transformatie. Hij schrijft:

In 2005 dacht Merkel dat ze de Duitsers moest aanmoedigen. Tegenwoordig moet ze haar kiezers ervan overtuigen anderen te helpen, het hoofd koel te houden en hun ijverige consumptie vooral voort te zetten. Haar beleid is volledig omgedraaid. Is ze misschien klaar met haar missie in Duitsland; is ze naar Europa geëmigreerd? (...) Zonder de Duitse gewoonheid, beschermd door deze ultragewone kanselier, zou Europa allang in chaos zijn vervallen.

Ulrich voorziet geenszins een op handen zijnde val van de kanselier als hij concludeert dat:

Het kan zijn dat de Duitse Merkel haar hoogtepunt al voorbij is terwijl de Europese Merkel haar hoogtepunt nu juist beleeft. Misschien hebben wij haar hier niet langer nodig, maar in Europa. (...) Ze is pas 57. Een politica met toekomst dus.

Het Franse dagblad Le Figaro benadrukt dat een krachtmeting tussen Angela Merkel en de nieuwe president van Frankrijk onvermijdelijk is: 

Berlijn geeft openlijk blijk van zijn irritatie over de herhaaldelijk geuite wens van het team rond Hollande om opnieuw te onderhandelen over het begrotingspact, om er een onderdeel over groei aan toe te voegen. In een poging de entourage van bondskanselier Merkel op dit punt gerust te stellen, lieten de adviseurs van de socialistische presidentskandidaat al eerder doorschemeren dat het hier ging om 'campagneleuzen'. 

Bondskanselier Merkel weet dat François Hollande in zijn huidige positie weinig onderhandelingsruimte heeft en dat hij "op zoek zal gaan om koste wat het kost leiderschap te tonen om punten te scoren", schrijft het conservatieve dagblad. Toch zou ze niet moeten zwichten voor de verplichting om het verdrag in de oorspronkelijke staat te tekenen, met het risico dat het in een later stadium weer op tafel komt.

De Franse president zou juist de eerste stap moeten zetten en het begrotingspact moeten tekenen zoals het er nu voorligt. Deze geste zou indruisen tegen de campagne die hij voerde tegen het bezuinigingsbeleid in Europa. 

Toch, schrijft Le Figaro, vertonen beide leiders ook overeenkomsten

Het zou een aangename verrassing kunnen zijn als bondskanselier Merkel de nieuwe president van Frankrijk in Berlijn ontvangt en merkt dat het gaat om een ontmoeting tussen twee leiders die hun degelijkheid en eenvoud koesteren. (…) Deze persoonlijke band is geenszins toevallig, maar vormt juist de basis van vertrouwen die beiden in staat stelt de verschillen tussen Parijs en Berlijn te overbruggen. En een consensus ten gevolge heeft waardoor het Frans-Duitse duo Europa achter zich mee kan trekken. Als Hollande en Merkel een goede start maken, is alles mogelijk.  

Het Duitse dagblad Tageszeitung betwijfelt zeer of François Hollande erg ver zal gaan in het aanprijzen van zijn groeiagenda. Uiteraard, zo schrijft het linkse dagblad, waren de kopstukken uit Brussel die azen op de functie van José Manuel Barroso, onder wie Martin Schulz, voorzitter van het Europees Parlement en Viviane Reding, vicevoorzitter van de Europese Commissie, er als de kippen bij om “de nieuwe sterke man in Parijs naar de mond te spreken” en te pleiten voor een groeipact, maar de krant stelt dat de vork anders in de steel zit:

In feite gaat het om een typisch Brussels compromis: men reikt de nieuwkomer binnen de kring van staatshoofden en regeringsleiders de hand om hem vervolgens direct naar zich toe te trekken. Voor Brussel heeft een vaag groeipact zo zijn charme, omdat daarmee het begrotingspact van Angela Merkel intact zou blijven. Waarschijnlijk zou zo’n groeipact de markten zelfs niet afschrikken. Zo zou iedereen zijn zin krijgen: Merkel en Hollande, burgers en markten. De Duitse Europarlementariër Elmar Brok (CDU) vat de mening van vele Europese politici als volgt samen: ‘Uiterlijk in juni zou president Hollande in de pas moeten lopen’.

Het Duitse EU-leiderschap is dus nog lang niet aan het verbleken en dankzij de steun van de marken voert de neoliberale discussie in Brussel en Berlijn nog altijd de boventoon, beweert TAZ. Als we daar de Griekse crisis aan toevoegen, dan “zou de EU-top in juni wel degelijk opnieuw een Griekse top kunnen worden en Merkel en Hollande nader tot elkaar kunnen brengen. Je zou je kunnen afvragen wat er dan nog overblijft van de socialistische agenda. Het antwoord daarop staat in de sterren."

De overgang van de regering Ungureanu naar de regering Ponta "is nog niet eerder vertoond in ons politieke bestaan: een wisseling van de macht tijdens een verkiezingsperiode”, schrijft de Roemeense krant Adevărul. Vier maanden na de eerste serie betogingen tegen de bezuinigingsmaatregelen behelst het programma van Ponta maatregelen die een “populistisch gehalte” hebben, aldus het dagblad, zoals een verhoging van de ambtenarensalarissen en hogere pensioenen. Toch blijft zijn missie “dezelfde als die van de regering Ungureanu, namelijk de huidige problemen aanpakken, verkiezingen organiseren en uiteraard de aantrekkelijkheid van de partijen vergroten die hem aan de macht hebben geholpen". 

Nicolas Sarkozy is de elfde Europese leider die is gevallen na het begin van de financiële crisis. Dit resultaat is meer dan een vermaning voor de oude bondgenoten van de vertrekkende president, Angela Merkel en (de Britse premier) David Cameron. De nieuwe koers van Frankrijk is een doodsklap voor het begrotingspact, dat tot nu toe het Europese antwoord op de crisis is geweest.

“Frau Merkel, ik kom eraan”, kopt de Frankfurter Rundschau. Na zijn zege heeft de nieuw gekozen president aangekondigd dat hij zijn eerste buitenlandse bezoek zal afleggen bij de Duitse bondskanselier, die op één lijn moet zien te komen met deze nieuwe partner, ondanks hun ideologische verschillen:

Merkel zou Merkel niet zijn als ze er niet in zou slagen de steven te wenden. Zij heeft geen ideologische problemen met sociaal-democraten [ze heeft tussen 2005 en 2009 met hen geregeerd], zelfs niet als ze zich socialisten noemen. Hollande zal de revolutie niet uitroepen. Hij zal moeten leren zich aan te passen, zoals Merkel heeft gedaan tijdens de Griekse crisis.

“Hollande wint, de Europese uitdaging begint”, kopt de Corriere della Sera. Volgens deze krant is de nieuwe Franse president “een normale leider in uitzonderlijke omstandigheden”:

De boodschap in deze Franse meimaand, in deze tijd van crisis, van de ondergang van de burger en van de anti-politiek, is er dus één vol hoop. Voor Frankrijk en voor Europa, dat naar Frankrijk kijkt. […Het is] ook een verdedigende keuze, tegen het Europa van oneerlijk verdeelde opofferingen en van bezuinigingen zonder groei. […] Het Frankrijk van Hollande droomt niet langer van het socialisme in één land, maar van een beetje meer sociaal-democratie in heel Europa.

Volgens El Mundo “is de overwinning van Hollande aanleiding voor onzekerheid in Europa”: het conservatieve dagblad maakt zich zorgen over de vorm die het “nieuwe tijdperk” zal aannemen dat zich aandient “voor Frankrijk en de rest van het continent”:

Nooit eerder had een presidentsverkiezing in Franrijk zoveel weerslag in Europa. […] De overwinning van de socialistische kandidaat vernietigt de hegemonie van centrum-rechts van het afgelopen decennium en roept twijfels op over de ‘cohabitation’ met de Duitse bondskanselier Angela Merkel, waarmee [de vorige president Nicolas] Sarkozy het begrotingspact en het bezuinigingsbeleid was overeengekomen.

“Nieuw begin voor Europa”, schrijft De Morgen. De Vlaamse krant schrijft dat “de socialist François Hollande meteen op ramkoers [is] met Duitsland over besparingen”. In een commentaar schrijft de krant:

Of Hollande die Europese kentering zal realiseren, is maar zeer de vraag. We kijken alvast uit naar zijn eerste Berlijn-trip waar hij met een stugge Merkel een historisch comprimis zal moeten sluiten. Die gesprekken zullen plaatsvinden in het stormachtige klimaat dat ontstaan is na de verscheurende Griekse parlementsverkiezingen van gisteren [...] Europa is sinds gisteren opnieuw wat roder. Maar tegelijkertijd werden de onweerswolken boven het continent nog donkerder.

In Stockholm constateert het dagblad Dagens Nyheter dat – terwijl de nieuwe president op het gebied van immigratie en minderheden een toleranter en opener beleid heeft gekozen dan dat van Nicolas Sarkozy - “hij op het terrein van het economisch beleid verontrustende vragen opwerpt”:

Als Hollande het begrotingspact opblaast, zal dat tot ernstige problemen leiden. Europa heeft behoefte aan groei, maar zonder een effectieve dam tegen hoge begrotingstekorten van de lidstaten zal de euro moeite hebben om te overleven. Dat zal de monetaire unie schaden, en haar vermogen om gemeenschappelijke beslissingen te nemen. Daarom lijkt het moeilijk voorstelbaar dat Hollande serieus zal eisen opnieuw over het pact te mogen onderhandelen. Het is waarschijnlijker dat hij zich ermee tevreden zal stellen dat er een minder schadelijke groeiparagraaf aan wordt toegevoegd.

In het Praagse dagblad Hospodářské noviny schrijft hoofdredacteur Martin Ehl dat er “een ander Europa tevoorschijn is gekomen uit de stembusslagen van dit weekeinde”. De presidentsverkiezingen in Frankrijk en de parlementsverkiezingen in Griekenland tonen aan dat het oude continent “een nieuwe Franse Revolutie” te wachten staat. Die zal de consensus over de Europese integratie opschudden, die zijn diepste crisis doormaakt sinds de jaren vijftig:

De Europeanen verwachten meer van hun leiders dan bezuinigingen. […] Na het begrotingspact zal Europa op een innovatieve manier over de economie moeten gaan nadenken.

Als dagblad dat dichtbij Merkel staat, beoordeelt Die Welt de uitslag in het perspectief van de regerende coalitie in Berlijn. De krant stelt vast dat de hypothese van een bondgenootschap tussen de SPD en de Groenen, zoals in de tijd van de sociaal-democratische bondskanselier Gerhard Schröder, steeds onwaarschijnlijker wordt, omdat “veel burgers een grote coalitie tussen SPD en CDU willen”.

Vrij naar de beroemde woorden van John F. Kennedy vragen de ondertekenaars van het manifest:

aan de Europese Commissie en de nationale regeringen, aan het Europees Parlement en de nationale parlementen om een Europa te creëren "van actieve burgers", maar ook om te zorgen voor de financiële en juridische randvoorwaarden om een "Europees jaar voor vrijwilligerswerk voor iedereen” in te stellen als tegenhanger van het Europa van elite en technocraten waarin de "top-down”-aanpak de boventoon voert. Het doel daarvan is om de nationale democratieën te democratiseren om Europa te veranderen op basis van het motto “Vraag niet wat Europa voor jou kan doen, maar wat jij voor Europa kunt doen – Doing Europe!”

De initiatiefnemers van het manifest willen dat “gewone Europese burgers bijeenkomen en uit eigener beweging aan de slag gaan” en van hun project "een eigen creatie maken die ertoe kan leiden dat Europa van een nieuwe grondwet 'van onderaf' wordt voorzien".

"De Roemenen hebben vertrouwen gekregen, want de val was in feite al in januari ingezet”. Een Roemeense indignado-beweging zag toen het licht en toonde haar ongenoegen jegens de bezuinigingsmaatregelen, schrijft de nieuwssite uit Bucarest.

Noch de president van het land, noch de voormalige coalitie heeft begrepen dat de Roemenen niet wachtten op een wijziging van personen [op 6 februari vond er binnen het kabinet een herschikking plaats, red.], maar op een nieuwe richting van Roemenië, een nieuw economisch beleid (…). De status quo die ervoor zorgde dat de machthebbers zonder enige verantwoordelijkheid alles konden doen, is aan diggelen.

Vox Publica voorspelt dat vanaf nu en tot aan de verkiezingen, gepland voor november, “iedere fout in het nadeel van Ponta zal werken”. Het grootste risicio voor de nieuwe regeringschef is de vorming van een “regering met een verkort termijn: de bekwame mensen zullen niet akkoord gaan met een dergelijk kort mandaat en degenen van de oude socialistische garde zullen eindelijk hun dorst naar macht willen lessen”.

Steffen Seibert, de woordvoerder van de Duitse regering, heeft onthuld dat de stafleden van Merkel en Monti al bij elkaar zijn gekomen om een serie gemeenschappelijke Duits-Italiaanse initiatieven te ontplooien. Volgens La Stampa is het de bedoeling economische stimuleringsmaatregelen te bedenken, die op de Europese topconferentie van juni besproken kunnen worden.

Naast het mogelijke verlies van de traditionele steunpilaren Frankrijk en Nederland, kwam gisteren ook Merkels leer van begrotingsdiscipline onder vuur te liggen. President Mario Draghi van de Europese Centrale Bank (ECB) verklaarde dat sluitende begrotingen niet alleen via bezuinigingen en hogere belastingen verwezenlijkt kunnen worden, maar dat daar ook "structurele maatregelen ten gunste van de economische groei" voor nodig zijn.

 “Meer moed voor groei”, zo vat het Italiaanse dagblad deze stellingname samen in een artikel waarin het schrijft:

Merkel heeft, in afwachting van de uitslag van de Franse presidentsverkiezingen, naar Draghi geluisterd en eindelijk formeel erkend: ‘we hebben groei nodig die ondersteund moet worden met structurele hervormingen’.

De opkomst van extreemrechts toont aan dat in veel landen de politiek er nog niet in is geslaagd antwoorden te vinden op de simpele oplossingen van de populisten. De taal van de Europese Unie en van de nationale regeringen gaat aan de burgers voorbij, die de gemakkelijke uitspraken van de populisten in dank afnemen.

Op pragmatischer niveau is deze trend slecht nieuws voor de Duitse bondskanselier, aldus Süddeutsche Zeitung:

Voor de Duitse regering is de val van het Nederlandse kabinet een bittere pil. Zij verliest op deze manier een zeer belangrijke bondgenoot voor haar bezuinigingsbeleid. En weldra kan Angela Merkel haar voornaamste steunpilaar ook nog eens kwijtraken. De Franse president Sarkozy heeft de eerste ronde van de presidentsverkiezingen verloren van zijn uitdager François Hollande (...). Veel Spanjaarden hopen op een overwinning voor de Franse socialisten. (...) In Italië leven soortgelijke gevoelens. Zo bezien maakt het weinig uit dat deze twee landen toch al meer tijd hadden gekregen om hun uitgaven omlaag te brengen.

“Ik accepteer niet dat ouderen moeten betalen voor onzinnige Brusselse eisen”, zei Wilders. Hij verwees naar berekeningen van het Centraal Planbureau waaruit zou blijken dat de 14,2 miljoen bezuinigingen zich zouden vertalen in een koopkrachtverlies van 3% voor ouderen, minder economische groei en meer werkloosheid. De bezuinigingsmaatregelen betreffen met name de zorg, de pensioenen, overheidssalarissen, BTW, ontwikkelingssamenwerking en de hypotheekrenteaftrek. 

“De bom die PVV-leider Geert Wilders zaterdag onder het kabinet-Rutte legde, stort Nederland in onzekere tijden”, aldus De Volkskrant. Zonder de steun van de PVV beschikt de coalitieregering van christendemocraten en liberalen niet meer over de benodigde meerderheid in het parlement. Premier Mark Rutte gaat vandaag, op maandag 23 april, naar koningin Beatrix om haar te vragen de Tweede Kamer te ontbinden zodat vervroegde verkiezingen kunnen worden uitgeschreven. 

“De nieuwe verdedigingslijn van de PVV – we willen niet bezuinigen op bevel van Brussel – is een gotspe”, schrijft Trouw in een hoofdartikel. De krant merkt op dat Wilders zelf in 2010 zijn handtekening had gezet onder het regeringsakkoord waarin sprake was van een begrotingstekort van maximaal 2,8%. “De ontmaskering van de PVV” is een goede zaak, maar de krant juicht nog niet te vroeg: “Nederland zou opgelucht adem kunnen halen als de crisis niet te ernstig was”.

Claude Guéant en Hans-Peter Friedrich denken dat een opschorting van het Verdrag van Schengen gerechtvaardigd is, omdat de veiligheid aan de buitengrenzen van de Europese Unie te wensen overlaat terwijl de gevolgen voor de binnenlandse veiligheid onder de nationale soevereiniteit vallen, aldus het dagblad uit München.

De Süddeutsche Zeitung, die veronderstelt dat de herinvoering van de grenscontroles ook ten doel heeft om migratie uit economische motieven in te dammen, onderstreept het risico van een anti-Europees beleid:

Wat zijn open grenzen waard, als daar allerlei voorbehouden bij worden gemaakt? [...] Wat is de retoriek van het vrije verkeer binnen Europa waard, als de Europese regeringen daar zo vrij mee omgaan? Als de lidstaten zich bij echte of vermeende gevaren om veiligheidsredenen onmiddellijk achter hun nationale grenzen terugtrekken, en als zij op deze manier laten blijken dat ze de kleine wereld van de nationale staat in noodgevallen beter vinden dan Europa – dan moet je je er niet over verbazen [...] als nationalistische, populistische en extreemrechtse partijen vrijwel overal in Europa de kop opsteken. De voorstellen om de grenzen weer tijdelijk op slot te gooien zijn koren op de molen van de vijanden van Europa.

Eurocommissaris voor Belastingen en douane-unie, Algirdas Šemeta, stelt voor om de regels voor statistieken te herzien en om de directeuren van de nationale instituten op grond van niet-politieke criteria te benoemen. Adevărul schrijft: 

Zij moeten onafhankelijk kunnen besluiten over de ontwikkeling, productie en verspreiding van statistieken, alsook over het beheer van het bureau voor de statistiek.

Iedere lidstaat moet zich er "op het hoogste politieke niveau" toe verbinden de praktijkcode Europese statistieken volledig na te leven, aldus de krant. Deze verbintenissen worden medeondertekend door de Commissie, terwijl Eurostat erop zal toezien dat de afspraken worden nagekomen. De vraag naar dergelijke statistische gegevens is verder gestegen, vooral in het licht van de betere coördinatie van het economische beleid die het afgelopen jaar in de EU is overeengekomen. 

Deze gebeurtenis volgt op een ‘annus horribilis’ voor het Spaanse koningshuis. Eerder al werd de schoonzoon van de koning, Iñaki Urdangarin, verdacht van corruptie, en raakte zijn oudste kleinzoon Felipe Juan Froilán gewond door een ongeluk met een geweer. De regering zwijgt erover, maar in politieke kringen en in de media neemt de bedekte kritiek toe. Zo schrijft de krant:

de ongelukkige timing van dit koninklijke uitstapje was zo overduidelijk, gegeven het feit dat het land in zeer ernstige moeilijkheden verkeert, dat zelfs de meest overtuigde monarchisten in Spanje hun ontsteltenis niet kunnen verhullen.

El Periódico herinnert aan de cruciale rol die Juan Carlos speelde tijdens de overgangsperiode en de democratiseringsfase. Maar hoewel “de monarchie al meer dan drie decennia lang voor stabiliteit heeft gezorgd [...] zijn de liefde en het respect ervoor in de afgelopen paar jaar afgenomen”. De krant zwengelt de discussie over de troonopvolging, want Juan Carlos is al 74 en besteeg de troon toen hij 37 was, terwijl kroonprins Felipe inmiddels al 44 jaar is:

Objectief gezien is dit het slechtst denkbare moment voor Spanje om de monarchie ter discussie te stellen [...] Maar de monarchie zal zichzelf wel moeten vernieuwen.

Bárta kreeg op 13 april door het Praags gerechtshof een voorwaardelijke straf opgelegd van 18 maanden wegens het omkopen van partijleden in ruil voor hun loyaliteit. In deze zaak stond ook de voormalige vicevoorzitter van de VV, Jaroslav Škárka, terecht. Hij werd veroordeeld tot drie jaar gevangenisstraf.

Sinds de verkiezingen van mei 2010, waarbij de VV meer dan tien procent van de stemmen behaalde, groeide Bárta's partij uit tot een “symbool van het verval” in de Tsjechische politiek, schrijft het economische dagblad uit Praag. Toch “zijn Vít Bárta en zijn partij niet de wortel van het kwaad binnen de Tsjechische politiek, maar slechts een product van het systeem dat afgelopen vrijdag weliswaar door elkaar werd geschud, maar nog altijd een stevig fundament heeft”. De VV-partij is “een van de meest bizarre voorbeelden van het lokale politieke wereldje”, terwijl “de tragikomische en soms zeer gevaarlijke methodes die zij gebruiken, uitblinken in amateuristische directheid”.

Volgens Hospodářské noviny is de corruptie waarvan andere Tsjechische politici zich bedienen, heel wat geraffineerder en inventiever, waardoor de kans op vervolging kleiner is. “Als zíj voor de rechter moesten komen, dan zou het hele politieke systeem ineenstorten”, stelt de krant, die er evenwel aan toevoegt dat het proces tegen Bárta een grote stap is voor de nog jonge democratie van Tsjechië.

‘Ja’, omdat het nieuwe begrotingspact van fundamenteel belang is als Duitsland en andere Noord-Europese landen beschermings- en noodmechanismen voor de eurozone willen verstevigen. Maar ‘nee’ omdat het verdrag regels voorschrijft waaraan in de praktijk bijna onmogelijk voldaan kan worden, zelfs door de landen die ze opleggen.

Expresso schrijft verder:

In het beste geval zorgt het pact voor commitment en solidariteit van sterke landen jegens noodlijdende of risicolanden [...] Ook zal het laten zien dat de eurozone verder kan zonder landen achter te laten. Bovendien kan het begrotingsdiscipline opleggen aan landen die dat tot nu toe bijna altijd terzijde hebben geschoven. 

In een opiniestuk in hetzelfde blad waarschuwt socioloog Pedro Adão e Silva voor de gevolgen van het verdrag:

Als het verdrag naar de letter wordt toegepast, zullen de minst ontwikkelde lidstaten beroofd worden van economische beleidsmaatregelen waarmee herstel mogelijk is, en tegelijkertijd de gewenste financiële instrumenten zoals in een federaal systeem blijven ontberen . Het komt erop neer dat we soevereiniteit inleveren zonder enige compensatie hiervoor te krijgen.