In West-Ierland heerst een angstklimaat door bloedige afrekeningen tussen drugsdealers. Om de situatie het hoofd te bieden heeft de regering een speciale wet aangenomen teneinde ruimere bevoegdheden te hebben. Advocaten en rechters zien in deze wet echter een schending van de rechtsstaat.

In de oorlog tussen de drugsbendes van Limerick over territoriumgrenzen zijn de stad en daarmee heel Ierland niet zo zeer verontrust over het aantal slachtoffers – de teller staat al zeker op14 - maar veel meer over de onmenselijke onverschilligheid waarmee de misdaden worden gepleegd die de stad en heel Ierland in hun greep houden.

In november 2008 werd rugbyspeler Shane Geoghegan voor zijn huis neergeschoten. Een van de vijftien kogels die de moordenaar afvuurde trof hem dodelijk in het hoofd. Maar de volgende morgen bleek dat hij het slachtoffer was geworden van een vergissing. De moordenaar, die volgens de politie deel uitmaakte van de McCarthy/Dundon bende, wilde een lid van de vijandige bende van Collopy uit de weg ruimen, die in 2006 aan een hinderlaag was ontsnapt. Zijn auto werd doorzeefd met twintig kogels uit een machinepistool.

Het meest recente slachtoffer van deze oorlog viel in april: Roy Collins werd badend in zijn bloed aangetroffen op de vloer van zijn gokhal. Motief van de misdaad: enige tijd daarvoor had een familielid van hem Wayne Dundon van de McCarthy/Dundon bende voor tien jaar achter de tralies gezet. De vader van Roy Collins riep de bevolking op voor een stille tocht. Zo hielden 5.000 inwoners van Limerick, een gemeente van 50.000 zielen, een stille demonstratie voor het gemeentehuis.

De zeldzame mensen die zich over de karteloorlog durven uit te spreken, zeggen bijna allemaal hetzelfde: de straffen voor wapenbezit moeten drastisch worden verhoogd, het lukt de politie niet om het geweld te bedwingen. Bij een opiniepeiling vroegen velen zelfs om interventie van het Ierse leger. In plaats daarvan heeft de regering in Dublin een wijziging aangebracht in het wetboek van strafrecht. Maar deze nieuwe wetten die met spoed zijn aangenomen zijn een harde klap voor de Ierse rechterlijke macht en meer in het algemeen voor de fundamentele rechten.

De minister van justitie Dermot Ahem heeft het parlement een zeer somber beeld geschetst van de dreigende gevaren van de drugsbendes. Zo somber dat hij bijna toegaf dat de Ierse justitie machteloos stond. Ingetrokken getuigenissen, verbazingwekkende weigeringen om te getuigen en onbegrijpelijke black-outs: intimidatie van getuigen is tegenwoordig aan de orde van de dag. 

Een speciale rechtbank voor bendes

De pressie die de misdadigers op juryleden uitoefenen neemt gestaag toe. Al vijf jaar geleden kreeg een rechtbank in Limerick het niet voor elkaar om de noodzakelijke twaalf juryleden bij elkaar krijgen. De rechtbank had meer dan 700 inwoners van de stad gevraagd en niet genoeg mensen gevonden die over hun angst heenstapten. De procedure moest dus aan een rechtbank in Dublin worden toevertrouwd.

De noodwetten van Dermot Ahern moeten de staat de mogelijkheid geven om een einde te maken aan de onmacht. Het is verrassend te constateren dat een land dat in het buitenlands beleid zo op pacifisme hamert – dat overigens om die reden vorig jaar het verdrag van Lissabon heeft verworpen – zich in de binnenlandse politiek nu genoopt ziet drastische maatregelen te nemen. Terwijl in andere westerse democratieën de fundamentele waarden vooral worden beproefd door het toenemende moslimterrorisme, strijdt Ierland niet tegen Al-Qaida, maar tegen bendes met namen als McCarthy/Dundon of Keane en Connolly.

Er is een speciale rechtbank opgericht voor rechtzaken over misdadige organisaties. In tegenstelling tot andere gerechtshoven werkt deze rechtbank alleen met magistraten en beroepsjuryleden. Bovendien heeft de regering nieuwe overtredingen omschreven – zoals "het leiden van een criminele organisatie" -, de straffen verhoogd (vaak tot levenslang) en de procedure voor bewijsvoering vereenvoudigd: verklaringen onder ede van politieagenten zijn voortaan voldoende om te bewijzen dat een groep gewapende personen een georganiseerde bende is.

De minister van Justitie bestrijdt met alle macht kritische stemmen die beweren dat de nieuwe bijzondere wetgeving de rechtstaat in gevaar zou kunnen brengen. De goedkeuring van de tekst heeft geleid tot mobilisatie van talloze advocaten en specialisten constitutioneel recht. In een open brief hebben 133 strafadvocaten zelfs gevraagd om van het project af te zien.

Ondertussen gaan in Ierland de bendes ongestoord door met hun oorlog en hun louche zaakjes. Onlangs meldde de pers dat de politie acht zelfgemaakte bommen had gevonden. Tijdens het laatste weekend van juli maakte de politie van Dublin bekend dat de kas van een nachtclub en een parkeergarage waren beroofd, en ten noorden van de Ierse hoofdstad hadden misdadigers tevergeefs geprobeerd met een shovel een geldautomaat uit de muur van een bank te halen.