Na een week verzet heeft de Ierse regering op 21 november toegegeven dat het een formele aanvraag heeft ingediend voor noodsteun van de EU en het IMF. De Irish Independent noemt het een vernederende mislukking, maar ook een kans om nationale trots en vertrouwen te herstellen.

Vanochtend konden de meeste Ieren voor het eerst in jaren hun bed uitstappen in een stemming die wellicht werd vertroebeld door twijfel of angst, maar met het verlichtende besef dat er, eindelijk, iemand verantwoordelijk is. Helaas wordt deze ‘iemand’ gevormd door teams van de Europese Commissie, de Europese Centrale Bank en het Internationale Monetaire Fonds, die in Ierland zijn om te onderhandelen over de voorwaarden voor een onthutsend grote reddingsoperatie voor de wankele Ierse banken.

Hun aanwezigheid duidt erop dat men in Ierland heeft gefaald in het regelen van de eigen zaken. In een bepaald opzicht betekent dit zelfs dat alle Ieren hebben gefaald. Ierse banken hebben gefaald door zich roekeloos te gedragen, de overheid te misleiden en de Ierse bevolking geld uit de zak te kloppen. Maar vooral de Ierse regering heeft op tamelijk vernederende wijze blijk gegeven van haar falen, omdat ze pas de meest rudimentaire vorm van leiderschap wist te tonen toen buitenlandse machten haar daartoe dwongen. Nog erger is het feit dat de regering slechts ten dele wil toegeven dat ze tekort is geschoten. Gisteren gaf de minister van Financiën, Brian Lenihan, schoorvoetend toe dat zijn beleid had gefaald. De Ierse minister-president Brian Cowen slaagde er duidelijk niet in de realiteit onder ogen te zien.

De prijs is hoog, maar de beloning kan groot zijn

Nu ontstaat er een nieuw, reëel gevaar, namelijk dat de regering het Ierse volk zal proberen te overtuigen dat de voorwaarden die vooral het IMF stelt slechts opties zijn en dat er op gelijk niveau wordt onderhandeld. Ministers mogen zichzelf van dit absurde feit willen overtuigen, bij anderen lukt dat niet. In werkelijkheid is Ierland namelijk failliet en van derden afhankelijk om te overleven. Het redden van banken gaat “tientallen miljarden” kosten: volgens de minister van Financiën minder dan 70 miljard euro, volgens speculaties 100 miljard euro, maar in elk geval vele malen meer dan Ierland zelf kan betalen.

Ministers, en de minister-president voorop, vertellen graag hoe goed ze zijn in het treffen van harde maatregelen. Hun acties van de afgelopen twee jaar zijn echter niet hard genoeg gebleken – en de meeste daarvan waren misleidend. Het is de hoogste tijd voor echte, praktische, radicale en succesvolle maatregelen. Banken moeten worden gereorganiseerd in plaats van vertroeteld. Het kan zijn dat ze moeten worden gefuseerd of verkocht aan een grote buitenlandse bank. Ze kunnen zich echter niet langer aan hun verantwoordelijkheden onttrekken.

Dit is de prijs die moet worden betaald en de beloning kan groot zijn. Als het Ierse volk zich door de afschuwelijke problemen weet te worstelen waarmee het nu wordt geconfronteerd, kan het land op termijn weer floreren, de regie over de economie weer in eigen hand nemen – en de nationale trots en het vertrouwen herwinnen. Als Ierland deze strijd achter de rug heeft en aan de overzijde is opgedoken, zal het dat alles hebben verdiend.