Martin M. Šimečka
Martin M. Šimečka ( Bratislava, 1957), is schrijver en journalist. Hij is zowel verbonden aan Slowaakse als Tsjechische titels. Tot 1989 heeft hij meegewerkt aan de uitgave van zogenaamde 'samizdat', dissidentenbladen. Van 1997 tot 2006 was hij hoofdredacteur van SME, dat hij tot het meest toonaangevende en kritische dagblad van Slowakije maakte. Daarvoor was hij hoofdredacteur van het Tsjechische weekblad Respekt, waarvoor hij nog steeds opiniërende artikelen en reportages over Slowakije schrijft.
Laatste update: 4 Juni 2009
Twintig jaar geleden werd Tsjechoslowakije opgesplitst. Als Tsjechië en Slowakije bij elkaar gebleven waren en het verarmde land een multi-etnische staat was geworden, dan zou dat land er vandaag de dag democratischer uitgezien hebben dan de twee aparte landen nu, betoogt een Tsjechisch-Slowaakse columnist.
Een paar maanden na de Gorilla-affaire, waaruit bleek hoe wijdverbreid de corruptie in Slowakije is, is er nu een documentaire die de uitwassen van het Slowaakse rechtssysteem aan het licht brengt. Dit systeem wordt gedomineerd door een paar rechters, die meedogenloos optreden tegen degenen die hen voor de voeten lopen. Filmmaakster Zuzana Piussi hangt nu twee jaar gevangenisstraf boven het hoofd.
Op 17 juli 1992 riep het Slowaakse parlement de soevereiniteit uit van Slowakije. Dit was het begin van de ‘fluwelen scheiding’ met Tsjechië. Twintig jaar later is het de Slowaken gelukt hun angsten te overwinnen en zich aan te passen aan Europa, maar de Tsjechen staan nog voor een gewetenstest.
De vervroegde algemene verkiezingen werden geacht over Europa te gaan, en over Slowakijes plaats daarin. Maar het hele systeem wordt nu bedreigd door een serie onthullingen over politieke corruptie op hoog niveau.
In het explosieve en geheimzinnige dossier Gorilla staan bewijzen voor de corruptie van de Slowaakse politieke en economische elite. Wie doen er hun voordeel met de onthullingen, twee maanden voor de vervroegde parlementsverkiezingen?
De Hongaarse premier, die aan het hoofd staat van een met schulden overladen land, wordt onder druk gezet door het IMF en met vervolging bedreigd door de EU. Maar nu ziet hij zich eveneens geconfronteerd met een oppositie die de krachten bundelt, want de steeds armere Hongaren beginnen hun geloof in zijn nationalistische oplossingen te verliezen.
De Slowaakse oud-minister van Defensie kon niet anders dan opstappen nadat hij de democratische principes had geschonden waar hij juist voor streed. Hij vocht tegen corruptie en deed dat door illegaal telefoongesprekken af te luisteren. Een sitiatie die het vertrouwen van de Slowaken in pers en politici nog verder ondermijnt.
Het proces tegen de voormalige premier wordt op 27 september
hervat, drie dagen na het bezoek van president Janoekovitsj aan
Rusland. Kiev en Moskou spelen namelijk een strategisch spelletje,
waarin ook Europa een rol te vervullen heeft.
Met een hoofdstad waar volop gebouwd wordt, wegen die worden aangelegd en een platteland dat gedijt bij subsidies, werkt het land dat per 1 juli het voorzitterschap van de Europese Unie heeft overgenomen, aan een nieuw imago. Bovendien wordt het steeds minder pro-Amerikaans en meer pro-Europees. Een reportage.
Wat is er aan de hand in Boedapest? Terwijl Europa vraagtekens zet bij de nationalistische koers die de regering-Orbán vaart, heeft het Tsjechische weekblad Respekt intellectuelen en journalisten geïnterviewd. Uit deze gesprekken tekent zich een maatschappij af waar een diepe kloof gaapt tussen onverzoenbare partijen.
Net als andere landen in Midden-Europa is Slowakije doortrokken van corruptie. De Slowaakse regering heeft besloten deze plaag aan te pakken door alle aanbestedingen voor overheidsopdrachten te publiceren.
Deze politicus van Hongaarse komaf is de oprichter van de eerste bi-etnische partij van Slowakije. Bugár is de eerste die zich inspant om de Hongaarse en Slowaakse gemeenschappen, die elkaar steeds meer naar het leven gaan staan, met elkaar te verzoenen. Zijn succes bij de recente verkiezingen is een opsteker voor de stabiliteit in Midden-Europa.
De Slowaken mogen op 12 juni hun nieuwe volksvertegenwoordigers kiezen. Maar in een land waar de lokale tradities dieper verankerd liggen dan de democratie is de bevolking maar matig geïnteresseerd in nationale en Europese onderwerpen. Reportage in de bergen van de Lage Tatra.
De Slowaakse Iveta Radičová slaagde er als eerste vrouw in om door te dringen tot de hoogste politieke kringen in centraal Europa. Ze vormt door haar stijl en haar opvattingen een tamelijk groot contrast met de enigszins viriele wereld van staatsaangelegenheden, waarin mannen de dienst uitmaken. Volgens het Slowaakse weekblad Respekt zou ze op 12 juni as. echter wel eens minister-president van het land kunnen worden voor haar christendemocratische partij SDKU.
In de voormalige Sovjetlanden brengen de archieven van de geheime dienst regelmatig de gemoederen in beroering. De reacties in deze landen variëren tussen de behoefte om het verleden te begrijpen en te vergeten, al naar gelang de manier waarop de politieke omslag heeft plaatsgevonden.
De nationalistische partijen varen wel bij de opkomst van populisten in Hongarije en de eisen voor onafhankelijkheid van Hongaarse minderheden in Slowakije. Ze boeken terreinwinst, waardoor de politieke spanningen tussen beide landen toenemen.