De Duitse voorstellen voor meer discipline in de eurozone vallen slecht in Frankrijk. Meerdere anti-Duitse commentaren laten een onwrikbare realiteit zien: Fransen willen wel degelijk Europa, maar het moet wel Frans zijn, aldus een commentator van Les Echos.
De komende week, die zal worden afgesloten met de Europese top van 9 december, zullen de Frans-Duitse betrekkingen wederom de sleutel vormen tot een mogelijke oplossing voor de crisis. Op dat gebied moeten we een fout erkennen en corrigeren, en zouden we een verkeerd perspectief moeten voorkomen.
De ernstige fout is de hausse aan anti-Duitse stemmen die voor het weekend te horen waren. "Europa wordt met ijzeren hand geregeerd" (Marine Le Pen) [voorzitster van de extreemrechtse partij Front National]; "De Bismarck-politiek van Merkel" (Arnaud Montebourg) [socialistisch parlementslid dat bij de verkiezingen voor de socialistische presidentskandidaat op de derde plaats eindigde]; Nicolas Sarkozy is een "Daladier in München" (Jean-Marie Le Guen) [socialistisch parlementslid], wat erop neerkomt dat de Duitse bondskanselier met Hitler vergeleken wordt; en tot slot “capitulatie” (Martine Aubry) [voorzitster van de Parti socialiste]. Deze uitspraken kunnen "de oude demonen tot leven wekken" om de beeldspraak te gebruiken van de titel van het uitstekende, laatste boek van de Franse econoom Jean Pisani-Ferry over de eurocrisis [Le réveil des démons].
Dat we deze zondebokpraktijken, die een belediging vormen voor de geschiedenis van Frankrijk, afkeuren, betekent nog niet dat we onze grote partner niet mogen bekritiseren. Want het feit dat Duitsland al twee jaar uitermate traag op de eurocrisis reageert en zich blindstaart op begrotingsdiscipline zijn discutabel in het geval van een recessie.
Maar de gekozen woorden zijn nooit onschuldig en de uitlatingen van François Hollande [de socialistische kandidaat voor de Franse presidentsverkiezingen van 2012] in Le Journal du dimanche gisteren ("Laten we pijnlijke woorden vermijden") zijn bepaald niet bezijden de waarheid.
De kracht van Berlijn is de zwakte van Frankrijk
Het moet trouwens gezegd worden dat de kracht van Berlijn tegelijkertijd de zwakte van Frankrijk is: de geloofwaardigheid van Frankrijk met betrekking tot de overheidsfinanciën is al sinds lange tijd zwak en dat is vandaag de dag nog steeds zo. Tot slot merken we, deze keer met een glimlach, op dat de Fransen wel degelijk Europa willen, maar onder de uitdrukkelijke voorwaarde dat het Frans moet zijn!
Het verkeerde perspectief heeft betrekking op de middelen om de huidige crisis op te lossen. De discussies tussen Frankrijk en Duitsland gaan over het automatische systeem van sancties tegen de landen die de regels aan hun laars lappen, over de hervorming van het pensioenstelsel (Hoe? Wanneer? En met hoeveel lidstaten, zeventwintig of zeventien?) en de rol van het Hof van Justitie, die voor serieuze uitdagingen wordt geplaatst wat betreft de aard van de Unie. Ook wordt gesproken over de middelen om de schuldeisers gerust te stellen door hun ervan te verzekeren dat er geen streep meer door hun schulden wordt gezet. Maar als in werkelijkheid een akkoord noodzakelijk is, zal dit niet voldoende zijn.
De oplossing voor het wantrouwen dat de markten blijft overheersen (kapitaalvlucht en het feit dat ondernemingen minder voor leningen betalen dan de staat) blijft wel degelijk in handen van de Europese Centrale Bank, die voortaan als enige de eurozone gerust kan stellen. De sfeer van ontspanning die de laatste dagen op het gebied van de rentepercentages waarneembaar is (de Frans-Duitse “spread” is in tien dagen tijd van 220 naar 100 punten gegaan), is het gevolg van het meer open discours van Mario Draghi, haar voorzitter. Alle wegen leiden naar Frankfurt.
