Krijgt Wilders gelijk, is het goedkoper om de gulden in ere te herstellen? Volgens Business Insider wordt het rapport over een paar dagen bekendgemaakt en bevat het "explosief materiaal". Het zal door velen worden tegengesproken, maar het hek zal van de dam zijn in Nederland, en wellicht ook in Duitsland.

Over een paar dagen is het blijkbaar zover: de resultaten van het haalbaarheidsonderzoek naar een terugkeer naar de gulden worden bekendgemaakt, zo valt te lezen op de website Business Insider. Lombard Street Research, het onderzoeksbureau dat in opdracht van de PVV heeft onderzocht wat het Nederland zou kosten als de gulden opnieuw wordt ingevoerd, zal met zijn rapport naar buiten treden.

Toen Wilders in november zijn plannen hiertoe uit de doeken deed, werd dat overwegend afgedaan als een abdurd idee, zoals in De Volkskrant: Nederland heeft immers veel van zijn welvarendheid te danken aan de euro en een terugkeer naar de gulden zou een financiële ramp betekenen. Een genuanceerder geluid viel her en der te horen, maar de argumenten voor de gulden werden overstemd door het pro-eurogeluid.

 Volgens Business Insider zouden Wilders en de zijnen echter wel eens gelijk kunnen krijgen. In een artikel genaamd "Het rapport dat de eurozone zal doen exploderen" schrijft de website dat het rapport "zeer explosief materiaal" bevat en dat "de PVV alles in het werk zal stellen om ervoor te zorgen dat het veel media-aandacht krijgt. Het zou de huidige regering wel eens kunnen doen vallen, die een fervente voorstander is van alles wat uit Europa komt en die zal moeten aftreden als ze geen steun van de PVV meer krijgt. Maar voor die partij is dat niet de grootste zorg. En als Nederland een brede discussie voert over het rapport en de kwesties die erin worden aangekaard, zal Duitsland dat niet kunnen negeren en achterblijven. En dan zal Frankrijk ook niet achter kunnen blijven".

Business Insider schrijft dat "Max Julius van Citywire.uk tien dagen geleden al een artikel heeft geschreven over het rapport, zonder er direct naar te verwijzen: Why Germans and Dutch will exit 'suicide pact' eurozone: "Duitsland en Nederland zullen eerder geneigd zijn om uit de eurozone te stappen dan dat ze een ongedefineerd aantal geldoverdrachten naar de noodlijdende crisislanden van de Europese Unie zullen slikken, volgens Charles Dumas, hoofdeconoom bij Lombard Street Research".

"Volgens Dumas, schrijft Business Insider, "zouden de kosten van een terugkeer naar de gulden veel lager zijn dan de kosten die beraamd zijn door het Centraal Planbureau, dat voor hoge verliezen waarschuwt als Nederland de euro verlaat". Maar kunnen de onderzoeksresultaten van één bureautje serieus genomen worden? Hordes economen staan uiteraard al klaar om de resultaten van Lombard van tafel te vegen: "Uiteraard heeft de Nederlandse regering net als de EU en het bankwezen, prachtige PR-machines tot hun beschikking. Die zullen veel cijfers naar buiten brengen die het rapport van Lombard zullen tegenspreken".

Desalniettemin zal met de publicatie van het rapport de knuppel in het hoenderhok worden gegooid, aldus Business Insider: "De Duitse en Nederlandse bevolking is nu al heel nerveus over het feit dat ze met bezuinigingen te maken krijgt terwijl miljarden euro’s naar Zuid-Europa worden overgeheveld. Tot nu toe bewaarde de bevolking haar kalmte, uit angst voor een economische ramp, die eensluidend voorspeld werd door de regeringsleiders. Maar nu een gereputeerd economisch onderzoeksbureau die voorspellingen eenvoudigweg tegenspreekt, en stelt dat juist het binnen de eurozone blijven verreweg de duurste optie is, zullen de mensen steeds onrustiger worden. [...] Het is niet alleen het rapport, het is een combinatie van factoren. Het rapport zal ‘slechts’ de katalysator zijn, de lont in het kruidvat. Het zal misschien een paar maanden duren, maar het zal zeker gebeuren. De schelmenpartij PVV die maar al te graag in de publiciteit is en die tot het rapport opdracht heeft gegeven, gevolgd door anti-Europese stemmen in andere landen, zullen daar zeker voor zorgen", voorspelt Business Insider. Wordt vervolgd...

Hoe leeft men in een niet-erkend land zoals Transnistrië, de separatistische provincie van Moldavië? Ondanks het conflict met hun ‘buren’ en de zieltogende economie, geven Transnistrische jongeren blijk van de liefde voor hun land en vertrouwen in hun toekomst.

Eugen Abramov, 19 jaar en student journalistiek, vertelt in Bender, de op één na grootste stad van Transnistrië, dat hij voor Evgeni Sjevtsjoek heeft gestemd bij de presidentsverkiezingen eind december. in de hoop op verandering. “Ons grootste probleem is corruptie, en persvrijheid bestaat hier niet”. Abramov is zoals veel Transnistriërs Russischtalig. Hij heeft de mediacensuur aan den lijve ondervonden tijdens een stage bij een lokale televisiezender. Hij kreeg daar te verstaan dat “het beter was om niet al te veel kritiek uit te oefenen op de president” Igor Smirnov, die nu plaats moet maken voor Sjevtsjoek. Daarom ruilde hij liever de politieke redactie in voor de maatschappelijke redactie, waar hij meer vrijheid kreeg. Deze eerste werkervaring zette voor hem de toon. Het is dan ook niet verbazingwekkend dat hij zich heeft ingeschreven aan de Universiteit van Sint-Petersburg. Hij doet zijn studie per correspondentie en gaat alleen naar Rusland om examens af te leggen. Met het Russische diploma zal hij makkelijker buiten Transnistrië een baan als journalist kunnen vinden: in Oekraïne, Georgië of Rusland. Het journalistieke klimaat is daar misschien niet veel beter, maar in ieder geval beter dan in Transnistrië, dat voor een groot deel aan het zicht van non-profitorganisaties is onttrokken en waar internationale organisaties zoals de VN en de OVSE nauwelijks toegang hebben.

40% van de studenten studeert in het buitenland

De vriendin van Abramov, Katia Chernih (die zich voorstelt als “Kate”) studeert architectuur aan de Universiteit van Tiraspol, de hoofdstad van Transnistrië. Ze zegt er alle vertrouwen in te hebben om na haar studie een baan te vinden, maar is zich bewust dat niet iedereen er zo over denkt. De presidentskandidaten zijn volgens haar niet in staat om de werkgelegenheid te stimuleren. Daarom heeft ze “tegen iedereen” gestemd, de laatste optie op het stembiljet.

Katia Marakunia, 16 jaar, is een van de weinige jongeren die aanhanger zijn van Smirnov, de president die eind december is weggestemd. Als ze achttien zou zijn geweest, zou ze voor Smirnov hebben gestemd want “Smirnov betekent stabiliteit”. Haar mening is erg beïnvloed door die van haar ouders, en dat steekt ze niet onder stoelen of banken. Haar ouders stemmen Smirnov en familieleden van haar hebben banden met de autoriteiten. “Ik hou van Bender” (haar geboortestad). "Zelfs als ik op een dag wegga, weet ik zeker dat ik er weer terug zal komen”, zegt deze scholiere, wiens referentiekader uit Bender en Tiraspol bestaat, de twee grooste steden die sovjetachtig aandoen. En toch is ze van plan om haar studie geneeskunde in Odessa (Oekraïne) te doen. Deze dubbele taal (‘ik hou van mijn land maar ik doe mijn studie liever in het buitenland’) lijkt wijdverbreid onder Transnistrische jongeren. Volgens Marina Alexandrovna, journaliste voor de Transnistrische uitgave van het Russische dagblad Komsomolskaya Pravda, volgt 70% van de jongeren hoger onderwijs maar 40% van hen doet dat in het buitenland.

Sheriff, het grootste monopolie van Transnistrië

Degene die in Transnistrië blijven, zijn naar eigen zeggen echter “gelukkig hier”, zoals Artem Knysh, die we tegenkomen in Tiraspol. Hij studeert sociologie en is trots op zijn “rodina” (vaderland), waaraan hij de voorkeur geeft boven de andere landen waar hij geweest is: Moldavië, Georgië en Oekraïne. Ook hij heeft voor Sjevtsjoek gestemd omdat hij vindt dat Transnistrië “een nieuwe economische wind nodig heeft”. Dat zou inderdaad geen luxe zijn in deze regio. Tot 1990 was er veel industrie en Transnistrië was goed voor 40% van het BBP van Moldavië. Vandaag de dag is daar weinig van over, behalve een paar staal- en textielfabrieken, elektriciteitsbedrijven en een wijn- en cognacdistilleerderij. Maar het grootste monopolie is in handen van de bedrijfsgroep Sheriff, waar onder andere de zoon van Smirnov de touwtjes in handen heeft. Supermarkten, benzinestations, de voetbalclub, mobiele telefonie...allemaal hebben ze dezelfde merknaam Sheriff, die eveneens het merendeel van de media in handen heeft. De vele jongeren die het zich niet kunnen permitteren om te studeren, ookal zijn sommige faculteiten gratis, zijn gedoemd tot werkloosheid of een slecht betaald baantje in een fabriek. Met een beetje geluk krijgen ze een contract bij Sheriff, maar dat hangt niet zelden af van connecties.

Waar zijn de dertigers?

Wat opvalt in het Transnistrische straatbeeld, zijn de vele grootouders die voor kinderwagens lopen. Waar zijn de ouders van deze kinderen? Niet op het werk in ieder geval, op deze verkiezingszondag. Alexandr Cliuicov, van Imedia, een Moldavisch persbureau dat gespecialiseerd is in analyses en commentaren, zegt dat veel dertigers in het buitenland wonen om in de behoeften van hun familie te voorzien, ook al bestaan hierover er geen officiële statistieken. Geen wonder in een regio waar het minimumloon zo’n 115 euro bedraagt, naar schattingen. Zelfs in ‘de rest’ van Moldavië, het armste land van Europa, is het minimumloon hoger: 179 euro. Evgueni Chevtchouk zegt dat “ongeveer 20% van de jongeren tussen 18 en 25 jaar werkloos is”. Dit percentage lijkt optimistisch maar dat komt omdat “men pas als werkloos wordt beschouwd na twee jaar zonder baan”. Een manier om de werkloosheidscijfers op te vrolijken? Nee, antwoordt hij. “Het is eerder een manier om de staatsuitgaven een halt toe te roepen”: de staat keert nu pas een werkloosheidsuitkering uit na twee jaar werkloosheid. Een situatie waar hij verandering in wil brengen nu hij aan de macht is.

En Europa? Wat betekent het oude continent voor deze jonge Transnistriërs? “De Europese Unie heeft geen enkel perspectief, gezien de huidige crisis in Europa”, zegt Sergueï Gavrilitsa die op 24-jarige leeftijd een baan heeft weten te bemachtigen als informaticus in een van de weinige banken in Bender. En als we hem de vraag twee jaar geleden gesteld zouden hebben? “Toen was het een ander verhaal. Voor de eurocrisis had de Europese Unie de wind van voren”. Kan hij zich voorstellen dat Transnistrië op een dag deel uitmaakt van de Europese Unie? “Nee”, luidt het antwoord zonder aarzelen.

“Onze munt is niets waard over de grens”

De status van onerkend land bezorgt deze jongeren dan wel geen slapeloze nachten, toch vinden ze dat het bevroren conflict met Moldavië moet worden opgelost. “Het zou fantastisch zijn als we eruit zouden komen”, zegt Abramov. “We ervaren het dagelijks aan den lijve: onze paspoorten worden niet erkend in het buitenland (maar veel Transnistriërs hebben een Moldavisch, Russisch en/of Transnistrisch paspoort), onze munt is niets waard over de grens, niemand gaat op vakantie in ons land, en zelfs de Moldaviërs kijken op ons neer...” zucht hij.  Hoe moet het conflict dan worden opgelost volgens hem? “Hetzij door bij Oekraïne te worden gevoegd, hetzij als onafhankelijke staat”, antwoordt hij. Opnieuw een deel uitmaken van Rusland lijkt hem onmogelijk omdat “we geen grenzen delen met Rusland”. Maar er zijn toch heel veel landen die zelfs overzeese gebiedsdelen hebben? “Ja, dat is wel zo,  maar voor Transnistrië is dat geen optie. Het is een uniek land. Noch oosters, noch westers”. Artem Knysh kan zich wél indenken dat Transnistrië ooit toetreedt tot de EU. “Maar het is uitgesloten dat we toetreden als deel van Moldavië!" Voor deze jonge Transnistriërs gaat hun onafhankelijkheid duidelijk boven alles.

"Transnistrië? Nooit van gehoord", was steevast het antwoord als ik vertelde dat ik daar naar toe ging. In dit onerkende land aan de rand van Europa werden afgelopen zondag heuse presidentsverkiezingen gehouden, een gelegenheid om daar eens een kijkje te nemen.

Voor diegenen die wél van Transnistrië hebben gehoord, staat het beter bekend als “een zwart gat”, “een draaischijf voor mensen- en wapensmokkel”, of “het laatste communistische bolwerk in de achtertuin van de EU". Deze zelfuitgeroepen republiek met een oppervlakte van twee kaar Luxemburg, die financieel gesteund wordt door Rusland, wordt sinds twintig jaar door geen enkel land ter wereld erkend. Op zondag 11 december gingen de Transnistriërs zoals elke vijf jaar naar de stembus om hun staatshoofd te kiezen. Officieel maakt Transnistrië, ingeklemd tussen Oekraïne en Moldavië, nog steeds deel uit van Moldavië, het armste land van Europa. Maar geen Transnistriër die daar van wil horen. Het bevroren conflict staat sinds begin december echter weer op de agenda in de vorm van onderhandelingen tussen de twee partijen inclusief Oekraïne, Rusland en de OVSE, met de EU en VS als observatoren (het "5+2 formaat"). 

De 'Opperste Sovjet', het parlement

Sinds de huidige president, Igor Smirnov, een mijnwerker uit Rusland, in 1991 de afhankelijkheid uitriep ten opzichte van Moldavië toen de Sovjet-Unie uit elkaar viel, heeft Transnistrië alles wat op een staat lijkt: een staatshoofd, een parlement (‘Opperste Sovjet’ genaamd) een munteenheid (de Transnistrische roebel) een eigen vlag met hamer en sikkel en niet te vergeten een volkslied. Dit lied schalde zondag uit de luidsprekers bij de stembureau’s. Bij het centrale stembureau werden de kiezers zelfs getrakteerd op een heus orkest in klederdracht. Want kiezen is een feestelijke gebeurtenis in Transnistrië. Vanaf het ochtendgloren werden de half miljoen bewoners herinnerd aan dit “belangrijke moment van vaderslandsliefde”.

43-jarige advocaat Sjevtsjoek aan kop

Maar sinds kort lijkt er een nieuwe wind door Transnistrië te waaien. Want Smirnov, die zijn land met ijzeren hand regeert (mensenrechten en persvrijheid hebben nog een lange weg te gaan), heeft een nederlaag geleden. Hij heeft amper 25% van de stemmen weten binnen te slepen. Zijn voornaamste tegenstanders zullen elkaar op 25 december treffen in een tweede kiesronde. Het gaat om Jevgeni Sjevtsjoek (ruim 38%), een 43-jarige advocaat van de “Renaissance” partij die vooral geliefd is bij jongeren, gevolgd door Anatoly Kaminski (26%), een 61-jarige zakenman en leider van de partij “Vernieuwing” die het Kremlin graag op het pluche had gezien. Of Smirnov na twintig jaar makkelijk afstand zal doen van de macht, valt echter nog te bezien. Hij heeft het centrale kiesorgaan opgeroepen de verkiezingen wegens fraude ongeldig te verklaren, maar vooralsnog wordt hier geen gehoor aan gegeven.

Het onofficiële handboek voor luie EU-journalistiek: 20 waardevolle carrièretips van Kosmopolito voor EU-journalisten.

1. U weet niet precies hoe de EU werkt of welke instituten erbij betrokken zijn? Schrijf gewoon "Brussel".

2. Duitsland wordt over het algemeen als belangrijk beschouwd voor de EU-politiek en journalisten weten dat vaak goed over te brengen. Als Duitsland actief is op een bepaald beleidsterrein, schrijf dan gewoon wat over de "Duitse dominantie" en als u voor een Britse krant werkt dan voegt u daar wat subtiele verwijzingen naar de oorlog aan toe. Als Duitsland op een bepaald gebied terughoudend is dan schrijft u dat Duitsland de EU in de steek laat en duidelijk een unilaterale strategie voert. 

3. Wordt er in een krant kort verwezen naar uw land? Dat is een boosaardig plan om de democratie te ondermijnen.

4. Algemene regel: Het is nergens voor nodig onderscheid te maken tussen de verschillende Europese instituten en organisaties. Wie maalt er nou om of het de Raad van Europa, de Europese Raad, de Raad van de Europese Unie, de Europese Commissie, het Hof van Justitie van de Europese Unie of het Europees Hof voor de Rechten van de Mens is? -> Schrijf maar iets over eurocraten en ongekozen buitenlandse Europese rechters die zich bemoeien met uw geliefde land.

5. U bent in Brussel en er gebeuren meerdere dingen tegelijkertijd?  Dat is een helder signaal dat de EU zich niet bezighoudt met de belangrijke zaken! (Belangrijke zaak = een gebeurtenis waarbij u aanwezig bent)

6. U bent niet zeker van wat er gaande is in de EU? Neem vooral niet de moeite iemand in Brussel te bellen. Verzin maar iets over bananen of herkauw een verhaal dat u een half jaar geleden ergens las. Als u ambitieus bent, kunt u de persdienst van een van de partijen in uw hoofdstad bellen of een recente partijfolder gebruiken.

7. Kwam u een controversiële uitspraak of mening van een Europees of binnenlands parlementslid tegen?  Begin uw artikel dan met "De EU is van plan om... " of "Land X wil..." Ieder EU Parlementslid of commissie moet worden voorafgegaan door "ervaren", "invloedrijk" of "kern-" zolang hij/zij iets confronterends zegt. 

8. Feiten worden overschat. Het is verspilde moeite de originele EU-beleidsdocumenten te raadplegen. Het is niet nodig de verschillen tussen witboeken en groenboeken, tussen een verslag, verordening of richtlijn te begrijpen. Het is veel eenvoudiger te schrijven over 'idiote ideeën van EU-bureaucraten'. Als u een idee heeft voor een goed EU-verhaal, verpest dat dan niet met feiten. Daarnaast controleert niemand of een EU-verhaal op waarheid berust. Iedereen weet dat de EU saai en kwaadaardig is. Bovendien is het enige doel van de EU het produceren van onnodige regelgeving (algemeen bekend als 'ambtenarij').

9. Gebruik "EU-bureaucraten" of "Brusselse bureaucraten" zo vaak mogelijk. Een meer ervaren luie journalist zou het eenvoudigweg hebben over 'Eurocraten'. Nuttige bijvoeglijke naamwoorden in deze context zijn bijvoorbeeld "ongekozen", "onberekenbaar", "corrupt", "dikbetaald", "schaapjes op het droge", "lui". Deze lijst is niet uitputtend en kan naar believen aan uw journalistieke behoeften worden aangepast. U mag ook "EU-official" of "EU-vertegenwoordiger" gebruiken, vooral wanneer u regel 4 toepast.

10. Schrijf vooral niet dat ministers een vetorecht over het EU-beleid kunnen hebben. Schrijf maar gewoon hoe de EU de nationale soevereiniteit vernietigt.

11. Vindt u dat de EU een beetje te ingewikkeld is en dat alles wat te lang duurt? Richt u zich dan vooral op de nulsomspellen, vooral tijdens topontmoetingen. Een land wint, een land verliest. Zo is het leven, zo is de EU. Simpel.

12. Een goede kop is onontbeerlijk. Ga altijd voor woordspelingen of variaties met 'eurocraten' of 'keizerrijk'. En het gevecht vindt altijd plaats tussen eurofielen en eurosceptici. Onthoud dat.

13. Symbolen zijn belangrijker dan inhoud. Verhalen over wat mensen bij het ontbijt of diner aten, iets over vlaggen of volksliederen zijn prima voorbeelden. Wissel persoonlijke verhalen over EU-leiders af met nationale stereotypen en vooroordelen. U zult verrast zijn: het werkt altijd.

14. De financiering van de EU is altijd een geweldig verhaal. Er zit corruptie in, verspilling en gekke projecten. Vermeld echter niet dat projecten cofinanciering nodig hebben. En probeer ook niet naar de positieve voorbeelden te kijken, dat zou het verhaal maar bederven. EU-geld is per definitie een slecht ding. Dus probeer niet uit te leggen waarom EU-financiering überhaupt bestaat.

15. De EU-begroting levert net als de begrotingsonderhandelingen veel mogelijkheden op voor luie journalisten. U kunt schrijven dat de EU-boeken jarenlang niet werden goedgekeurd – zonder dat u de lezers vertelt hoe de auditregels werken. Of u zou iets kunnen schrijven over hoeveel geld uw land betaalt om deel uit te maken van de EU – zonder te vertellen dat het daarvoor iets zou kunnen terugkrijgen. Maak niet de fout om te verwijzen naar een officiële kosten-batenberekening. Want als die al bestaan, dan moeten ze wel onjuist zijn, en als ze niet bestaan gaat het meestal om een samenzwering. Gebruik liever een overzicht van een andere krant of vage denktank. Als u maar geen vragen stelt. Denk nooit na over wat de EU zou kunnen doen met het geld, ga er maar van uit dat "Brussel al het geld verspilt dat er binnenkomt ". Begrotingsonderhandelingen zijn nulsomspellen, dus regel 11 is van toepassing. Er bestaat niet zoiets als het "Europese belang".

16. De eenheidsmarkt betekent concurrentie waarbij buitenlandse bedrijven betrokken kunnen zijn die aanbestedingen in uw land winnen. Als dat gebeurt, focus dan maar op de buitenlandse kenmerken van dat bedrijf. Beweer iets over corruptie. Schrijf over hoeveel banen er verloren zullen gaan. Het is niet nodig te vermelden dat er nieuwe banen geschapen zullen worden. Als u een luie journalist met ambitie bent, schrijft u over hoe EU-concurrentiewetten werden ontworpen om uw lokale economie te vernietigen.

17. Doe geen moeite om een vreemde taal te leren. Dat is voor EU-journalistiek van geen enkel nut. U kunt altijd vertrouwen op internationale persagentschappen.

18. Schrijf u in bij alle 'denktanks' en 'bedrijfsverenigingen' die hoog staan aangeschreven bij uw collega's. Schrijf (knip/plak) van tijd tot tijd korte artikelen. Voeg geen links naar uw bronnen toe.

19. Context is niet zo belangrijk als vaak wordt gedacht. Koppen zijn veel belangrijker. Ga voor de beste citaten – dan hebt u geen context nodig. Als u een goed citaat van vorige week heeft, kunt u dat nog steeds gebruiken. Onnodig te controleren hoe de gebeurtenissen zich verder hebben ontwikkeld.

20. Het is een beginnersfout om in gesprek te gaan met een tegenpartij of critici van uw werk. Niet doen dus.

Lees het originele artikel op Kosmopolito.

Het lot van Manuel Mauro is de buitenlandse pers niet onopgemerkt voorbijgegaan. Verscheidene Engelstalige media spreken van "deportatie" om hun verontwaardiging kracht bij te zetten.

In Forbes schrijft Abigail R. Esman een emotioneel pleidooi voor hem. In haar artikel “Dutch Shame: The Netherlands debates the deportation of a child” stelt Esman dat ze “geschokt” is en het “niet te bevatten vindt dat een Westers, beschaafd land dat prat gaat op zijn “tolerantie” (een fabeltje, maar mensen geloven het nog steeds), en zijn “openheid” (idem dito), een land dat in mensnerechten gelooft en menselijke waardigheid, zo’n zonde kan begaan tegen een onschuldige jongeman”. Ze verwoordt hiermee de gevoelens van de meeste Nederlanders. Esman gaat een stap verder en spreekt zelfs van “deportatie van een kind”. Maar het gaat hier niet om deportatie. Dit lijkt me een belediging voor mensen die wél gedeporteerd zijn, of nabestaanden van gedeporteerden. Iedereen weet welk einddoel deportatie in de Tweede Wereldoorlog had, en juist wegens deze historische connotatie wordt er zo gretig gebruik gemaakt van deze emotioneel beladen term.

Ook vergelijkt ze Mauro met Duitse joodse kinderen die in Nederland de Holocaust ontvluchtten: “Niet lang geleden kwamen Duitse joden naar dit land om te ontsnappen aan de Holocaust. Er zaten veel jonge kinderen tussen die alleen in Nederland aankwamen. Zouden jullie hun ook de rug toekeren als ze achttien waren? Hebben jullie hier dan helemaal niets van geleerd?”

Ook The Guardian spreekt van een “deportatieproces” dat door de coalitiepartners in gang is gezet, en de BBC schrijft dat Mauro “volgens de Nederlandse wet gedeporteerd moet worden nu hij achttien is”. De vergelijking met deportatie en Holocaustslachtoffers gaat niet alleen mank, ze is ook overbodig: alsof wortels en een liefdevol gezin soms geen reden genoeg zijn om niet uitgezet te worden.

Natuurlijk zou Mauro in Nederland moeten kunnen blijven. Niet omdat hij in Angola in een vernietigingskamp zou dreigen te komen, maar omdat het oneerlijk is om hem na negen jaar aan zijn Nederlandse wortels te onttrekken: aan zijn Nederlandse ouders, broertje en vrienden, die hij in Angola niet heeft. Niets meer en niets minder, maar redenen genoeg. Laten we dus stoppen vergelijkingen met deportatie en Holocaustslachtoffers te maken. Ze doen de werkelijkheid geweld aan en bewijzen de vele Mauro’s geen dienst.

“Nederlandse meesters in belastingontduiking”, zo luidt de titel van een artikel in The Guardian. Volgens de auteurs, Simon Goodley en Dan Milmo, “krijgt Nederland de reputatie van thuisbasis voor de kunst van het verlagen van ondernemersbelasting”. Zo is Capelle aan den IJssel, “dat prat gaat op zijn beroemdste inwoner, Jan Peter Balkenende”, “tevens de thuisbasis van bedrijven zoals BP Pipelines Vietnam BV en Amoco Chemical Malaysia Holding BV – filialen van oliemaatschappijen die op het eerste gezicht ver van huis lijken te zijn”. Het gaat niet om uitzonderingsgevallen:

“Schiphol luchthaven herbergt AA Holdings Argentina BV – een onderdeel van het mijnbedrijf Anglo American [...] en Lelystad airport is duidelijk de thuishaven van Rio Tinto’s Mali Diamond Exploration BV [...] ondanks zijn bekendheid als heiligdom voor liberalen, krijgt het land nu steeds meer een reputatie als een ander soort toevluchtsoord”.

Uit het rapport Publish what you Pay Norway

"kwam Nederland naar voren als de de op twee na meest geliefde land voor extractieve industriële ondernemingen (olie, gas, mijnbouw) [...] Nederland publiceert geen details over trusts, verzoekt niet om openbaar toegankelijke informatie over bankrekeningen van de onderneming of over de uiteindelijke gerechtigden, en houdt ook geen databank bij met informatie over bedrijfsbezit”. 

Volgens Koos de Brujin, die door de krant geciteerd wordt, wordt

"Nederland een steeds aantrekkelijkere locatie voor multinationals om holdings onder te brengen wegens de belastingverdragen met meer dan honderd landen. Daar komt nog de participatievrijstelling bij, het ontbreken van belastingen op rente en royalties, de mogelijkheid belastingvrijstelling aan te vragen [...]" Volgens een woordvoerster van het ministerie van Financiën is "het doel [van de participatievrijstelling] dubelle belastingen te vermijden, aangezien de winsten reeds op het niveau van het filiaal worden belast [...] Nederland heeft een groot netwerk van dubbele belastingverdragen en heft geen bronbelasting op rente en royalties. Het systeem is volledig transparant; Nederland beschikt over mechanismen om informatie uit te wisselen met meer dan 100 landen"

... BP, Amoco, Anglo American en Rio Tinto waren niet bereikbaar voor commentaar, aldus The Guardian.

"Return to Maastricht": op de website van de Economist analyseert Charlemagne de tegenstrijdige gevoelens van Nederland ten opzichte de EU die in Maastricht, Europese stad bij uitstek, lijken samen te komen.

Als "geboorteplaats van de euro" gaf Maastricht zijn naam aan het Europees Verdrag dat daar twintig jaar geleden werd ondertekend en waarmee een startschot werd gegeven voor de euro. "Maar hoe vier je het [twintigjarig] bestaan van een verdrag dat deze stad op de kaart heeft gezet, nu de euro uit elkaar zou kunnen vallen? Hoe vier je de Europese integratie nu Nederland zelf hier zo ontevreden mee lijkt?", vraagt Charlemagne zich af. In ieder geval "niet met vuurwerk", kreeg hij als antwoord. Want er is geen ontkomen meer aan: "door de jaren heen is Nederland opgeschoven van een gezellige pro-EU-consensus naar een sceptische, zelfs vijandige houding. Het zijn tegenwoordig de Nederlanders, niet de ruziezoekende Britten, die vaak akkoorden blokkeren". Volgt een opsomming van de Nederlandse dwarsheid ten opzichte van de EU: het 'nee' tegen de EU-grondwet in 2005, de aanscherping van de immigratiewetgeving door Gerd Leers (ook voor EU-burgers), en het veto tegen de toetreding van Roemenië en Bulgarije tot de Schengenzone.

In de ogen van velen is dit een duidelijke eurosceptische tendens die te verklaren valt door, met name, het huidige gedoogkabinet: "in zekere mate weerspiegelt deze strijdlustige houding het slechte functioneren van de landelijke politiek. De gevestigde partijen zijn versnipperd en de minderheidscoalitie van Mark Rutte zit opgescheept met de anti-immigrantenpartij PVV van Geert Wilders", die zich regelmatig tegen 'Europa' keert.

Maar zijn Nederlanders dan echt zo eurosceptisch? Terug naar Maastricht, een stad van tegenstrijdigheden. Aan de ene kant is Maastricht zeer kosmopolitisch ("weekendtoeristen, grenstoeristen", een "universiteit die een breed scala aan Europese studies biedt en waar voornamelijk in het Engels wordt gedoceerd") en aan de andere kant is de stad en de provincie Limburg de bakermat van Wilders.  Misschien zit het Nederlandse scepticisme wel "niet zo diep als het lijkt". Volgens een peiling van de Europese Commissie lijken Nederlanders "meer voordelen in de EU te zien dan Duitsers of Fransen", en maar "weinig Nederlanders zouden de euro op willen geven", aldus Charlemagne. Er is dus nog hoop. Maar "als de inwoners van Maastricht de euro willen houden, dan zullen ze vroeg of laat meer moeten betalen". 

Yves Desmet, politiek commentator van Vlaams dagblad De Morgen, begrijpt de ophef niet over de woordenwisseling tussen Wilders en Rutte tijdens de Algemene Beschouwingen. Zo grof was het toch niet?

Desmet loopt zich “al een week af te vragen waar al die heisa over gaat”, naar aanleiding van de aanvaring tussen Rutte en Wilders (Wilders: “doe eens normaal man”, Rutte: “doe zelf normaal”), en dat terwijl de reacties op bijvoorbeeld de term “kopvoddentaks” naar verhouding lauw waren, constateert hij in De Morgen. In vergelijking met parlementen in andere landen stelt deze woordenwisseling ook weinig voor, aldus Desmet. Neem bijvoorbeeld “onze Belgische parlementen. De oproep daar om even 'normaal' te doen, zou er zelfs niemand doen opkijken. Dat gebeurt alleen wanneer het er iets grover aan toegaat. En dat is haast elke week”.

In principe bevat het zinnetje “doe eens normaal, man” inderdaad geen scheldwoorden en is het niet beledigend.  Waarom stuit het velen dan tegen de borst? Misschien omdat  “Doe eens normaal, man”  een manier is om zonder enig inhoudelijk argument de voorafgaande woorden van de gesprekspartner als complete nonsens te verklaren, terwijl in een parlementair debat men juist geacht wordt om inhoudelijk de degens te kruizen. Als antwoord hierop kan men zwijgen, het gesprek inhoudelijk terug op de rails proberen te krijgen of, zoals Rutte deed, uit hetzelfde taalregister putten (“doe zelf normaal”), waardoor hij zijn betoog helaas eventjes op Wilders niveau verlaagde. Misschien is dat ook een reden waarom er zoveel ophef over was ontstaan: Rutte ging erin mee.

In een uitgebreide metafoor vergelijkt Le Monde de Griekse premier Papandreou met Odysseus, die de weg naar Ithaka voorgoed kwijt lijkt te zijn. Er wacht hem geen Nausicaä, maar Cerberus: driekoppige bewaker van de economische hel.

In Griekenland, de bakermat van de democratie, ondergaat deze een zware beproeving. In Le Monde van 16 september valt te lezen dat Papandreou, hevig onder vuur in eigen land wegens de omvangrijke bezuinigingen, “grote menigtes vermijdt”. Zo zag hij op 10 september af van een bezoek aan de Beurs van Saloniki waar “20 000 betogers verwacht werden en 7 000 politiemannen” op de been waren gebracht, nadat hij op 3 september midden in een menigte betogende jonge socialisten terecht was gekomen. In een uitgebreide metafoor schrijft Le Monde dat Papandreou de Grieken een “nieuwe Odyssee” in het voortuitzicht heeft gesteld maar dat hij hen op 23 april 2010 had verzekerd “de weg naar Ithaka te kennen”. Maar “anderhalf jaar later heeft  Ithaka nog nooit zo ver weg geleken. (...) Europa heeft 110 miljard euro geleend om de gaten te dichten, maar het Griekse schip is nog steeds met zijn afdaling bezig. En het roer en het kompas lijken stuk te zijn", aldus de krant.

“Er zijn maar weinig mensen in Griekenland en in Europa die denken dat de premier de weg naar Ithaka nog kent. Vanuit Kastelorizo is de weg bijna hetzelfde als die van Troje naar Odysseus’ eiland. Alle scholieren weten dat de weg bezaaid ligt met gevaren en dat de tocht slecht afloopt voor de bemanning van Odysseus. Vandaag geen Circe, geen Cycloop of Calypso, maar veel alledaagsere narigheden waar Griekenland mee te kampen heeft: recessie, werkloosheid, schulden. De geruchten van de financiële markten lijken soms op het geroep van de Sirenen. En ook al wordt de trojka (Europese Commissie, ECB en IMF) vergeleken met Nausicaä – het jonge meisje dat voor Odysseus zorgt na een schipbreuk – , voor een deel van de Grieken staat deze delegatie meer voor de  driekoppige hond Cerberus, de bewaker van de economische hel waar zij in wegzinken”.

De waarheid is net zo hard als de beeldspraak mooi is. Op 17 september zal Papandreou Christine Lagarde (IMF) ontmoeten in Washington, maar hij is “geen Odysseus, ‘de man van de duizend listen’ (...). Met de Griekse staatsschuld die steeds maar groter wordt (350 miljard euro) als een blok aan zijn been, heeft hij meer weg van een andere mythologische figuur: Sisyphus, die steeds opnieuw een rotsblok een berg op moet duwen”.

Vandaag is het precies drie weken geleden dat Anders Breivik een bloedbad aanrichtte in Noorwegen. Hoewel vele Noren het zat zijn om de afbeelding van Breivik op de voorpagina’s van de nieuwsbladen te zien, een Noor zei bijvoorbeeld gisteren in Trouw “hij moet vergeten worden, niet getoond. Zolang de kranten voor zo'n voorpagina kiezen, kiezen wij ervoor de krant om te draaien”, gaat het internationale debat over de ideologie van Breivik in al zijn hevigheid door.

Zo publiceerde The Guardian op 8 augustus een opinieartikel van de Sloveense filosoof Slavoj Žižek met als kop: “De vileine logica achter de keuze van Anders Breivik”. De lead van dit artikel, geschreven dus door The Guardian en niet door de filosoof zelf, luidt: “Net als Pim Fortuyn eerder, belichaamt Breivik het kruispunt tussen rechtspopulisme en liberaal politieke correctheid”. 

Het stuk veroorzaakte veel ophef in een aantal Nederlandse dagbladen. De Telegraaf kopte bijvoorbeeld: ”Filosoof: Fortuyn leek op Breivik”. En Leefbaar Rotterdam reageerde woedend “Die man is volslagen gek geworden, Pim was volslagen geweldloos”.

Dit kan wel wezen, maar in zijn betoog schrijft Žižek niet dat Fortuyn “gewelddadig” was. Waar het hem om gaat is de ideologie van Breivik die bestaat uit tegenstrijdige elementen omdat zij tot verschillende stromingen behoren: “extreemlinks marxisme, liberaal multiculturalisme en religieus islamfundamentalisme” en die in "een nieuw jasje is gestoken". 

Deze tegenstrijdigheden worden duidelijker door het profiel van Breivik van dichterbij te bekijken:

Breivik pleit voor christendom, maar is zelf een seculiere agnost: christendom is voor hem vooral een culturele constructie om zich te kunnen verzetten tegen de islam. Hij is anti-feministisch en is van mening dat vrouwen ontmoedigd moeten worden om hoger onderwijs te volgen, maar hij staat positief tegenover een ‘seculiere’ samenleving, is voorstander van abortus en heeft niets tegen homoseksualiteit.

En hier ligt dan de vergelijking met Fortuyn:

Een rechtse populist wiens persoonlijkheid en meningen (of de meeste daarvan) vrijwel volkomen ‘politiek correct’ waren. Hij was homo, had goede persoonlijke banden met veel immigranten, hij had een aangeboren gevoel voor ironische humor –kortom hij was een goede, tolerante liberaal ten aanzien van alles behalve zijn standaard houding ten opzichte van moslimimmigranten.

Daar houdt de vergelijking dan ook mee op, want de rest van het betoog steunt op het idee dat Breivik het kwaad met het kwaad probeert te bestrijden en dat hij dit als moslimhater probeert te doen door zich uit te spreken als voorstander van de Israëlische staat, ondanks het feit dat hij antisemiet is. Als “anti-immigratiepopulist" gebruikt hij de Staat Israël (dat heel praktisch niet in Europa ligt) als wapen tegen de islam. 

De beschrijving van Breivik in dit tweede deel van het betoog doet me denken aan een andere Nederlandse politici die sinds de moordpartij in Noorwegen behoorlijk in opspraak is geraakt. Daar rept Žižek echter niet over.

Lees hier het hele artikel van Slavoj Žižek

Een ander artikel van Slavoj Žižek dat Presseurop op 4 februari publiceerde is hier te lezen.

De Nederlandse minister die op Europees niveau de laatste weken het meeste in de schijnwerpers stond was Jan Kees de Jager. Veel goeds wordt er over het algemeen niet over hem geschreven omdat hij een strakke koers wil varen en ‘zijn’ volk wil beschermen tegen de schuldencrisis die zich in de ‘zwakke’ eurolanden afspeelt.

Melvyn Krauss schreef afgelopen maandag het volgende in NRC Handelsblad:

De Jager is geen echte minister van Financiën – hij is een populist, vermomd als minister van Financiën.

In de Volkskrant schreef Leen Vervaeke in haar column over De Jager iets soortgelijks. Zij vergeleek hem met de leider van de Vlaamse Nationalisten:

In Nederland is er nu ook een soort Bart De Wever opgestaan. Een politicus die opkomt voor de rechten (en de portemonnee) van de hardwerkende burgers in het Noorden, tegen de luie profiteurs uit het Zuiden. Die geen harde woorden schuwt en die vasthoudt aan principes, ook al leiden die tot niets.

Met stoere taal probeert De Jager zijn woorden kracht te geven als hij met zijn Europese collega’s in Brussel is:

De Grieken bedonderen de boel.

en

I'm Dutch so I may be blunt.

Hoewel De Jager zelf het idee heeft “respect af te dwingen”, worden dergelijke uitspraken niet gewaardeerd in Brussel, zo valt te lezen in twee verschillende artikelen in Vrij Nederland – waarin deze week een exclusief interview met De Jager staat.

Volgens VN-redacteur Max van Weezel was de Europese en internationale kritiek op Nederland zelfs aanleiding voor premier Rutte om onlangs een speciale brainstorm van de regering op het Catshuis organiseren. Het idee hierachter: een oplossing vinden om de boodschap (in Brussel) beter te verpakken zonder het draagvlak van de Nederlandse burger te verliezen.

Ik houd de Nederlandse uitspraken in Brussel, met name die van minister De Jager, grondig in de gaten de aankomende weken!

De Nederlandse militairen en politiemensen zijn klaar voor hun vertrek naar Kunduz. Zij zullen daar Afghaanse politieagenten gaan trainen. Het is de vraag of de politie aldaar wel zit te wachten op onze Nederlandse trainers. Wat hebben militairen uit een land van polders en animal cops te vertellen aan Afghaanse jongens die leven in een wereld van oorlog en geweld, waar bomaanslagen aan de orde van de dag zijn en corruptie een manier is om hoger op te komen? Voor wie zal deze nieuwe missie een les zijn? Wat het uiteindelijk resultaat ook mag zijn, Nederland heeft een rol op het wereldtoneel, Nederland wordt gezien.

Ondanks de enorme bezuinigingen waar Defensie mee te maken heeft (in vier jaar tijd moet er 1 miljard euro bezuinigd worden), zit er wel geld in het potje voor deze omstreden missie waarvan de kosten (in januari) geraamd zijn op 467,8 miljoen euro. Dat is nog eens een budget! Ruim twee keer zo veel als de bezuinigingen die staatssecretaris Zijlstra van OCW in de cultuursector moet verrichten. Hij besloot de grote, prestigieuze instellingen "van internationale statuur” te sparen, de kleinere musea, festivals, orkesten, toneelgroepen, zullen naar alle waarschijnlijkheid de dupe worden. Maar op het wereldtoneel speelt Nederland nog steeds een rol.

De top blijft staan, maar de kans bestaat dat de ondergrond en voeding langzaam verdwijnen. Of in andere woorden (die van Trouw) "Kun je dansen zonder armen en benen"? Je wordt er ondernemender door, zou Zijlstra wellicht zeggen, dat is de omslag die hij beoogt voor de cultuursector die "marktgerichter" te werk moet gaan. Cultuur als onderneming. Maar meneer Zijlstra, het betreft veelal artiesten en kunstenaars, geen zakenlui economen of strategen.

De afgelopen dagen was er in de Nederlandse media veel verontwaardiging te lezen over het project dat Zijlstra afgelopen vrijdag presenteerde. Een vergelijking tussen Defensie en Cultuur kwam ik meerdere malen tegen. Meestal op kritische wijze, zoals Bert Wagendorp in zijn Volkskrant-column van zaterdag 11 juni:

Bij staatssecretaris Halbe Zijlstra heb ik altijd het gevoel dat hij er niks aan gevonden zou hebben, als hij de cultuursector 200 miljoen euro éxtra had moeten toekennen. Vermoedelijk had hij dan bedankt voor het baantje.

Zijlstra is heel anders dan Hans Hillen van Defensie. Die lijdt onder elke euro die hij moet bezuinigen. Toen Hillen het miljard eraf moest uitleggen aan de manschappen, was het alsof hij aankondigde eigenhandig en zonder verdoving zijn linkerbeen te moeten amputeren.

Halbe Zijlstra staat daar heel anders in. Die beleeft er lol aan. Wanneer Rutte tegen hem had gezegd dat hij 600 miljoen euro op de landsuitgaven aan cultuur moest bezuinigen, was hij nóg energieker aan de gang gegaan. Mooi klusje.

Of via een advies zoals Arnon Grunberg die op dinsdag 14 juni in zijn Voetnoot deed:

Het moge duidelijk zijn dat oorlog verworden is tot performancekunst. De Koninklijke Landmacht bestaat voornamelijk uit mimespelers, clowns en hier en daar een verdwaalde acrobaat. Het is voor alle betrokkenen het beste als Defensie en OCW worden samengevoegd. De gedachte dat defensie en cultuur twee verschillende zaken zijn, is hopeloos passé. Met terugwerkende kracht moeten wij de Nederlandse operatie in Srebrenica als een toneelvoorstelling beschouwen. De Koninklijke Militaire Academie kan fuseren met de Maastrichtse toneelacademie; het verschil tussen beide opleidingen is minimaal.

Acteurs zullen naar Afghanistan vertrekken om aldaar agenten op te leiden. Van Afghaanse agenten wordt zoals bekend slechts een vaardigheid verwacht: acteren.

Ik ben dan wel geen groot schrijver, maar als ik ook een tip, van hoog Presseurop-gehalte, mag geven:

Stuur die jongens niet naar Kunduz, maar naar Roemenië en Bulgarije zodat ze daar de douanebeambten kunnen opleiden. Dat kost vast een stuk minder geld en zal naar alle waarschijnlijkheid veel doeltreffender zijn en dan kunnen die landen, die sinds 2007 bij de EU horen, ook deeluitmaken van de Schengenzone. Volgens één van onze lezers, die een bericht over Schengen becommentarieerde, staan ze daar in Roemenië zelfs om te springen:

As a Romanian citizen I hope they don`t let us in so easy because we need EU to push us more to do the right things. PLEASE make us do the right thing, FORCE US!!! We need a big PUSH in JUSTICE!

Illustratie: Situ Harns op letterpodium.nl