De voorspellingen van Amerikaanse economen lijken bewaarheid te worden: de euro verdeelt de Europese burgers meer dan dat hij verenigt, zo constateert Die Zeit. “Het Noorden wil niet langer de bankier zijn en het Zuiden wil af van zijn contributie-inners. De belastingplichtige Duitser heeft het gevoel dat met zijn belastingen het op te grote voet levende Ierland wordt gefinancierd en volgens de Ierse spaarder worden met zijn spaargeld de Duitse banken gered.” De eurosceptische partijen hebben de wind in de zeilen en ook de nationalisten en populisten profiteren van de crisis. “De geschiedenis is geen lineair proces”, waarschuwt het Duitse weekblad en “Europa kan op dezelfde manier uiteenvallen als dat ze is verenigd als we niet ophouden met dit eliteproject zonder burgerparticipatie en als we niet beginnen met debatteren op een democratische manier”.

“Met al deze onhandige bewegingen hebben de politieke krachten veel van hun geloofwaardigheid verloren. Misschien blijft er alleen nog de aanval over: een Europees referendum over de toekomst van de euro. Misschien kan de uitwisseling van de argumenten de sceptici overtuigen. Het zal een risicovolle onderneming zijn, omdat niemand weet hoe het zal aflopen. Maar in een democratie is het niet mogelijk te regeren tégen het volk. Het is duidelijk dat de economische problemen van de euro, hoe erg ook, kunnen worden opgelost. Als de monetaire unie instort, dan zal dat zijn om politieke redenen.”