Politiek Instellingen

Crisis eurozone: De uitverkoop van Europa: alles moet weg!

21 februari 2012
The Independent Londen

Grosse Kinigat (Oostenrijk), de Ierse bossen, het strand Caprera (Italië), het koninklijk buitenverblijf in La Muette (Frankrijk), Grieks zonlicht, MoD helikopters (Verenigd Koninkrijk).

Grosse Kinigat (Oostenrijk), de Ierse bossen, het strand Caprera (Italië), het koninklijk buitenverblijf in La Muette (Frankrijk), Grieks zonlicht, MoD helikopters (Verenigd Koninkrijk).

In heel Europa zijn landen op zoek naar snelle manieren om inkomsten te genereren. Ze lijken allemaal op hetzelfde idee te zijn gekomen: de verkoop van staatsbezit.

Vraag: Wat hebben het carnaval van de Portugese Vastenavond, het Griekse zonlicht, de Ierse National Stud [fokkerij voor vlobloed paarden] en de Spaanse nationale loterij gemeen? Antwoord: Ze worden allemaal verkocht (of afgelast) door Europese regeringen, die wanhopig op zoek zijn naar manieren om hun financiën weer op orde te krijgen, na tien jaar boven hun stand te hebben geleefd. Een opmerkelijk aantal landen verkoopt hun 'tafelzilver', in een heel Europa omvattende uitverkoop van staatsbelangen, zonder ogenschijnlijk precedent. Griekenland is waarschijnlijk de grootste verkoper van het continent, met naar schatting zo'n 50 miljard euro aan belangen die worden aangeboden. Maar andere landen zijn op hetzelfde idee gekomen. In goede tijden lijken deze wanhopige 'oplossingen' al ambitieus, maar dit zíjn helemaal geen goede tijden. En als iedereen tegelijkertijd zaken te koop aanbiedt, moet dat wel zijn weerslag hebben op de prijzen. Griekenland heeft tot nu toe bijvoorbeeld slechts 180 miljoen euro binnengehaald van de beoogde 50 miljard euro. Toch zou er in uiterste instantie geen tekort aan kopers mogen zijn. China wil zijn valuta-overschot graag in alle hoeken van de wereld investeren, terwijl ook diverse landen uit het Midden-Oosten hun olierijkdom nog steeds proberen te beleggen. Het is lastig te zeggen of we nu blij of teleurgesteld moeten zijn over deze ontwikkelingen. Aan de ene kant moet alles dat ons kan helpen onze schulden te boven te komen worden toegejuicht. Aan de andere kant kun je het familiezilver, als het eenmaal is verkocht, nooit meer terugkopen. Nu onze economieën door toedoen van China en India steeds meer op een zijspoor worden geschoven, bestaat er een groot risico dat de zaken nooit meer zullen worden zoals ze waren. 1: Ierland Bossen, nutsbedrijven, een luchtvaartmaatschappij, de National Stud Ierland is bezig belangen te verkopen in een hele reeks bezittingen, waaronder het nationale gasbedrijf, Aer Lingus, het bosbedrijf Coillte en de beroemde paardenfokkerij National Stud (met een waarde van bijna 1 miljard euro). Bord Gais, het Ierse gasbedrijf, is op 2,5 miljard euro gewaardeerd. Het ministerie van Transport heeft vorige week bevestigd dat er 'sterke belangstelling' was voor het overheidsbelang van 123 miljoen euro in Aer Lingus. 2: Portugal Energie- en infrastructuurbedrijven Portugal was een van de eerste – en daardoor een van de meest succesvolle – landen die bezittingen gingen verkopen. Het Portugese elektriciteitsnet is nu voor een deel eigendom van China en voor een deel in handen van Oman Oil. Portugal heeft er 592 miljoen euro aan overgehouden. Bij een nog omvangrijkere transactie, ter waarde van 8 miljard euro, werd 21 procent van Energias de Portugal, het nationale elektriciteitsbedrijf, opgekocht door de Chinese Three Gorges Corporation. 3: Nederland Militair materieel Het Nederlandse ministerie van Defensie heeft vorig jaar diverse miljoenen euro's binnengehaald – als onderdeel van een bezuinigingsoperatie van 1 miljard euro – door achttien F-16's te verkopen aan Chili. Ook een aantal marineschepen werd te koop aangeboden. 4: Engeland Ambassades, overheidsgebouwen, militaire apparatuur Engeland hoopt het overheidsbelang van 49 procent in National Air Traffic Services te kunnen omzetten in baar geld. Er zijn tevens plannen om honderden ambassades en huizen van het ministerie van Buitenlandse Zaken in landen over de hele wereld te verkopen, met een gezamenlijk waarde van zo'n 240 miljoen pond. Het ministerie van Defensie verkoopt het trainingscentrum Deepcut Barracks – en grote hoeveelheden ongewenst materieel. Tweeënzeventig 'afgedankte' Harrier-toestellen werden onlangs voor ongeveer 116 miljoen pond verkocht, en het uit de vaart genomen vliegdekschip HMS Ark Royal werd vorig jaar ter veiling aangeboden. Tot de andere zaken die verkocht worden, behoren onder meer helikopters, Land Rovers en luxe horloges. 5: Spanje Infrastructuur (inclusief de metro van Madrid?) Plannen om miljarden euro's binnen te halen via de gedeeltelijke privatisering van de Spaanse nationale loterij werden in september afgeblazen, toen het ministerie van Financiën de marktwaarde te laag vond. Maar de noodlijdende regering wil nog steeds bezittingen in Madrid zien te slijten. Een overeenkomst ter waarde van 3,5 miljard euro over de verkoop van een minderheidsbelang in het waterbedrijf van de stad, Canal Isabel II, staat op stapel. Ook de Madrileense metro, die naar verluidt 2 miljard euro waard zou zijn, zou verkocht kunnen worden. 6: Frankrijk Luxe overheidsgebouwen Frankrijk verkoopt al jarenlang vastgoed van de overheid. In 2010 werd de verkoop van nog eens 1.700 gebouwen aangekondigd, ter delging van de nationale schuld van miljarden euro's. Historische châteaux, Parijse herenhuizen en zelfs de koninklijke jachthut in La Muette, ter waarde van 10 miljoen pond, zijn te koop aangeboden. 7: Oostenrijk De Alpen (bijna) De regering riep in juni grote protesten over zich af toen zij twee bergen te koop aanbood voor een gezamenlijke prijs van 121.000 euro. De plaatselijke oppositie tegen het plan om de Rosskopf (2.600 meter hoogte) en zijn buurman, de Grosse Kinigat (2.700 meter), te verkopen, dwong de regering daarvan af te zien. Maar een minister heeft gezegd dat de bergen in de toekomst opnieuw in de etalage kunnen worden gezet. 8: Italië Gebouwen? Stranden? Goud? Delen van oude gebouwen? In 2010 is de overheid begonnen negenduizend gebouwen, stranden, forten en zelfs eilanden te verkopen, om te helpen de nationale schuld te delgen. De gezamenlijke waarde bedroeg naar schatting ruim 3 miljard pond. Het is onduidelijk of hier veel van terecht is gekomen, maar er zijn wel tientallen Venetiaanse palazzo's verkocht, die hotels moeten worden. Meer geld werd binnengehaald via de verkoop van de rechten om reclameborden aan te brengen op het Colosseum in Rome. Onlangs werd het land door Duitsland aangespoord een aanzienlijk deel van zijn goudvoorraad te verkopen, nu de prijs nog hoog is. 9: Letland Een ongewenste stad Een hele stad werd in 2010 aan een Russische firma verkocht voor de som van 1,9 miljard pond. Het gaat om Skrunda-1, ooit een Russische militaire basis, die na de val van de Sovjet-Unie aan zijn lot was overgelaten. 10: Griekenland Zo'n beetje alles (behalve de Akropolis) De Griekse regering probeert maar liefst 50 miljard euro binnen te halen via de verkoop of verhuur van nationale bezittingen, waaronder het internationale vliegveld van Athene (en 38 andere luchthavens), staatsolie- en gasbedrijven, havens in Thessaloniki en Piraeus, de Griekse Postbank, de snelwegen, de overheidsdienst die paardenraces organiseert, en 35 grote overheidsgebouwen. Hellenikon – een stuk kust dat drie maal zo groot is als Monaco en ooit een internationale luchthaven herbergde – is te koop, evenals een groot terrein op Korfoe en – naar verluidt – diverse andere delen van de schilderachtige kust. Er wordt zelfs over gesproken dat Griekenland zijn zonlicht gaat verkopen, nu Athene onderhandelt met Berlijn over de export van zonne-energie.

Vertaald uit het Engels door Menno Grootveld