Vanwege vermeende zakelijke belangen heeft de Bulgaarse Jeleva 19 januari moeten afzien van haar kandidatuur voor de post van Eurocommissaris voor Humanitaire Zaken. Maar de koppigheid waarmee haar regering haar kandidatuur blijft steunen geeft blijk van de kloof die er nog steeds tussen bestaat tussen Sofia en Brussel.
Soms kan een koppig karakter, de beroemde "inat" van de Balkan, een positieve eigenschap zijn. Maar in dit geval biedt het zeker niet de meest elegante oplossing voor de rommel die Bulgarije in Brussel heeft veroorzaakt. Waarom bleef Bulgarije zo lang halsstarrig vasthouden aan de ongelukkige kandidatuur van Rumiana Jeleva, die niet alleen Sofia voor schut zette maar ook de nieuwe Europese Commissie? Het tegenoffensief dat hier en daar werd opgestart, in de vorm van pogingen tot crisiscommunicatie door te zeggen dat het "de schuld van de anderen" was, hebben de taak van de Bulgaarse autoriteiten er alleen maar moeilijker op gemaakt [in plaats van Jeleva wordt nu Kristalina Georgieva voorgesteld als kandidaat voor de Commissie].
Vooral nu de Europese media deze zaak serieus nemen en zich concentreren op een aantal verklaringen van premier Boïko Borissov die een paar dagen geleden nog benadrukte dat "Jeleva het bijzonder goed deed" [tijdens haar hoorzitting bij het Europese parlement op 12 januari]. En dat hij persoonlijk de Europese leiders gebeld had om hen hiervan op de hoogte te brengen. "Ik heb een aantal Europese staatshoofden gesproken om ze ervan te overtuigen dat wij een goede kandidaat hebben. Ik heb de juiste mensen gesproken, maakt u zich maar geen zorgen", ging de premier verder, alsof het hier om een kleine vriendendienst ging, zoals die in Bulgarije gewoonlijk beklonken worden tijdens een lunch of aan de telefoon, en niet om gemeenschappelijke regels die gerespecteerd dienen te worden.
Dit heeft ertoe geleid dat de aandacht zich nu verplaatst van Jeleva naar de mensen die haar binnen het parlement steunen: de Europese Volkspartij (EVP, rechts) en het hoofd van de Commissie, José Manuel Barroso. Omdat iedereen zich natuurlijk afvraagt wie Borissov nou precies heeft willen overtuigen van de kwaliteiten van de Bulgaarse kandidate. En hoe hij erin geslaagd is haar kandidatuur te bekokstoven.
En alweer is Bulgarije erin geslaagd Europa te choqueren. Ons gebrek aan besef van wat we ons kunnen permitteren en tot waar we kunnen gaan zal ertoe leiden dat degenen die het goed met ons voorhebben en die ons proberen te helpen, uit het veld geslagen raken en flink in verlegenheid worden gebracht. Anders gezegd: na drie jaar van Bulgaarse integratie in de Europese familie veroorzaken we op deze manier nog steeds een cultuurschok, zowel voor ons als voor onze Europese partners.
Fragment uit de hoorzitting van Rumiana Jeleva voor het Europees Parlement op 12 januari 2010.