Duitsland wil slechts zeer schoorvoetend geld lenen aan Griekenland voor het begrotingstekort en dreigt zelfs iets minder fiscaal gedisciplineerde leden uit de Eurozone te gooien. Maar de grootste economie van het continent zou er beter aandoen de euro te helpen. Zonder de euro, stevent Duitsland af op een ramp.

Er was ooit een tijd dat Duitsers liever Europeanen wilden zijn dan Duitsers. Destijds werd de Europese eenwording als vast doel voor ogen gehouden. Die tijd ligt uiteraard al lang achter ons. Na de hereniging heeft Duitsland weer geleerd om trots te zijn. Maar waarop eigenlijk? Sindsdien wordt namelijk elke berekening direct gevolgd door de vraag: wat levert het Duitsland op? En daar zijn de mensen van destijds, de vrienden van de Europese gedachte, allang aan gewend geraakt.  

Toch gaan de heersende discussie over Griekenland, het gejeremieer, de nationalistische ondertoon nu te ver. Het aanmatigende gedrag van Duitse parlementariërs, ambtenaren en ministers, die denken dat ze de inwoners van Griekenland kunnen bestempelen als dom, zwak en lui, is meer dan schandalig.

Modelkind

De tactische manier waarop bondskanselier Merkel te werk gaat nodigt vooral speculanten uit om de rentetarieven voor de Grieken zo hoog op te drijven dat ze niet anders dan failliet kunnen gaan. Daaruit blijkt een onvoorstelbaar groot gebrek aan verantwoordelijkheidsbesef ten opzichte van de eurozone – en dat alles vanwege regionale verkiezingen in de deelstaat Nordrhein-Westfalen! Uit deze bekrompenheid, dit onvermogen tot nadenken, en uit het feit dat zelfs de vraag niet wordt gesteld of het gedrag van Duitsland de afgelopen elf jaar na de invoering van de euro misschien ook een bijdrage heeft geleverd aan de spanningen in de monetaire unie, blijkt wel dat het probleem van de euro niet zozeer Griekenland is, maar eerder het vermeende modelkind Duitsland.

Stap dan maar uit de euro! Dat zou je de neo-nationalisten wel willen toeroepen. Voeren jullie dan in potverdorie de D-Mark maar weer in en laat het verder aan Frankrijk over om de overige eurolanden aan te voeren. Zwelgen jullie dan maar in het gevoel van eigenwaarde, van de superioriteit! Het gevoel van euforie zou echter van bijzonder korte duur zijn, dat staat wel vast. Want wat zou er gebeuren als Duitsland uit de eurozone zou stappen?

Het gevolg zou een waardestijging van de Duitse munt met circa 30% zijn ten opzichte van de resterende euro. Maar een waardestijging van 30% zou de industrie in Frankrijk en Italië, maar ook in België, Nederland en Slowakije, enorme concurrentievoordelen opleveren op de wereldmarkt. De resterende eurolanden zouden een ware exportboom beleven en zouden eindelijk, onder de vleugels van Duitsland vandaan, kunnen groeien. En aangezien de Fransen het consolideren van de overheidsfinanciën pragmatischer aanpakken dan de Duitsers, omdat ze terecht van mening zijn dat de economie vooral op basis van groei en in mindere mate door bezuinigingen wel weer op zijn pootjes terecht zal komen, kunnen de overige eurolanden goede jaren tegemoet zien.

Ontberingen

En de Duitsers met hun nieuwe D-Mark? Zij zouden blijven zitten met de puinhoop van hun stabiliteit. De waardestijging van de D-Mark zou ‘made in Germany’ namelijk veel te duur maken. De export zou instorten. Waar Frankrijk en consorten extra zouden gaan exporteren, zouden Duitse bedrijven te maken krijgen met dalingen in de afzet. Zo simpel is het. De werkloosheid zou stijgen, net als de staatsschulden, omdat meer mensen zouden zijn aangewezen op hulp en omdat de groei, die momenteel voornamelijk afkomstig is uit de export, dan in de kiem zou worden gesmoord. Daarmee zouden de arbeidskosten in Duitsland inderdaad de pan uitrijzen en loonmatiging onmiddellijk noodzakelijk zijn. Er zouden dan nog vele jaren van ontberingen op het programma staan.

Maar ook banken en verzekeraars zouden met de D-Mark in ernstige nood komen te verkeren. Wanneer ze 30% zouden moeten afschrijven op al hun activa in de eurozone, zou de branche een verlies lijden van ongeveer 200 miljard euro. De volgende ronde voor het redden van banken zou dan ophanden zijn. De staatsschuld van Duitsland zou nog hoger uitvallen. Waar komen die 200 miljard euro aan extra afschrijvingen vandaan? Die zouden ontstaan omdat Duitsland sinds de invoering van de euro als gevolg van de enorme exportoverschotten circa 600 miljard euro buitenlands vermogen heeft vergaard vergeleken met de partners binnen de monetaire unie.

Welke les zouden we hieruit moeten trekken? Dat ook Duitsland unfair is geweest, net als Griekenland. Waar het ene land de lonen te veel verhoogde, deed het andere land dat juist te weinig. De spanningen in de monetaire unie kunnen alleen door gezamenlijke actie worden verminderd. Een krediet van iets meer dan negen miljard euro aan Griekenland is immers een peulenschil vergeleken met de egotripperij van Duitsland. Daaruit blijkt wel dat we niet serieus hoeven te praten over het uitstappen – of zelfs het verwijderen – van welk land dan ook uit de eurozone.