Is het WK nou wel of niet goed voor het gastland? "FIFA zorgt nu al voor WK-rumoer in Den Haag" (NRC), "Toch rijbaan FIFA-vips" (De Volkskrant), "Belastingvrijstelling FIFA in strijd met regels" (Trouw)… de pers staat deze dagen vol van nieuws over de FIFA, die zijn omstreden privileges aan Nederland en België opdringt mocht The HollandBelgium Bid het toernooi binnenhalen.
"De nieuwe Zonnekoning, FIFA-baas Sepp Blatter"
In het NRC Handelsblad hekelt Aertjan Grotenhuis de buitensporige belastingprivileges van de FIFA. Volgens hem zullen "de inhaligheid van de FIFA en de gretigheid van de demissionaire kabinetten van Nederland en België resulteren in een fiscaal wespennest […] misschien kan de nieuwe Zonnekoning, FIFA-baas Sepp Blatter, door zijn grenzeloze hebzucht alleen nog maar terecht in landen die met het gelijkheidsbeginsel een loopje willen nemen. Het is verontrustend dat de Nederlandse regering daar zo makkelijk toe bereid lijkt".
De politici Yves Leterme (CD&V), Ivo Belet (CD&V) en Alain Courtois (Mouvement Réformateur) trachten in een opiniestuk de lezers van het Vlaamse dagblad De Morgen warm te krijgen voor het evenement door te wijzen op de economische stimulans die van het WK uitgaat. Weinig verrassend, aangezien premier Leterme indertijd het bidbook goedkeurde en Courtois WK2018-ambassadeur is. "Het kan zijn dat het WK ons iets zal kosten […] maar één ding is zeker: de investeringen van de overheid zullen verstandige investeringen zijn die ook na het WK de maatschappij nog ten goede komen. Denken we maar aan openbaar vervoer" […] "Het mag duidelijk zijn dat het mogen organiseren van het WK het gastland hoe dan ook een economische boost zal geven".
"WK heeft slechts niet-economische baten"
Niet iedereen deelt de mening van de Belgische politici. In De Volkskrant betogen Trudo Dejonghe (docent sporteconomie en internationale economie) en Sjef van Hoof (economisch geograaf) dat de enige die wel zal varen bij het WK, de FIFA zal zijn. De belastingbetaler zal de rekening betalen en daarom pleiten zij ervoor dat deze inzage heeft in het bidbook. "Omzet- en werkgelegenheidsgroei voor de sectoren bouw en toerisme heeft een tijdelijk karakter. […] op de lange termijn zijn de economische effecten van een WK niet aantoonbaar.". Het enige wat het Nederland en België kan opleveren, zijn "niet-economische baten zoals toegenomen sociale cohesie, een impuls voor de sport en de mogelijkheid voor stadsontwikkeling. […] daarnaast is er zoiets als een reputatie-effect van een WK […] en kan het WK bijdragen aan geluk en saamhorigheid en een sterker beleefde nationale identiteit".
Ook de Belgische politici in De Morgen hameren op het reputatie-effect: "Het spreekt voor zich dat een WK voetbal een uitzonderlijke opportuniteit is voor een land om zich op de wereldkaart te zetten. […] De promotionele waarde van een dergelijk toernooi is van onschatbare waarde".
"De Fifa is financieel transparant"
François Colin, woordvoerder van The HollandBelgium Bid, de gezamenlijke kandidatuur van Nederland en België, geeft toe dat alle voorspellingen voor economische baten onzeker zijn: "Geen mens weet hoe de wereld er in 2018 uitziet en het is en blijft nattevingerwerk", schrijft hij in De Standaard. Toch denkt hij zich te kunnen baseren op de winst van Duitsland bij het WK 2006: "Duitsland hield aan 2006 1,2 miljard voor de fiscus over […], een realistisch cijfer, volgens de gezaghebbende Britse sporteconoom Stefan Szymanski".Colin meent bovendien dat de winst die de FIFA maakt met het WK, goed besteed wordt: "De FIFA is financieel transparant en een heuse herverdeelmachine […] WK’s voor jongeren en vrouwen werden zo mogelijk. De Fifa bouwde de voorbije jaren ook twintig ‘Football Centres for Hope’ in Afrika en in het plan 2011-2014 wordt 800 miljoen dollar uitgetrokken voor sociale projecten".
"De Europese Commissie moet ingrijpen"
Trouw geeft het woord aan verscheidene hoogleraren belastingrecht, die stellen dat de vrijstelling die de FIFA eist in strijd is met de Europese regels (zoals de btw-vrijstelling op kaartverkoop). "Als de FIFA volgens de wet toch belasting moet betalen, zegt Nederland toe dit bedrag terug te betalen". Hier wringt de schoen: "die laatste afspraak is verkapte staatssteun en dat mag niet van de EU". Volgens Peter Kavelaars van de Erasmus Universiteit Rotterdam "moet de Europese Commissie tegen Nederland en de FIFA zeggen dat dit niet kan". Maar hoe dan ook zal Nederland aan het kortste eind trekken. Volgens Han Kogels, hoogleraar Europees belastingrecht "zal de Europese Commissie Nederland dan een boete opleggen". Helaas was de Europese Commissie "niet bereikbaar voor commentaar".
