Economische crisis

"Griekenland heeft mentaliteitsverandering nodig"

Gepubliceerd op 15 mrt 2010   |  

Dankzij de crisis lijken de Grieken langzamerhand te beseffen dat hun creatieve manieren van boekhouden op de lange termijn iedereen schade berokkenen. Journalisten en politici proberen een omslag in het denken teweeg te brengen. 

Lege winkels, dichtgetimmerde etalages en talloze verkopers van prullaria, zowel immigranten als Grieken: deze elementen beheersen het straatbeeld van het stadscentrum van Athene. De onophoudelijke stroom toeristen die zich een paar honderd meter verderop verdringen aan de voet van de Akropolis is een druppel op de gloeiende plaat van de Griekse financiën.  

"Egoïstisch gedrag is op de lange termijn voor iedereen nadelig"

De economische crisis heeft laten zien in hoeverre het creatieve boekhouden en de bloeiende zwarte handel funest is geweest voor de overheidsbegroting. De Griekse premier George Papandreou heeft daarom niet alleen forse bezuinigingen aangekondigd, maar ook een hervorming van de BTW-wetgeving. Doel: de “grijze” en “zwarte” markt een halt toe te roepen en het begrotingstekort te verlagen. Zo is er een belastingvrije drempel van 12.000 euro maar om hier aanspraak op te maken moet men voortaan BTW-bonnetjes verzamelen. De som van de bonnen moet overeenkomen met een bepaald percentage van het inkomen.  Bijvoorbeeld: iemand met een inkomen van 40.000 euro, moet voortaan zo’n 9.000 euro aan BTW-bonnen overleggen.  

De bedoeling is natuurlijk dat de Griekse consumenten het bedrijfsleven stimuleren om voortaan BTW in rekening te brengen, maar of hier door de bevolking gehoor aan zal worden gegeven is nog maar de vraag. Zoals de econoom George Pagoulatos een paar weken geleden schreef in het Griekse dagblad Kathimerini, moeten de Grieken een diepgaande mentaliteitsverandering ondergaan om uit de crisis te komen. Deze mening wordt gedeeld door de burgemeester van Athene, Nikitas Kaklamanis (Nieuwe Democratie, conservatief): “Alles wat schadelijk is voor onze gemeenschap heeft te maken met mentaliteiten die het individueel belang boven het algemeen belang plaatsen. Zoals iemand die zijn afval naast een vuilnisbak gooit in plaats van erin: een klein maar veel zeggend voorbeeld. We zouden allemaal stil moeten staan bij onze medemens, en pas dan zullen we beseffen dat egoïstisch gedrag ons misschien op de korte termijn iets lijkt op te leveren, maar op de lange termijn ons allemaal benadeelt”.

"De Grieken zouden belastingen moeten willen betalen"

Kaklamanis vreest echter dat het vechten tegen de bierkaai is: “Een slechte mentaliteit kan soms veel machtiger blijken dan welke wet dan ook. We hebben talloze wetten in Griekenland, maar ik heb geen idee hoeveel er worden nageleefd”. In de tussentijd probeert hij zijn medeburgers het goede voorbeeld te geven. Sinds zijn aantreden in januari 2007 is de bezem door de stadsfinanciën gehaald en 50 miljoen euro aan uitstaande leningen terugbetaald. Volgens hem moet de Griekse bevolking een omslag maken in het denken. Zo vindt hij dat men niet alleen belasting zou moeten betalen omdat het simpelweg moet, maar omdat men overtuigd zou moeten zijn van de noodzaak ervan: “Eigenlijk moet men het zelf willen omdat men zou moeten beseffen dat men in ruil daarvoor ook betere gemeenschapsvoorzieningen kan vragen van de Staat en meer gelijkheid kan nastreven”, aldus Kaklamanis.

En welke rol speelt Europa hierin? Ondanks het besef dat de Grieken een groot deel van de crisis aan zichzelf te danken te hebben, bestaat er een forse neiging om met een beschuldigende vinger naar de EU te wijzen: “we hebben weliswaar een eenheidsmunt, maar het ontbreekt aan een gemeenschappelijke politieke wil”, zei een journalist die gespecialiseerd is in politieke en economische zaken, Athanase Papandropoulos.  Veel Grieken laten geen gelegenheid voorbijgaan om op het belang van solidariteit tussen de EU-lidstaten te hameren, in de hoop dat het land er niet alleen voor zal komen te staan. De voorzitter van de Griekse nationale bank, Vassilis Rapanos, zegt erop te vertrouwen dat de EU zijn land te hulp zal schieten: “ondanks de problematiek is het geen optie voor Griekenland om uit de eurozone te stappen. Dankzij de Europese samenwerking zullen we een uitweg vinden uit de crisis». Of zoals Kaklamanis het verwoordde: “In nood kent men zijn vrienden”. 

Door Tsjechische ogen

De eerste Europese premier die in "Eurabia" gelooft?

Gepubliceerd op 03 mrt 2010   |  

De Tsjechische krant Mladá Fronta DNES schrijft in een analyse dat Geert Wilders wel eens de Eerste minister zou kunnen worden van Nederland. En daarmee de “eerste premier in Europa die in een 'Eurabaia'  gelooft”, een verwijzing naar een essay van Fjordman over de vermeende arabisering van de Europese samenleving. De Tsjechische auteur legt toch maar even aan zijn lezers uit dat Wilders het bij het verkeerde eind heeft: hij denkt dat moslims “het Europese continent willen veroveren” terwijl deze wens op geen enkele waarheid gebaseerd is. Moslims voelen zich juist helemaal niet invloedrijk, “ze voelen zich uitgesloten op de arbeidsmarkt en slecht geïntegreerd in de maatschappij”, schrijft de analist. Het echte gevaar komt dus “niet van de moslims, maar van de manier waarop de witte massa de integratie aanpakt”.

Tsjechië kampt sinds lange tijd met racistisch geweld tegen Roma-zigeuners en weet dat democratische krachten niet altijd voldoende zijn om xenofobie een halt toe te roepen. Onlangs heeft het Tsjechische Hooggerechtshof de kleine extremistische Arbeiderspartij ontbonden, omdat men van lening was dat er een direct verband bestond tussen racistische betogen en geweld tegen minderheden. Gelukkig is er geen vergelijk mogelijk tussen de PVV en de Tsjechische Arbeiderspartij, dat banden onderhield met neonazi’s. Er gloort hoop voor de democratische krachten in ons land.

Klimaattop

Waar was Herman van Rompuy?

Gepubliceerd op 21 dec 2009   |  

Een “zwakke deal”, een “klein resultaat”… de teleurstelling over de klimaattop in Kopenhagen wordt niet onder stoelen of banken gestoken. “Het akkoord is niet voldoende om de klimaatverandering te stoppen, maar het is een belangrijke eerste stap", zei Obama. “Het is niet perfect, maar dit was het best mogelijke", aldus de Franse president Nicolas Sarkozy. Ook de  Zweedse premier Fredrik Reinfeldt, tijdelijk EU-voorzitter, en José Manuel Barroso, voorzitter van de Europese Commissie, ventileerden hun ongenoegen. De Volkskrant meldde dat de Europese Unie zich teleurgesteld toonde, maar "een deal is beter dan geen deal", zei een woordvoerder. Een niet nader genoemde woordvoerder. Waar was Herman Van Rompuy? Zou de klimaattop geen uitgelezen kans zijn geweest om van zich  te laten horen? Ten eerste om te laten zien dat de Europese Unie met een stem kan spreken, en ten tweede om de vooroordelen met betrekking tot zijn leiderschap, teniet te doen. Maar helaas is deze kans onbenut gebleven.

Leerplicht

Ik heb een hobby dus ga niet naar school

Gepubliceerd op 04 nov 2009   |  

Het debat rond de zeilreis van Laura Dekker gaat vaak voorbij aan een simpel feit: ze is leerplichtig. Voor haar een uitzondering maken zou een verkeerd signaal uitgeven, en bovendien komen kinderrechters al amper toe aan echt schrijnende gevallen.

Er is al teveel over geschreven: de solo-zeilreis van Laura Dekker. Maar toch valt er nog iets over te zeggen. Na enkele maanden de Nederlandse pers gedomineerd te hebben, heeft de rechter weer iets besloten: Laura blijft tot 1 juli 2010 onder toezicht van Bureau Jeugdzorg staan om haar tocht beter voor te bereiden. De vele opiniestukken en hoofdartikelen die over dit puberplan zijn geschreven, lijken te draaien om één vraag:is de overheid al dan niet te betuttelend bezig? Dit gaat voorbij aan een simpel feit: zij is leerplichtig tot haar zestiende.

Leerplicht, niet voor niets een plicht

De leerplichtwet is niet alleen ingevoerd om kinderen te beschermen tegen kinderarbeid, maar ook om ze te dwingen om te leren. Vandaar de term leerplicht: leren is niet alleen een recht maar ook een plicht waartoe men democratisch besloten heeft omdat men van mening is dat scholing nuttig is in de samenleving die wij voor ogen hebben. De zogenaamde Wereldschool valt niet onder de leerplicht: elke afspraak die Laura met die 'school' maakt, mocht zij uitvaren, is dus vrijwillig. Mocht de rechter haar laten uitvaren voor haar zestiende, dan wordt daarmee het signaal gegeven dat er uitzonderingen kunnen worden gemaakt op de leerplicht om een grensoverschrijdende hobby uit te voeren, in dit geval een dure sport.

Overbelaste kinderrechters

Daar zullen de vele ouders en onderwijzers met moeilijk opvoedbare en/of spijbelende kinderen, die misschien ook een hobby hebben, niet op zitten te wachten. Hoe kunnen zij dit uitleggen aan hun kinderen? Wat moeten zij dan antwoorden als hun kind een wereldmarathon wil lopen, fietsen of paardrijden? Tot nu toe worden er alleen uitzonderingen gemaakt op de leerplicht als een kind ernstig ziek is, en dat moet zo blijven. Bovendien houden de overbelaste kinderrechters en gezinsvoogden dan hun handen vrij voor kinderen die hun keihard nodig hebben.