Cultuur & debat
-
Werelderfgoed
Hoe Europa zijn culturele schatten van hun ziel berooft
8 februari 20121Frankfurter Allgemeine Zeitung Frankfurt -
7 februari 20127SME Bratislava
-
3 februari 2012264Die Zeit Hamburg
-
27 januari 20123Politiken Kopenhagen
-
Schuldencrisis
Kapitalisme heeft geen democratie nodig
27 januari 201224Süddeutsche Zeitung München -
26 januari 20127PresseuropLa Stampa, Le Monde, Gazeta Wyborcza & 3 andere kranten
-
25 januari 20121Gazeta Wyborcza Warschau
-
25 januari 20127PresseuropLa Repubblica
-
25 januari 20124El País Madrid
-
Internet
ACTA non grata
24 januari 2012PresseuropGazeta Wyborcza -
20 januari 20121Público Lissabon
-
Europese Unie
Argument ‘nooit meer oorlog’ is achterhaald
19 januari 201267De Morgen Brussel -
13 januari 201225The Guardian Londen
-
Nationaliteit
Meervoudig staatsburgerschap, toekomstmuziek?
11 januari 201216The Economist Londen -
10 januari 20121Aftonbladet Stockholm
-
10 januari 20128Financial Times Londen
-
Interview
Mak: “Laten we Europa terugveroveren”
9 januari 20127NRC Handelsblad Rotterdam -
Schuldencrisis
De keus is tussen welvaart en rechtvaardigheid
6 januari 201252Die Zeit Hamburg -
Crisis eurozone
Zal de EU net als Joegoslavië eindigen?
5 januari 201267Politika Belgrado -
2 januari 2012PresseuropPúblico
-
30 december 201119Télérama Parijs
-
Literatuur
2011 – het jaar van de vertaler
28 december 20114The Observer Londen -
Geschiedenis
Sixty-Eight Publishers: de boeken van het verzet
27 december 2011Lidové noviny Praag -
Interview
Lessen uit Europa – Andrzej Stasiuk
26 december 201112Wprost Warschau -
Crisis eurozone
IJsland is ons huidige Utopia
23 december 201139Público Madrid -
Europese Unie
Laten we onze idealen niet laten varen
20 december 201134El País Madrid -
Internet
Open gegevens, een nieuwe goudmijn
16 december 20113La Stampa Turijn -
15 december 201124Die Zeit Hamburg
-
14 december 201121Die Zeit Hamburg
-
Crisis eurozone
Adieu, geliefde soevereiniteit
8 december 201117El País Madrid -
8 december 2011PresseuropThe Wall Street Journal Europe
-
Europeaan van de Week
De cyberrevolutionair van het Tahrir-plein
6 december 20111Fokus Stockholm -
2 december 201113Der Spiegel Hamburg
-
Europese Unie
Geef de democratie een kans
1 december 201130The Guardian Londen -
Crisis eurozone
Paniekzaaien, een fantastisch bedrijfsmodel
30 november 201114Berliner Zeitung Berlijn -
Europese Unie
Democratie wordt zalmkleurig
29 november 201112De Morgen Brussel -
Extreemrechts
Internationale wordt nationalistisch
29 november 201117Aftonbladet Stockholm -
Maatschappij
De crisis speelt ons uit elkaar
29 november 20117The Irish Times Dublin -
Griekenland
Biënnale van Athene, kunst ondanks de crisis
28 november 20114Expressen Stockholm -
25 november 20113The Guardian Londen
-
Wie is er bang voor Duitsland? / 5
Onze vreselijk leuke familie
25 november 201119Die Zeit Hamburg -
23 november 20115Libération Parijs
-
Wie is er bang voor Duitsland? / 3
Technocraten met Goethe onder de arm
23 november 201115Der Spiegel Hamburg -
Wie is er bang voor Duitsland? / 2
“Europa spreekt ineens Duits”
22 november 20119Berliner Zeitung Berlijn -
Crisis eurozone
Wat hebben de Nederlanders ooit voor ons gedaan?
18 november 201113De Volkskrant Amsterdam -
17 november 20118Hospodářské noviny Praag
-
17 november 201110The Guardian Londen
-
14 november 20119România liberǎ Boekarest
-
Crisis eurozone
Europa versus het volk?
11 november 201123The Economist Londen -
Tsjechië
Ivan Martin Jirous overleden
11 november 2011PresseuropLidové noviny
Cultuurliefhebbers zijn gechoqueerd dat Griekenland zijn antieke monumenten opleukt omwille van het toerisme dat extra geld in de la brengt. Toch doet het land slechts openlijk wat veel Europese landen op minder opvallende wijze doen. 
Centraal in het politieke project van de Hongaarse premier Orbán staat de bevestiging van de nationale Hongaarse waarden. Deze ambitie komt ook tot uitdrukking in vijftien schilderijen, die speciaal voor een expositie in het kasteel van Boeda zijn vervaardigd en sinds begin 2012 te zien zijn. 
“Hitler”, “bezettingsmacht”, het is iedere keer hetzelfde liedje: Berlijn probeert zijn standpunt in de eurocrisis erdoor te drukken en wordt prompt overstelpt met vergelijkingen met de nazitijd. Het Duitse weekblad Die Zeit vraagt zich af hoe de Duitsers daarmee moeten omgaan. 
Kun je het maken om het radicale manifest van de moordenaar van Oslo en Utøya als toneelstuk op te voeren? Het project van een theater in Kopenhagen heeft geleid tot felle protesten, zowel in Noorwegen als daarbuiten. Toch is het aanhoren van deze tekst van wezenlijk belang om ons eigen tijdperk beter te kunnen begrijpen, voert theaterdirecteur Christian Lollike ter verdediging aan. 
Waanzin is uitgegroeid tot vanzelfsprekendheid: de gemeenschap wordt al jarenlang geplunderd en de democratie wordt te gronde gericht. De Duitse schrijver Ingo Schulze is het zat en somt tien redenen op om het gezonde verstand te laten zegevieren. 
Grzegorz Szymanik: Wat betekent internet voor jonge mensen?
Piotr Cichocki: ik heb ooit onderzoek gedaan naar het webportaal van de Grono-gemeenschap [een Pools sociaal netwerk dat […] 
Decennialang was Guimarães het Portugese centrum van de textielindustrie. Tegenwoordig lijden de verlaten fabrieken een kwijnend bestaan. Maar nu de stad een half jaar lang culturele hoofdstad van Europa is, zullen schilderijenexposities, concerten en theatervoorstellingen ze nieuw leven inblazen. 
Terwijl de meeste landen bezuinigen op cultuur, vaart Denemarken een andere koers. De Deense filmindustrie is een van de grootste van Europa geworden dankzij een beleid dat gericht is op subsidiëring, met name van jeugdfilms. 
De Europese leiders deinzen er niet voor terug om de oorlog te gebruiken als schrikbeeld, in een poging de reddingsacties van de euro te rechtvaardigen. Maar dat argument snijdt geen hout meer, aldus de Nederlandse filosoof Paul Scheffer. Ze zouden de burgers met concretere argumenten voor de Europese zaak moeten winnen. 
Hoewel de meeste Schotten geen complete breuk met het Verenigd Koninkrijk willen, zouden ze graag over een vorm van autonomie beschikken die ze in staat stelt hun eigen belastingen te heffen. De weerspannige Engelsen zouden dat moeten accepteren, stelt Simon Jenkins. 
Met meer dan 200 miljoen mensen die in een ander land dan hun geboorteland wonen en werken lijkt het vanzelf sprekend om verschillende identiteitsbewijzen te hebben. The Economist stelt dat staten daarom het recht op verschillende nationaliteiten zou moeten vereenvoudigen. 
Racistisch of niet? De laatste film van Ruben Östlund heeft veel stof doen opwaaien in Zweden. Want de hoofdrolspelers, arme zwarten en blanken uit de middenklasse, spelen met de vooroordelen van de kijkers zodat die voortdurend op het verkeerde been worden gezet. 
Terwijl de financiële crisis nog steeds meedogenloos het Westen teistert, staat de dominante ideologie van het alom triomferende vrijemarktliberalisme op instorten. Gideon Rachman vraagt zich af welke nieuwe politieke trends in opkomst zijn en welke uiteindelijk succes zullen hebben. 
Wat zal 2012 het project Europa brengen? Een communautair systeem onder leiding van een sterke Europese Commissie of een gedecentraliseerd intergouvernementeel systeem, wat de Duitsers willen? De Nederlandse historicus Geert Mak schreef een somber boekje over de toekomst van de Europese Unie. 
Wie een fout begaat, moet de gevolgen daarvan ook zelf ondergaan. Deze vuistregel van de markteconomie wordt al sinds het begin van de crisis, nu vijf jaar geleden, met voeten getreden. De politiek moet beslissen tussen welvaart en moraal, schrijft het Duitse weekblad Die Zeit. 
Gezien vanuit Belgrado, Zagreb en Sarajevo heeft de economische en institutionele crisis die de EU momenteel doormaakt, wel iets weg van een déjà vu. Het Servische dagblad Politika trekt een vergelijking met de jaren die voorafgingen aan het uiteenvallen van de door Tito gestichte Joegoslavische Federatie. 
Literatuur, filosofie, wetenschap: tegenwoordig ontwikkelen deze instrumenten die ons helpen de wereld te begrijpen, zich gescheiden van elkaar. En dat valt te betreuren volgens de intellectueel en humanist George Steiner. Toch is het de cultuur die ons redt, vooral in Europa. 
Dankzij het wereldwijde succes van schrijvers als Stieg Larsson en Haruki Murakami zitten vertalingen meer dan ooit in de lift. Maar zullen ze er op een dag in slagen het hoogste doel te bereiken, dat van volledige trouw aan het origineel? 
Zij hebben het werk van Václav Havel gepubliceerd, evenals dat van alle andere Tsjecho-Slowaakse schrijvers die door het communistische regime verboden waren. Veertig jaar geleden richtten Zdena en Josef Škvorecký in Toronto een van de belangrijkste uitgeverijen van het verzet in Oost-Europa op: 68 Publishers, ook bekend als Sixty-Eight Publishers. 
Waarom hebben Duitsers en Polen moeite om elkaar te begrijpen? Waaraan kunnen we een Pool herkennen? Hoe kunnen we Duitsland helpen om de EU in goede banen te leiden? In dit interview vertelt de veelzijdige Poolse schrijver Andrzej Stasiuk hoe hij over deze onderwerpen denkt.
De bewoners van IJsland hebben in een referendum het reddingsplan voor hun noodlijdende banken en een betalingsregeling voor hun staatsschuld afgewezen. Daarmee laten ze zien dat het mogelijk is om de wetten van het kapitalisme te omzeilen en het lot in eigen handen te nemen, aldus een Spaanse historicus. 
De Europese eenwording heeft het oude continent welvaart gebracht, maar Europa heeft een deel van zijn ziel verloren door de integratie, betreurt de Spaanse filosoof Rafael Argullol. Het is nog niet te laat om de waarden die de kracht van Europa vormen, te doen gelden. Dat moet echter wel snel gebeuren. 
Als overheidsinstanties, aangemoedigd door Brussel, openbare gegevens online beschikbaar stellen, kan dat vele nuttige toepassingen voor burgers en samenleving opleveren. De economische effecten daarvan worden op wel 140 miljard euro per jaar geraamd. 
Met grote gebaren zwaaien de Europese politici graag met de vlag van de gemeenschapszin. Maar in de politiek van alledag logenstraffen zij hun zogenaamde deugden. Het vervolg uit Die Zeit over de Europese zondaars. 
Met grote gebaren zwaaien de Europese politici graag met de vlag van de gemeenschapszin. Maar in de politiek van alledag logenstraffen zij hun zogenaamde deugden. Die Zeit heeft een portret gemaakt van de vormen van egoïsme, die de gemeenschap schade berokkenen. 
Als het wordt goedgekeurd door de lidstaten, zou de door Angela Merkel en Nicolas Sarkozy voorgestelde fiscale unie een beslissende nieuwe stap zijn op het pad naar Europees federalisme. Maar is iedereen bereid daar deze prijs voor te betalen: het opgeven van budgettaire autonomie van de lidstaten? 
Moebarak slaagde er in januari van dit jaar niet in de Egyptische revolutionairen van de rest van de wereld te isoleren. Dat is te danken aan een Zweedse student die het cyberactivisme van een theoretische basis voorziet: Christopher Kullenberg, gekozen tot Zweed van het jaar door het weekblad Fokus. Een portret. 
Jürgen Habermas heeft er genoeg van. De filosoof doet dezer dagen alles wat in zijn vermogen ligt om de aandacht te vestigen op wat hij ziet als de teloorgang van het Europese ideaal. Hij hoopt dat hij kan helpen dat te redden – van onbekwame politici en de donkere krachten van de markt. 
Wordt de EU een door Duitsland geregeerd keizerrijk? Voor de Duitse socioloog Ulrich Becks zouden we ons voordeel moeten doen met deze wijdverbreide en veelbesproken angst om zo een nieuwe organisatie voor de Unie te ontwikkelen, gebaseerd op een echte burgergemeenschap. 
Angst, alarm, apocalyps: volgens futuroloog Matthias Horx laten mensen zich vooral leiden door stemmingen en niet door feiten. Dat geldt ook voor de eurocrisis. 
Met de crisis concentreert de macht zich steeds meer in Brussel. Daar bevinden zich de Europese instellingen maar ook de machtigste media, voornamelijk Angelsaksische financieel-economische kranten die de toon zetten voor het beleid in de lidstaten, constateert een Belgische commentator. 
Er zou wel eens een nieuw Europa kunnen verrijzen in de schaduw van de crisis. Een Europa waarin nationalisme, islamofobie, moedeloosheid en wantrouwen ten aanzien van politici domineren. En deze dreigingen zijn vele malen ernstiger dan die uit de cijfers van de schulden naar voren komen, schrijft Aftonbladet. 
Schulden en bezuinigingen zijn de nieuwe realiteit voor de meeste Europeanen. Maar voor sommigen is deze situatie een kans om snel geld te verdienen. Hoe kunnen we in een dergelijke context nog spreken over naties en maatschappij? De Ierse columnist John Waters vraagt het zich af. 
Er is weinig ruchtbaarheid aan gegeven, maar tot in december wordt in Athene de derde kunstbiënnale gehouden. In een land dat door de crisis gedestabiliseerd is, is deze tentoonstelling bij uitstek de plek waar je voelt dat het vijf voor twaalf is, meent een Zweedse journalist. 
Is de graffiti die de punkband uit de jaren 70 in Londen achterliet net zo waardevol voor de mensheid als prehistorische kunst? Een Britse archeoloog denkt van wel. Hij ziet in deze spuitkunst het eind van het vertrouwen in de "menselijke vooruitgang" die door onze voorouders in gang werd gezet. 
Een familie met veel te strenge ouders, zwarte schapen en tough love: dat is het Europa van vandaag de dag, aldus een redacteur van Die Zeit, die een oproep doet om deze historisch unieke cultuur van solidariteit te verdedigen. 
De politieke veranderingen in Griekenland, Italië en Spanje zijn het bewijs dat de Europese leiders het machtsevenwicht tussen de maatschappij en de staat en tussen de economie en de politiek op zijn kop hebben gezet, zonder dat we weten welke plaats de burgers innemen, meent de Franse filosoof Etienne Balibar. 
Het is niet voor iedereen duidelijk wat het betekent dat Duitsland het voortouw neemt in de EU, voor Duitsers zelf het allerminst. Een columnist van het weekblad Der Spiegel zocht naar een antwoord in twee onlangs verschenen boeken. Een over de verloren Duitse ziel en de ander over de genius van het land. 
“Europa spreekt ineens Duits”, zei het parlementslid Volker Kauder met betrekking tot de Duitse invloed op het Europese economische beleid. Maar volgens de Frankfurter Rundschau zou een bond van vrije democratieën er heel anders uit moeten zien. 
In de huidige crisis halen Nederlanders graag uit naar burgers van minder sterkere economieën zoals Griekenland of Italië. Maar nu de recessie in Nederland voor de deur staat, moeten de Nederlanders niet vergeten dat ze hun welvaart niet slechts aan zichzelf te danken hebben. 
Niets beters dan een vijand om een gemeenschappelijke identiteit te vormen. Toch lijkt dit adagium uit de negentiende eeuw in de huidige crisis minder van toepassing te zijn. Europeanen kunnen zich verenigen en uit de crisis komen door hun houding ten opzichte van hun machthebbers te veranderen, schrijft een Tsjechische hoofdredacteur. 
De benoeming van niet-politici Lucas Papademos en Marion Monti in Griekenland en Italië stuit op veel verzet. Maar in het verleden hebben experts vaak een positieve rol gespeeld in crisistijd, aldus een journalist in The Guardian. 
Wellicht wordt de EU binnenkort verdeeld in drie Europa’s: de besten van de klas, de kwakkelaars en de achterblijvers. De Roemeense politicologe Mungiu-Pippidi maakt zich zorgen over een dergelijk scenario. En we hoeven niet te rekenen op een gekunstelde Europese identiteit om iedereen onder één noemer te brengen. 
Pogingen om de euro te redden kunnen niet tot in lengte der dagen tegen de wil van de kiezers in blijven gaan, aldus Charlemagne in The Economist.