Dossiers
Welke toekomst heeft Europa?
On Presseurop
-
Democratie: Pleidooi voor een Europees referendum
23 augustus 201214296 De Morgen Brussel -
Ideeën: Laten we in 2014 echt Europese verkiezingen organiseren
17 augustus 201222358 La Repubblica Rome -
Debat: Een federaal Europa van ministaatjes
8 augustus 201236799 euobserver.com Brussel -
Jongeren: Laat de Europese lente beginnen!
1 augustus 201248419 Polityka Warschau -
Democratie: Tijd om de leider van de EU te kiezen
11 Juli 201230070 Fokus Stockholm -
Debat: We knoeien met het DNA van Europa
6 Juli 20129629 Gazeta Wyborcza Warschau -
Debat: Vijf gebaren om Europa te veranderen
4 Juli 2012277122 Internazionale Rome -
Schuldencrisis: Kapitalisme heeft geen democratie nodig
27 januari 2012162524 Süddeutsche Zeitung München -
Interview: Mak: “Laten we Europa terugveroveren”
9 januari 20122377 NRC Handelsblad Amsterdam -
Europese Unie: Geef de democratie een kans
1 december 201140730 The Guardian Londen -
Crisis eurozone: “Meer gerechtigheid door meer Europa”
31 augustus 20111966 Der Spiegel Hamburg -
Politieke fictie : Een volwaardige supermacht
22 augustus 20111525 Le Figaro Parijs -
Debat: Gemakzuchtig Europa moet van die ijsschots af
8 Juli 20112266 De Groene Amsterdammer Amsterdam -
Debat: Een kosmopolitisch Europa of niets
1 Juli 201131215 Die Zeit Hamburg -
Gedachten over Europa: I have a dream
4 februari 20117381 The Guardian Londen -
Integratie: Voorstanders van een federaal Europa?
12 oktober 20101383 The Independent Londen -
Debat: Geest van Europa, bent u daar?
10 september 2010312 Philosophie Magazine Paris -
Europa op zoek: Zoeken naar leiders die negatieve trend keren
30 augustus 2010322 Trouw Amsterdam -
Welke toekomst heeft de EU? (10) : Een multipolaire Unie
29 Juli 201035 Gazeta Wyborcza Warschau -
Welke toekomst heeft Europa? (9): De EU groeit verder, ondanks alles
12 Juli 201025 Respekt Praag -
Welke toekomst heeft Europa? (8): Steeds meer Europa, een gevaarlijk idee
5 Juli 2010351 Público Lissabon -
Welke toekomst heeft Europa? / 7: Europese waarden overvallen door crisis
1 Juli 201076 La Repubblica Rome -
Welke toekomst heeft Europa? / 6: Gezocht: leiders voor een EU op drift
23 Juni 2010331 Corriere della Sera Milaan -
Welke toekomst heeft Europa? (5): Een entiteit in wording, op zoek naar bezieling
15 Juni 201084 L'Espresso Rome -
Welke toekomst voor Europa? (4): Europese elite, word wakker!
28 Mei 201026 Gazeta Wyborcza Warschau -
Welke toekomst heeft Europa? (3): De EU ontbeert politieke wilskracht
26 Mei 20101174 Die Zeit Hamburg -
Welke toekomst heeft de Europese Unie? (2): Heimwee naar de EEG
25 Mei 2010881 Der Spiegel Hamburg -
Welke toekomst heeft de Europese Unie ? (1): Verstoorde verhoudingen
21 Mei 201042 Die Presse Wenen -
Hoofdartikel: Reden voor felicitaties?
9 Mei 2010112Presseurop
Een politieke unie, door sommige Europese leiders aangevoerd als noodzakelijk gevolg van een munt- en begrotingsunie, en de Grondwet die daarmee gepaard gaat, moeten democratisch zijn, anders mist het Europese project zijn grondslag. Daarom is een volksraadpleging noodzakelijk, betoogt een Vlaamse publicist. 
Een Europese publieke ruimte bestaat al, maar een echte politieke unie lijkt nog ver weg. Waarom zouden we de verkiezingen in 2014 niet laten draaien om dit ambitieuze plan zodat kiezers zich hard kunnen maken voor een groots Europees project? Dat vraagt een Italiaanse hoogleraar parlementair recht zich af . 
In de jaren negen opperde bierbrouwer Heineken het idee van een Verenigd Europa met 75 staten. Twintig jaar later lijkt zijn voorstel relevanter dan ooit, want op militair, diplomatiek en economisch gebied zijn de “Europese landen te klein voor internationale zaken en te groot voor het leven van alledag”, schrijft een Nederlandse journalist in een essay. 
Tegenwoordig is één op de vijf Europese jongeren werkloos en in sommige landen is dat zelfs één op de twee. Hun Arabische leeftijdgenoten hadden aan minder genoeg om in opstand te komen tegen hun regeringen, schrijft een Poolse columnist. Wat zal er gebeuren als ons sociale model echt geen hoop meer biedt? 
Hoe komt het dat de Europeanen Obama en Romney beter kennen dan Barroso of Van Rompuy? Omdat ze de EU-leiders niet kunnen kiezen. De beste manier om dit "democratische tekort" op te lossen, is om algemene verkiezingen voor de leider van de Europese Unie in te voeren, meent de Zweedse journalist Martin Ǻdahl. 
Of het nu neerkomt op economische solidariteit of politieke eenheid, “Méér Europa” lijkt de uitweg uit de huidige crisis te zijn, aldus een Poolse columnist. Maar hoe kunnen we dit bereiken zonder de kloof te vergroten tussen wat de Europese Unie nodig heeft en wat Europese samenlevingen bereid zijn te accepteren? 
Een politieke unie, als voorwaarde voor het voortbestaan van de monetaire unie, kan alleen worden gevormd als de EU wordt getransformeerd in een democratische ruimte waarin Europese burgers beter worden betrokken. Eric Jozsef, verslaggever bij Internazionale, geeft wat ideeën om dat te bereiken. 
Waanzin is uitgegroeid tot vanzelfsprekendheid: de gemeenschap wordt al jarenlang geplunderd en de democratie wordt te gronde gericht. De Duitse schrijver Ingo Schulze is het zat en somt tien redenen op om het gezonde verstand te laten zegevieren. 
Wat zal 2012 het project Europa brengen? Een communautair systeem onder leiding van een sterke Europese Commissie of een gedecentraliseerd intergouvernementeel systeem, wat de Duitsers willen? De Nederlandse historicus Geert Mak schreef een somber boekje over de toekomst van de Europese Unie. 
Wordt de EU een door Duitsland geregeerd keizerrijk? Voor de Duitse socioloog Ulrich Becks zouden we ons voordeel moeten doen met deze wijdverbreide en veelbesproken angst om zo een nieuwe organisatie voor de Unie te ontwikkelen, gebaseerd op een echte burgergemeenschap. 
Volgens socioloog Ulrich Beck is méér Europa het enige antwoord op de financiële en sociale crisis in Europa. Bondskanselier Merkel zou een prioriteit moet maken van het Duitse Europabeleid net zoals dit in de jaren 70 gebeurde met de Ostipolitik. 
De Franse krant Le Figaro eindigde zijn speciale zomerserie,“de wereld over twintig jaar”, met een politieke fictie over Europa: in 2031 wordt de langverwachte gemeenschappelijke defensie werkelijkheid en kriigt de EU eindelijk haar lang begeerde rol op het internationale politieke toneel. 
Volgens historicus Geert Mak raken we de greep op onze toekomst kwijt als de Europese Unie niet in staat is zichzelf opnieuw uit te vinden. In een essay roept hij op tot een Europees reveil om het Europese project nieuw leven in te blazen. 
Voor de Duitse socioloog Ulrich Beck zijn ideeën als ‘verenigde staten van Europa’ of een ‘unie bestaande uit nationale staten’ verouderd. Hij betoogt dat het tijd is om te denken in kosmopolitische termen waarin meer plaats is voor openheid en democratie. 
Laten we de impasse tussen lusteloze liberalen en bezielde extremisten doorbreken om Europa verder op te laten stomen in de vaart der volkeren, betoogt de Sloveense filosoof Slavoj Žižek. 
De nieuwe vertrouwenscrisis verdeelt Europa in twee kampen: dat van degenen die het federalistische project een nieuwe impuls willen geven, en dat van de aanhangers van een meer Britse, losse vorm van lidmaatschap. Het is moeilijk te zeggen welke oplossing de beste is.
Het is momenteel mode om te denken dat Europa aftakelt, een idee dat nog versterkt wordt door de slechte economische en demografische vooruitzichten. Maar volgens een Franse intellectueel wordt een beschaving ook beoordeeld op zijn scheppende kracht. 
Terwijl de EU een economische crisis ondergaat en in de ban is van politieke en sociale onrust, lijken leiders de wil te missen om de problemen aan te pakken. Politicoloog Rob de Wijk roept op om de trend te keren en het verval van het continent te stoppen. 
De EU-landen volgen hun eigen nationale agenda, Frankrijk en Duitsland wedijveren om het leiderschap en de belangrijkste besluiten worden tijdens informele bijeenkomsten genomen. Hierdoor neemt de verdeeldheid binnen de EU toe, betoogt de Poolse filosoof en Europadeskundige Marek Cichocki. 
De crisis in Griekenland, de bezuinigingen in Duitsland, het nieuwe evenwicht in de wereld: de afgelopen maanden is de EU aan een zware beproeving blootgesteld. Toch zal dat de Unie er niet van weerhouden om te evolueren, verzekert de Duitse journalist en politicoloog Josef Joffe in een interview met Die Zeit. 
De 27 EU-lidstaten hebben maatregelen getroffen, waaronder een stabilisatieplan voor de euro en de start van een economisch bestuur, die in de richting gaan van meer integratie en die bedoeld zijn om het risico op faillissement te verkleinen van de lidstaten met de grootste schuldenlast. Maar ze hebben dat opnieuw gedaan zonder naar de mening van de Europeanen zelf te vragen, betreurt de Portugese krant Público. 
De economische crisis heeft de toenadering tussen de West-Europese landen en die van het voormalige Oostblok vertraagd en zelfs lamgelegd. De liberalisering van de democratie was al vertraagd door de mislukkingen van het kapitalisme en nu maakt Oost-Europa ook nog de omverwerping van de waarden mee waarvoor ze ooit hebben gestreden, schrijft de intellectueel Predrag Matvejević. 
Op het moment waarop de introductie van één Europese munt en de versterking van Europese instanties dat verlangden, liet Europa geen echt leiderschap zien. Gezien de eurocrisis en het risico dat de EU uiteenvalt, wordt het tijd dat de nationaal verantwoordelijke politici hun plaats afstaan aan echt onafhankelijke Europese autoriteiten. 
In tijden van crisis geven regeringen en burgers toe aan de neiging zich terug te trekken, en zich over te geven aan egoïsme en angst voor buitenlanders. Toch, zo benadrukt de schrijver Tahar Ben Jelloun, maken immigranten tegenwoordig deel uit van het Europese landschap en, in dezelfde mate als hun medeburgers van "oorspronkelijke" afkomst, van de moderne Europese identiteit. 
Jarenlang heeft de EU in een politiek correcte fictie geleefd, waarin alle landen dezelfde rechten hadden. Maar volgens de Bulgaarse politicoloog Ivan Krastev moeten burgers en elite ter bescherming van het Europese model onderling de taal van de waarheid gaan spreken. 
Net als de Duitse bondskanselier lijken de Europese leiders zich te verschuilen achter de wil van hun bevolking om hun apathische houding te rechtvaardigen. Maar volgens filosoof Jürgen Habermas zou alleen politieke wilskracht het hoofd kunnen bieden aan de crisis en het Europese gedachtegoed een impuls kunnen geven. 
Schrijver Leon de Winter houdt van Europa en haar grote verscheidenheid, maar gelooft niet in een culturele saamhorigheid waarmee de kunstmatig geconstrueerde ‘Europese Unie’ kan worden gerechtvaardigd. Ambitieuze politici en technocraten met een honger naar macht eisen van burgers een solidariteit die er niet is. Leon de Winter pleit daarom voor de terugkeer van de economische gemeenschap. 
Ze zetten hun vriendschap op het spel. De manier waarop Duitsland en Frankrijk omgaan met de crisis rond de euro zorgt voor verstoorde onderlinge verhoudingen. Soloacties buiten EU-instellingen om groeien uit tot splijtzwam van de Europese Unie, zo beweert de Oostenrijkse krant Die Presse. 
